Svoboda
|
Graniru
|
BBC Russia
|
Golosameriki
|
Facebook
Контентге кёч
Баш меню
Баш меню
къабыргъа панелге ташы
джашыр
Навигация
Баш бет
Джамагъат портал
Ахыр тюрлениуле
А—Я индекс
Эсде болмагъан бет
Болушлукъ
Багъышла
Изле
Изле
Кёрюнюую
Хыйсаб къура
Кир
Энчи адырла
Хыйсаб къура
Кир
Чыгъыу этген редакторла ючюн бетле
аслам бил
Къошумла
Сюзюу
Википедия
:
Проект:Кюнде болуула/Июнь
78 тил
Afrikaans
Ænglisc
العربية
Авар
Azərbaycanca
تۆرکجه
Беларуская (тарашкевіца)
Български
भोजपुरी
বাংলা
Bosanski
Буряад
Català
閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
Qırımtatarca
Čeština
Cymraeg
Dansk
Deutsch
Ελληνικά
English
Español
Euskara
فارسی
Føroyskt
Français
Gaeilge
贛語
Galego
Gaelg
עברית
Hrvatski
Magyar
Bahasa Indonesia
日本語
Адыгэбзэ
Қазақша
한국어
Перем коми
Коми
Lëtzebuergesch
Лезги
Lietuvių
Latviešu
Мокшень
Македонски
मराठी
Кырык мары
Bahasa Melayu
Эрзянь
مازِرونی
Nederlands
Norsk bokmål
Livvinkarjala
ਪੰਜਾਬੀ
Papiamentu
Polski
Русский
سنڌي
Davvisámegiella
සිංහල
Slovenščina
Anarâškielâ
Српски / srpski
Svenska
தமிழ்
ไทย
Türkçe
Тыва дыл
Удмурт
Українська
Oʻzbekcha / ўзбекча
Vepsän kel’
Tiếng Việt
Walon
中文
閩南語 / Bân-lâm-gú
粵語
Интервикилени тюрлендир
Проектни бети
Сюзюу
къарачай-малкъар
Окъу
Къайнакъны тюзет
Тарихи
Адырла
Адырла
къабыргъа панелге ташы
джашыр
Этиуле
Окъу
Къайнакъны тюзет
Тарихи
Баш
Бетге джибериуле
Байламлы тюрлениуле
Файл джюкле
Къуллукъ бетле
Дайым джибериу
Бетни информациясы
Къысхартылгъан URL-адрес ал
QR-кодну эндир
Викибилгиле элементи
Басма/экспорт
Китаб къура
PDF кибик эндир
Басмагъа версия
Башха проектледе
Кёрюнюую
къабыргъа панелге ташы
джашыр
Википедия — эркин энциклопедияны бети.
Хар кюнде тарихде болуула
Январь
•
Февраль
•
Март
•
Апрель
•
Май
•
Июнь
•
Июль
•
Август
•
Сентябрь
•
Октябрь
•
Ноябрь
•
Декабрь
1 июнь
«Коронаны» батыуу 1686 джылгъы суратда.
1676
—
Эланд сермешиуню
сагъатында эм уллу
линей кеме
«
Крунан
» (
суратда
) атылгъанды
1792
—
Кентукки
,
АБШ
-ны 15-чи штаты болады.
1862
—
АБШ
-ны бютеу
территориясында
официал халда
къул тутуу
джасакъланнганды.
1867
—
Торонто
,
Канаданы
Онтарио
провинциясыны
ара шахары
баямланнганды.
1869
—
Американ
уста
Томас Альфа Эдисон
, биринчи патентин алгъанды.
1935
—
Ингилизде
мешина джюрютюрге хакъла алыр ючюн биринчи тест ётгенди.
1938
—
Супермен
бла
комикслени
биринчи чыгъармасы чыкъгъанды.
1946
—
Румынияны
1940
—
1944 джыллада
диктатору
генерал
Ион Антонеску
, трибуналны бегими бла
асылгъанды
.
Тюрлендириу...
2 июнь
Елизавета II бла Эдинбургчу герцогну коронация портретлери
1864
—
Москвада
,
Россияда
биринчи болгъан, зоология терек бахча ачылгъанды.
