Euteleostomi
Naviqasiyaya keç
Axtarışa keç
Euteleostomi | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||
Elmi təsnifat | ||||||
Domen: Ranqsız: Ranqsız: Ranqsız: Ranqsız: Ranqsız: Aləm: Yarımaləm: Klad: Klad: Tipüstü: Tip: Klad: Yarımtip: İnfratip: Klad: Klad: Klad: Euteleostomi |
||||||
Beynəlxalq elmi adı | ||||||
|
||||||
|
Euteleostomi (yun. εὖ "yaxşı, həqiqi" + teleios "tam" + στόμα "ağız") — şüaüzgəcli balıqların (Actinopterygii) ən böyük kladıdır.[1] Bu klad, bütün yaşayan sümüklü balıqların təxminən 96%-nı və bütün onurğalı növlərin təxminən yarısını təşkil edir.[1]
Xüsusiyyətləri
[redaktə | mənbəni redaktə et]Euteleostomi üzvləri aşağıdakı xüsusiyyətlərlə xarakterizə olunur:
- Üst çənənin quruluşu: Euteleostomi üzvlərinin üst çənəsi, premaxilla sümüyünün önə doğru uzanması ilə xarakterizə olunur. Bu, ağzı daha geniş açmağa və müxtəlif növ qidaları tutmağa imkan verir.[2]
- Üzmə kisəsi: Euteleostomi üzvlərinin əksəriyyəti, üzmə kisəsi adlanan qazla dolu bir orqana malikdir. Bu orqan, balığın suda batmasını və ya üzə çıxmasını təmin edir.[3]
- Homoserkal quyruq: Euteleostomi üzvlərinin quyruğu, yuxarı və aşağı lobları bərabər ölçüdə olan homoserkal quruluşa malikdir. Bu quyruq forması, daha səmərəli üzməyə imkan verir.
- Leptoid pulcuqlar: Euteleostomi üzvlərinin dərisi, leptoid pulcuqlarla örtülüdür. Bu pulcuqlar, nazik və yüngüldür və balığın hərəkətini asanlaşdırır.
Təsnifatı
[redaktə | mənbəni redaktə et]Euteleostomi kladı, iki əsas qrupa ayrılır:
- Protacanthopterygii: Bu qrup, somon, alabalıq və siyənək kimi balıqları əhatə edir.
- Neoteleostei: Bu qrup, digər bütün yaşayan sümüklü balıqları əhatə edir.
Təkamülü
[redaktə | mənbəni redaktə et]Euteleostomi, təxminən 240 milyon il əvvəl, Trias dövründə ortaya çıxmışdır. Bu qrup, sürətlə şaxələnərək müxtəlif formalar yaratmışdır. Euteleostomi, günümüzdə ən müxtəlif və ən çox sayda olan onurğalı qrupudur.
İstinadlar
[redaktə | mənbəni redaktə et]- ↑ 1 2 Betancur-R, R.; Huarte-Mendoza, A.; Arratia, G.; Orti, G. "Phylogenetic Classification of Bony Fishes". BMC Evolutionary Biology. 13 (1). 2013: 162. doi:10.1186/1471-2148-13-162. PMC 3765385. PMID 23917845.
- ↑ Betancur-R, R.; Wiley, E.O.; Arratia, G.; Orti, G.; Vari, R.P.; Bloch, D. "Phylogenetic classification of bony fishes". BMC Evolutionary Biology. 17 (1). 2017: 162. doi:10.1186/s12862-017-0958-3. PMC 5501520. PMID 28690174.
- ↑ Bond, Carl E. Biology of Fishes (2nd). Fort Worth: Saunders College Publishing. 1996. ISBN 978-0-03-070344-2.