1924
—
АБШ
-ны бютёу
индейлилерине
американ
гражданство
берилгенди.
1941
—
Экинчи дуния къазауат
:
Германияны
хауа-десант кючлери
Кондомари деген грек элде талай адамны ёлтюргендиле
.
1946
—
Италия
,
референдумну
эсеби бла,
республика
баямланнганды.
1953
—
Уллу Британияны
королевасы
II Елизаветаны
(
суратда
) коронациясы.
1962
—
Новочеркасскда багъала кётюрюлюуге къаршчы демонстрацияны
атыу.
1971
— Джерли Соборда,
Москвачы Патриарх
болуб,
Пимен
сайланнганды.
1979
— Римли Папа
II Иоанн Павелни
Польшагъа
биринчи визити башланнганды.
Тюрлендириу...
3 июнь
Ту-144 самолёт
1826
—
Орус
джазыучу эмда
тарихчи
Николай Карамзин
ёлгенди.
1864
—
Американ граждан къазауат
: къазауатны ахыр сермешиулеринден бири —
Колд-Харборда сермешиу
башланнганды.
1896
—
Къытай
,
Россиягъа
Къытай-Кюнчыгъыш темир джолну
ишлерге эркинлик бергенини юсюнден джашыртын кесаматха къол салыннганды.
1954
—
Сахарада
буруннгу мисирчи фыргъауун Санхетни кешенесе табылгъанды (б. э. дери 2570 джылгъа джууукъ).
1961
—
СССР
-ни (
Н. С. Хрущёв
) бла
АБШ
-ны (
Джона Кеннеди
) тамадаларыны тюбешиую.
1973
—
Ле Буржеде авиакёрмючде
Ту-144
совет пассажир самолёт (
суратда
) аугъанды.
1987
—
Канаданы
Квебек
провинциясына энчи статус бериуню юсюнден келишимге къол салыннганды.
2006
—
Черногория
,
бойсунмаулугъун
баямлаб,
Сербия бла Черногорияны
бирлигинден чыкъгъанды.
Тюрлендириу...
4 июнь
«Сент-Луис» пароходну бортунда къачхынчыла.
1856
—
Третьяков галерея
къуралгъанды.
1878
—
Осман империя
,
Уллу Британиягъа
Кипр
айрымканны
оноуун бергенди.
1916
—
Биринчи дуния къазауат
:
Брусилов джюрюшню
башланнганы.
1939
—
АБШ
-ны властлары
нацист Германиядан
963
чууут
-
къачхынчы
бла (
суратда
) келген
пароходну
алыргъа унамагъандыла.
1940
—
Экинчи дуния къазауат
:
Дюнкеркден
британ аскерни эвакуациясы
бошалгъанды.
1942
—
Экинчи дуния къазауат
:
Мидуэй атоллну къатында сермешиу
башланнганды.
1989
—
Пекинде
Тяньаньмэнь майданда
Студент демонстрацияны чачыу
.
1989
—
Россияны да СССР-ни да тарихинде эм уллу темир джол катастрофа
.
Тюрлендириу...
5 июнь
Александр III-ге эсгертмени ачылыуу
1783
— Къарнашла
Жозеф-Мишель
бла
Жак-Этьенн
Монгольфье
,
биринчи хауа шарны
ийгендиле.
1909
—
Санкт-Петербургну
Знаменская майданында
III Александргъа
эсгертме
(
суратда
) ачылгъанды.
1940
—
Экинчи дуния къазауат
:
немец
аскерни
Парижни
алыуу.
1947
—
АБШ
-ны кърал секретары
Дж. Маршалл
,
къазауатдан сорагъы Европагъа болушуу программаны
ачыкълагъанды.
1953
—
АБШ
-ны Сенаты,
Къытайны
БМО
-гъа кириуюн унамагъанды.
1967
—
Джууукъ Кюнчыгъышда
Алтыкюнлюк араб-израиль къазауат
башланнганды.
1977
—
Apple II
персонал
компьютер
сатылыугъа чыкъгъанды.
2006
—
Сербия
,
бойсунмаулугъун
баямлагънды.
Сербия бла Черногорияны
кърал бирлиги ахыр халда джокъ болгъанды.
Тюрлендириу...
6 июнь
Хармандир Сахиб
1523
—
I Густав Васа
Швецияны
королю болуб сайланнганд, аны эсебинде
Кальмар уния
чачылгъанды.
1683
—
Оксфордну
Ашмол музейи
ачылгъанды, университетники болуб биринчи музей болгъанды.
1925
—
Уолтер Перси Крайслер
Chrysler корпорацияны
тамалын салгъанды.
1944
—
Экинчи дуния къазауат
: «
Д кюн
» — джандашланы
Нормандияда
тюшюулери.
Европада
экинчи фронтну ачылыуу.
1979
—
«Союз-34»
совет
пилотсуз космос кемени
«Салют-6»
орбита станциягъа ийилиую.
1984
—
Индий аскерни
Амритсарда
Алтын храмгъа
(
суратда
) чабыуу.
1984
—
Алексей Пажитнов
дуниягъа «
Тетрис
» оюнну танытханды.
1993
—
Монголияда
биринчи
президент
сайлаула ётгенди.
Тюрлендириу...
7 июнь
Альберто Кантинону дуния картасы (1502).
1099
—
Биринчи къачлы джюрюш
: къачлыла
Иерусалимни къуршалагъандыла
.
1494
—
Испания
бла
Португалия
Джангы дунияны
Тордесильяс кесамат
(
суратда
) бла юлешгендиле.
1883
—
Москвада
Къутхарыучу Хустосну клисасы
ачылгъанды.
1905
—
Швед-Норвег уния
джасакъланнганды.
1948
—
Чехословакияны
президенти
Бенеш
постундан кетгенди.
1981
—
«Опера» операция
:
Израилни
самолётлары
Иракны
«
Осирак
» ядролу реакторун бомбалаб чыкъгъандыла.
1982
—
Элвис Преслини
«
Грейсленд
» юйю музейча ачылгъанды.
1990
—
II Алексий
,
Москвачы эм Бютеу Орусну Патриархы
болуб сайланнганды.
Тюрлендириу...
8 июнь
Университетская джагъада сфинксле.
1783
—
Исландияда
Лаки
вулканны къусханы башланнганды, аны эсеби бла беш этиб бир исландчы ёлгенди (ачлыкъдан неда газны ууундан).
1815
—
Польшаны
Россия империягъа
къошхандыла.
1832
—
Петербургда
Санатла Академияны
мекямыны туурасында
аслан ташдан сфинксле
(
суратда
) салыннгандыла.
1843
—
Николаевская темир джол
ишлениб башланнганды (Петербург—Москва линия, бусагъатда
Октябрьская темир джол
).
1861
—
Референдумда
Теннесси
штатны сайлаучуларыны юч этиб экиси
АБШ
-ны къурамындан чыгъаргъа чёб атханды.
1949
—
Джордж Оруэллни
«
1984
» атлы антиутопиясы басмагъа чыкъгъанды.
1960
—
Лев Троцкийни
ёлтюрген —
Рамон Меркадер
, Кремлде
Совет Союзну джигитини
джулдузун алады.
1964
—
Исландия
,
ЮНЕСКО
-гъа киргенди.
Тюрлендириу...
9 июнь
Маэста
1311
—
Дуччону
«
Маэстасы
» (
суратда
)
Сиена соборда
салыннганды.
1534
—
Жак Картье
,
Сл. Лаврентийни сууун
ачханды.
1719
—
I Пётр
,
Россияны
губернияларын провинцияла бла уездлеге бёлгенди.
1896
—
Тёбен Новгородда
Бютеуроссия кёрмюч
ачылгъанды.
1923
—
Болгарияда
аскер переворот.
1934
—
Дональд Дак
бла биринчи мультфильм чыкъгъанды.
1945
—
Кюнчыгъыш Германияда совет аскер администрация
къуралгъанды.
1963
—
Уинстон Черчилль
,
АБШ
-ны сыйлы
гражданини
баямланнганды.
Тюрлендириу...
10 июнь
Петропавловск собор
1712
—
Петербургда
Петропавловск соборну
(
суратда
) тамалы салыннганды.
1793
—
Филадельфияны
орнуна
Вашингтон
АБШ
-ны
ара шахары
болгъанды.
1886
— Докторланы консилиуму,
Баварчы II Людвигни
тели баямлагъанды.
1909
—
SOS
сигнал, дунияда биринчи кере хайырланнганды.
1940
—
Италия
,
Франция
бла
Уллу Британиягъа
къазауат
баямлагъанды.
1943
—
Маджарлы
Ласло Биро
шарикли къаламгъа
патент алгъанды.
1944
—
Уллу Ата Джурт къазауат
:
Выборг-Петрозаводск операция
башланнганды.
1964
—
Москвада
Тарас Шевченкогъа
эсгертме ачылгъанды.
Тюрлендириу...
11 июнь
Дж. Кукну портрети
1742
—
Бреслауда
Австрия
,
Пруссияны
Силезиягъа
хакъларын таныгъан кесаматха къол салыннганды.
1770
—
Джеймс Кук
(
суратда
),
Австралияны
джагъасында
Уллу Барьер рифни
ачханды.
1788
—
Герасим Измайлов
,
Алясканы
джагъасына джетгенди.
1901
—
Кукну айрымканлары
,
Джангы Зеландияны
кесеги баямланнгандыла.
1918
— «
Алаш
» деген къазах миллет къозгъалыу,
Къазахстанны
территориясында
совет властны
бютеу
декретлерин
законнга чюйре баямлагъанды.
1937
— СССР-ни Баш сюдю «
Тухачевскийни ишине
» къарагъанды.
1963
— Буддист монах
Тхить Куанг Дык
,
Сайгонда
кесин джандыргъанды.
1969
—
Греция
, джангы
Конституциясын
къабыл этилгенди.
Тюрлендириу...
12 июнь
1914—1918 джыллада этилген Блерио XII
1849
—
Льюис Хаслетт
, противогазгъа патент алгъанды.
1909
—
Луи Блерио
, пилоту эмда эки пассажири бла биринчи
аэропланны
(
суратда
) хауагъа чыгъаргъанды («
Блерио XII
»).
1920
—
Панама илипинни
официал халда ачылыуу.
1945
—
Францияда
,
Экинчи дуния къазауатны
заманында киргизилген, басма цензура джасакъланнганды.
1967
— Башха планетаны атмосферасыны юсюнден билгиле биринчи кере берген,
Венера-4
космос аппарат ийилгенди.
1990
—
РСФСР
, кесини
территориясында
суверенитетин
баямлагъанды (аннга деб
1992 джылда
байрам джаратылгъанды —
Россияны кюню
).
1991
—
Борис Ельцин
,
РСФСР
-ни
Президенти
болуб сайланнганды.
1994
—
Австрия
, референдумда
Европа бирликге
къошулургъа оноу этгенди.
Тюрлендириу...
13 июнь
Герценни «Колокол» газети
1373
—
Ингилизни
бла
Португалияны
арасында бирликни юсюнден кесаматха къол салгъандыла. Бирликни юсюнден болуб, дунияда бу эм эски кесаматды.
1525
—
Мартин Лютер
,
целибат
деген католик джорукъгъа келишмегенлей,
Катарина фон Бора
бла некях этгенди.
1857
—
Герцен
,
Лондонда
«
Колокол
» (
суратда
)
газетини
биринчи номерин чыгъаргъанды.
1898
—
Канадада
Юкон
территория
къуралгъанды.
1912
—
Москвада
III Александр атлы
Санатла музей
ачылгъанды.
1920
—
АБШ
-ны
почта
къуллугъу,
сабийлени
посылка бла ашыргъанны джасакълагъан джорукъну къабыл этгенди.
1944
—
Фау-1
герман
ракетала биринчи кере хайырланнгандыла (
Уллу Британиягъа
къаршчы).
2000
—
Шимал
бла
Къыбыла
Кореяланы
башчыларыны биринчи тюбешиую.
Тюрлендириу...
14 июнь
Ибн Баттута орта ёмюрлю миниатюрада
1325
— 21 джылдагъы
Ибн Баттута
(
суратда
), туугъан
шахары
Танжерден
чыгъыб, хаджгъа табыннганды, 24 джыл айланыб
Къытайгъа
дери джетерикди.
1777
—
Континентал конгресс
,
АБШ
-ны кърал
байрагъын
бегитгенди.
1807
— Орус аскер,
Фридландны
къатында
Наполеонну
чачханды
.
1846
—
Калифорния
,
Мексикагъа
къаршчы къозгъалгъанды;
Калифорния республика
баямланнганды.
1900
—
Бирлешген Штатла
,
Гавай айрымканланы
аннексия этгендиле.
1942
—
АБШ
-ны экранларына
Уолта Диснейни
«Бэмби» мультфильми
чыкъгъанды.
1985
—
Шенген келишиуге
къол салыннганды (биринчиде джети къралны арасында).
1995
—
Шамиль Басаев
башчылыкъ этген
террористле Будённовскга чабхандыла
.
Тюрлендириу...
15 июнь
Рембрандтны «Данаясы»
1667
—
XIV Людовикни
доктору Жан-Батист Дени, дунияда биринчи кере
бир адамдан башха адамгъа къанын джетишимли къуйгъанды
.
1752
—
Бенджамин Франклин
, эксперимент бла
шыбыланы
электричестволу
болгъанын бегитгенди.
1836
—
Арканзас
штат,
АБШ
-ны къурамына кирегнди.
1869
—
Джон Хайат
,
целлулоидге
патент алгъанды.
1911
—
АБШ
-да бусагъатда
IBM
ат бла белгили компания къуралгъанды.
1952
—
Европа футбол ассоциацияланы бирлиги
къуралгъанды.
1978
—
«Союз-29»
совет космос кеме ийилгенди.
1985
—
Эрмитажда
Рембрандтны
«
Данаясыны
» (
суратда
) юсюне кюкюрт кислота къуюлгъанды.
Тюрлендириу...
16 июнь
Джованни Боккаччо
1313
— Итальян джазыучу,
«Декамеронну»
автору
Джованни Бокаччо
(
суратда
) туугъанды.
1888
— Стационар болмагъан Аламны теориясын къурагъан, орус математик эм геофизик
Александр Фридман
туугъанды.
1897
— Немец химик-органик,
Химиядан Нобель премияны
лауреаты (
1979
)
Георг Виттиг
туугъанды.
1903
—
Руаль Амундсенни
экинчи арктика экспедициясы башланнганды.
1925
— Белгили пионер лагерь
«Артек»
ачылгъанды.
1963
—
«Восток-6»
старт алгъанды. Экипажы — биринчи космонавт
тиширыу
Валентина Терешкова
.
1983
—
Ю. В. Андропов
СССР-ни Баш Советини Президиумуну
башчысы болгъанды.
Тюрлендириу...
17 июнь
«Ланкастрия»
1866
—
Австрия
Пруссиягъа
къазауат баямлагъанды
; къазауат айдан аз кёб баргъанды.
1885
—
Нью-Йоркга
«Изер» деген
француз
пароход бла
Азатлыкъны статуясы
келтирилгенди.
1902
—
Тяньцзинде
«
Дагунбао
» деген эм эски
къытай
газетни
биринчи номери чыкъгъанды.
1940
— 4000 пассажири бла «
Ланкастрия
» лайнерни (
суратда
)
люфтваффе
батдыргъанды.
1944
—
Референдумну
эсеби бла
Исландия
,
Дания
бла униясын джасакълагъанды эмда
республика
баямланнганды.
1953
—
ГДР
-де
правительствогъа къаршчы кёбчюлюк чыгъыула
.
1972
—
АБШ
-да
Уотергейт къаугъа
ачылгъанды.
1991
—
Къыбыла Африкада
джангы туугъан
сабийлени
расаларына кёре регистрация этиуню юсюнден закон джасакъланнганды, бу къралда
апартеидни
да де-факто джасакъ этген магъананы тутханды.
Тюрлендириу...
18 июнь
Алечхорн
1812
—
АБШ
-ны Конгресси
Уллу Британиягъа
къазауат баямлагъанды
.
1815
—
Наполеон Бонапарт
Ватерлоода сермешиуде
хорланнганды.
1837
—
Испания
джангы
конституциясын
къабыл этгенди.
1859
—
Берн
Альпла
ны эм мийик башларындан бири —
Алечхорнгъа
(
суратда
) чыгъылгъанды.
1900
—
Къытай
императрица
Луньюй
тышкъралчыланы ёлтюрюрге
буйрукъ бергенди.
1906
—
Подмосковьеде
Марков
республика
къуралгъанды.
1940
—
Шарль де Голль
Лондондан
французланы
фашист оккупантлагъа къаршчыланыргъа чакъыргъанды
.
1979
—
СССР
бла
АБШ
ОСВ-2
кесаматха къол салгъандыла.
Тюрлендириу...
19 июнь
Бютеудуния мюрзеу гёзен
1762
—
Россия империя
Пруссия
бла
мамырлыкъны
юсюнден кесаматха къол салгъанды.
1787
—
II Екатерина
кесини фаворити
Потёмкиннге
Тавриячы бий
деген титулну бергенди.
1807
—
Афонну
джагъасында
Д. Н. Сенявинни
орус эскадрасы
тюрк флотну чачханды
.
1846
—
Нью-Джерси
штатда
бейсболдан
тарихде биринчи матч ётгенди.
1862
—
АБШ
-ны бютёу
территориясында
къул тутхан
джасакъланнганды.
1956
—
Мэрилин Монро
бла
Артур Миллерни
некяхы ётгенди.
1991
—
Маджардан
совет аскерни чыгъарыу бошалгъанды.
2006
—
Шпицбергенде
, «ахыр заман» болса деб,
Бютеудуния мюрзеу гёзенни
(
суратда
) тамалы салыннганды.
Тюрлендириу...
20 июнь
Герцог Монмут
1863
—
АБШ
-да
Кюнбатыш Виргиния штат къуралгъанды
.
1685
—
Герцог Монмут
(
суратда
),
Ингилизде
тюшюб
кесин король баямлагъанды
.
1704
—
Нарва кесаматха
кёре
Речь Посполитая
Шимал къазауатха
Россия
джанлы болуб къошулгъанды.
1791
—
XVI Людовик
бла
Мария-Антуанеттаны
Парижден
джетишимли болмагъан къачыулары
.
1880
—
Ф. М. Достоевский
,
Пушкинни
юсюнден белгили
45-минутлу сёзюн
айтханды.
1933
— И. В. Сталин атлы
Беломор-Балтика илипин
ачылгъанды.
1949
—
Римчи Папа
,
Чехословакияны
коммунист
тамадаларына
анафема
баямлагъанды.
1990
—
ФРГ
-ни
парламенти
,
къралны
ара шахарын
Бонндан
Берлиннге
кёчюрюрге оноуну алгъанды.
Тюрлендириу...
21 июнь
«Руссо-Балт», 1909 джыл
1749
—
Канадада
Галифакс
шахарны тамалы салыннганды (ол сагъатдагъы аты —
Чебукто
).
1788
—
АБШ
-да
Нью-Гэмпшир штат
(
ингил.
State of New Hampshire
) къуралгъанды.
1813
—
Виторияда сермешиу
—
Пиреней къазауатны
ахыр сермешиулеринден бири.
1901
—
Петербургда
Суворовну музейини
тамалы салыннганды.
1909
—
Ригада
биринчи орус сериялы
автомобиль
— «
Руссо-Балт
» (
суратда
) джыйылгъанды.
1919
— Кайзерни
Ачыкъ тенгизни флоту
кеси кесин батдыргъанды
.
1948
—
ФРГ
-де джангы
валюта
киргизилгенди —
немец марка
.
2004
— Дунияда биринчи энчи адамны
космос кемеси
— «
SpaceShipOne
» космосха чыкъгъанды.
Тюрлендириу...
22 июнь
Гариетта таш макъа
1668
— Орус патчахны аскери
Соловки монастырны
,
клиса реформаны къабыл этмегени
ючюн,
7 джыл баргъан къуршаланыуун
башлагъанды.
1799
—
Конвентни
эки члени халкъгъа джангы
ёлчем бирим
—
метрни
эталонун
кёргюзгендиле.
1940
—
Францияны
Экинчи дуния къазауатда
капитуляциясы
.
1941
—
Германия
СССР
-ге чабханды —
Уллу Ата Джурт къазауат
башланнганды.
1963
—
Римли папа
VI Павел
конклав
бла сайланнганды.
1978
— Джеймс В. Кристи,
АБШ
-ны Аскер-тенгиз обсерваториясында ишлей,
Плутонну
эм уллу
спутниги
Харонну
ачханды.
1986
—
Мексикада ётген футболдан дуния чемпионатда
Диего Марадона
, Ингилизни джыйым командасыны къабакъларына
«Аллахны къолу» бла голну
эмда «
джюзджыллыкъны голун
» ургъанды.
2006
— Австралияны зоопаркында 175 джыл болгъан
Гариетта таш макъа
(
суратда
) ёлгенди, аны бла
Чарльз Дарвин
огъуна ишлегенди.
Тюрлендириу...
23 июнь
Битва при Плесси
1611
— Къозгъалгъан тенгизчиле капитан
Гудзонну
джашы бла бирге
кеси атлы богъазда
къайыкъгъа олтуртхандыла.
1757
—
Плессиде сермешиу
бла (
суратда
)
Британияны
Индияны
кючлеую башланнганды.
1846
—
Адольф Сакс
саксофоннга
патент алгъанды.
1894
—
Парижде
Пьер де Кубертенни
башламчылыгъы бла
Халкъла арасы олимпиада комитет
(ХОК) къуралгъанды.
1924
—
Ганноверде
мурдар-
маньяк
Фриц Харман
тутулгъанды.
1941
—
СССР-ни ХКК
бла
БКП(б)-ни АК
-ни орта бегими бла
СССР-ни Сауутлу Кючлерини Баш Тамадалыгъыны Ставкасы
къуралгъанды.
1957
—
Петропавловск къалада
кюн ортада атыу
адет джангыдан башланнганды.
Тюрлендириу...
24 июнь
Хорламны парады (видео)
1793
—
Француз
Конвент
биринчи демократ конституцияны
къабыл этгенди.
1812
—
Ата Джурт къазауатны
башланнганы:
Уллу аскер
,
Неман
сууну ётюб,
Россия империягъа
киргенди.
1901
—
Парижде
Барселонадан
келген 19 джылдагъы суратчы
Пабло Руис Пикассону
биринчи кёрмючю ачылгъанды.
1916
—
Мэри Пикфорд
,
Голливудну
джулдузларындан биринчи болуб, джети санлы суммалы контрактха къол салгъанды.
1945
—
Къызыл майданда
Хорламны парады
(
суратда
).
1948
—
Берлинни
совет властла контролда тутхан
секторлары
джандашлагъа джабылгъандыла
.
1951
— Коммерциялы телебериу башланнганды (
CBS
).
1963
—
Лондонда
Би-би-си
-ни студиясында юйде хайырланнган
видеомагнитофон
биринчи кере кёргюзюлгенди.
Тюрлендириу...
25 июнь
«Жар-птицагъа» Бакстны костюм эскизи
1788
—
Виргиния
,
АБШ
-ны онунчу штаты болгъанды.
1794
—
Революцион болуула себебли
II Екатерина
,
Россияда
француз товарланы сатыуну джасакълагъанды.
1910
—
Парижде
«
Жар-птица
» (
суратда
) балетни премьерасы ётгенди.
1926
—
Ленинградда
Петропавловск соборну
сагъаты кюнортада
«Интернационалны»
биринчи кере ойнагъандыла.
1950
—
Корей къазауат
башланнганды.
1967
— Бютеу дунияда 400 миллион телекъараучу,
The Beatles
къауумну «
All You Need Is Love
» джырны джырлагъанына къарагъанды.
1991
—
Словения
бла
Хорватия
Югославиядан
эркинликлерин
баямлагъандыла.
1993
—
Литвада
миллет
валюта
—
лит
хайырланыб башлагъанды.
Тюрлендириу...
26 июнь
Эгий тау
Бирлешген Миллетлени Организациясыны
кюню.
1492
—
Альпинизмни
туугъаны:
Веркор
аркъада
Эгий
таугъа (
суратда
) чыгъылыу.
1522
—
I Сулейман
, 400 кемеден флот бла
Родосдан
«
къачлыланы
»
къыстар ючюн
келгенди.
1698
—
I Пётр
,
Уллу келечилик
бла
Венагъа
келгенди.
1723
— Орус аскер,
Баку
шахарны
кючлегенеди
.
1945
—
Сан-Францискода
ётген конференцияда 50 къралны келечиси
БМО
-ну Уставына къол салгъанды.
1963
—
Шёнебергни ратушасыны
аллында айтылгъан сёзюнде
Джон Кеннеди
,
берлинчилени
джигитлиликлери бла
сейирсиннгенин айтханды
.
1973
—
Плесецкде космодромда
ракетаны атылгъаны бла 9 адам ёлгенди.
1979
—
Мохаммед Али
, боксну къойгъанын баямлагъанды.
Тюрлендириу...
27 июнь
Слокама яхта
1615
—
Чай
,
Европагъа
биринчи кере импорт этилгенди.
1898
—
Канадалы
Джошуа Слокам
, тарихде биринчи болуб, джангыз адам
дуния тёгерегине джюзюуню
(
суратда
) бошагъанды.
1905
— «
Князь Потёмкин-Таврический
» атлы орус броненосецде къозгъалыу башланнганды.
1931
—
Игорь Сикорский
, биринчи
вертолётну
джаратханына
АБШ
-да
патент
алгъанды.
1945
—
И. В. Сталиннге
Совет Союзну Генералиссимусу
чын берилгенди.
1954
—
Обнинскде
биринчи АЭС
ишлеб башлагъанды.
1991
—
Югославияны
халкъ
аскери
Словениягъа
киргенди
.
Тюрлендириу...
28 июнь
Косово тюзде сермешиу
1389
—
Косово тюзде сермешиу
(
суратда
).
1569
—
Люблин уния
салыннганды.
1651
—
Берестечкода сермешиуню
башланнганы.
1841
—
Парижде
«
Жизель
» балетни премьерасы ётгенди.
1914
—
Биринчи дуния къазауатны
башланнганына сылтау болгъан,
Сараевода мурдарлыкъ
.
1919
—
Биринчи дуния къазауатны
тауусхан
Версаль мамырлыкъ кесамат
.
1967
—
Израиль
,
Кюнчыгъыш Иерусалимни
аннексия
этгенди.
1996
—
Огъары Рада
,
Украинаны
Конституциясын
къабыл этгенди.
Тюрлендириу...
29 июнь
Мухаммед Ахмед
1561
—
Къызыл майданда
Покров клиса
ишлениб бошалгъанды.
1881
—
Суданчы
шейх
Мухаммед Ахмед
(
суратда
), кесин
махди
баямлагъанды эмда
Африкада
европачы колонизаторлагъа къаршчы биринчи джетишимли къозгъалыугъа
башчылыкъ этгенди.
1911
— Биринчи орус
дредноут
— «
Севастополь
»
линкор
суугъа ийилгенди.
1922
—
Фёдор Шаляпин
гастроллагъа тышына кетгенди эмда андан сора
Россиягъа
къайтмагъанды.
1941
— «
Джаншакъ — шпионнга саугъады
» деген белгили лозунгу бла «ТАСС-ны терезеси» чыкъгъанды.
1945
—
СССР
бла
Чехословакия
,
Карпатла арты Украинаны
УССР
-ге къошулуууну юсюнден кесаматха къол салгъандыла.
1956
—
Мэрилин Монро
, американ джазыучу
Артура Миллерге
эрге чыкъгъанды.
1958
—
Бразилия
, биринчи кере
футболдан дуния чемпион
болгъанды.
Тюрлендириу...
30 июнь
Шарль Блонден
1859
— Француз акробат
Шарль Блонден
(
суратда
)
Ниагара чучхурну
канат бла ётгенди.
1905
—
Альберт Эйнштейн
«Къымылдагъан затланы электродинамикалары» деген статьяда
энчи кёрелилик теорияны
тамалларын тизгенди.
1908
—
Тунгус метеорит
тюшгенди.
1910
—
Европа
бла
Къыбыла Американы
арасында телефон кабель салыныб бошалгъанды.
1934
—
Ючюнчю рейхде
Узун бычакъланы кечеси
.
1964
—
Айны
джууукъдан биринчи суратлары алыннгандыла.
1971
—
Союз-11
космос кемени катастрофасыны эсебинде
совет
космонавтла ёлгендиле:
Г. Т. Добровольский
,
В. Н. Волков
эмда
В. И. Пацаев
1972
, 23:59:60 UTC —
високос секунда
киргизилгенди.
Тюрлендириу...
Категория
:
Кюнледе болгъанла