محمد داوود خان
![]() | این مقاله میتواند با ترجمهٔ متن از مقالهٔ متناظر در انگلیسی گسترش یابد. برای مشاهدهٔ دستورالعملهای مهم ترجمه روی [گسترش] کلیک کنید.
|
محمد داوود خان | |
---|---|
![]() داوود خان در سال ۱۹۷۵ | |
نخستین رئیسجمهور افغانستان | |
دوره مسئولیت ۱۷ ژوئیه ۱۹۷۳ – ۲۸ آوریل ۱۹۷۸ | |
معاون رئیسجمهور | سید عبدالله |
پس از | محمدظاهر شاه (شاه) |
پیش از | نورمحمد ترهکی |
پنجمین نخستوزیر افغانستان | |
دوره مسئولیت ۷ سپتامبر ۱۹۵۳ – ۱۰ مارس ۱۹۶۳ | |
پادشاه | محمد ظاهر شاه |
پس از | سردار شاه محمود خان |
پیش از | محمد یوسف |
وزیر دفاع افغانستان | |
دوره مسئولیت ۱۹۴۶ – ۱۹۴۸ | |
پس از | سردار شاه محمود خان |
پیش از | عبدالکریم مستغنی |
وزیر امور خارجه | |
دوره مسئولیت ۱۷ ژوئیه ۱۹۷۳ – ۲۸ آوریل ۱۹۷۸ | |
رئیسجمهور | خودش |
پس از | محمد موسی شفیق |
پیش از | حفیظالله امین |
اطلاعات شخصی | |
زاده | محمد داوود ۱۸ ژوئیهٔ ۱۹۰۹ کابل، افغانستان |
درگذشته | ۲۸ آوریل ۱۹۷۸ (۶۸ سال) ارگ ریاستجمهوری، کابل، افغانستان |
ملیت | ![]() |
حزب سیاسی | حزب انقلاب ملی |
همسر(ان) | شاهدخت میرمن زینب (زینب خاتون)[۱] |
فرزندان | خالد، عمر، ویس، درخانی، زرلشت، شینکی، تور پیکی[۱] |
پیشه | سردار، سیاستمدار |
لقب(ها) | سردار سرخ و سردار دیوانه |
سردار محمد داوود خان یا محمد داوود شاه (متولد ۱۸ ژوئیه ۱۹۰۹ معروف به داوود خان) پایهگذار جمهوری افغانستان و نخستین رئیسجمهور از سال ۱۹۷۳ تا سال ۱۹۷۸ و عملاً پادشاه افغانستان بود. او همچنین در بین سالهای ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ نخستوزیر افغانستان بود.[۲] داوود خان در کودتایی بدون خونریزی در سال ۱۹۷۳ نظام پادشاهی در افغانستان را که در آن زمان توسط پسرعمویش محمدظاهر شاه اداره میشد سرنگون ساخت و جمهوری افغانستان را شکل داد و خود را به عنوان رئیسجمهور افغانستان اعلام کرد. محمد داوود خان به خاطر سیاستهای ترقی خواهانه اش، کوششهایش برای بهبود حقوق زنان و آغاز دو طرح نوسازی پنجساله که نیروی کار را در حدود ۵۰ درصد افزایش داد، شناخته میشود.[۳]
او سمت رئیسجمهوری را تا روز ترورش توسط حزب دموکراتیک خلق افغانستان که به عنوان انقلاب ثور شناخته میشود، برعهده داشت. حزب دموکراتیک خلق افغانستان پس از کشمکشهای طولانی او را همراه با تمام اعضای خانوادهاش در ارگ ریاستجمهوری افغانستان ترور کرد و پیکرهای آنها را در مکانی ناشناس به صورت دستهجمعی خاک نمود. سی سال بعد (در سال ۱۳۸۷ خورشیدی) با شناسایی بقایای پیکرهایشان در شرق کابل، دولت وقت افغانستان این پیکرها را در مراسمی رسمی در تپهای در غرب کابل به خاک سپرد.[۲]
زندگی
[ویرایش]محمدداوود در تاریخ ۲۷ تیر ۱۲۸۸ در شهر کابل زاده شد. پس از پایان دبیرستان نظامی، در سال ۱۹۳۱ وارد دانشکدهٔ افسران اردو گردید.
در دوران دههٔ ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، وی در پستهای گوناگونی ایفای وظیفه نمودهاست. در سالهای ۱۹۵۰–۱۹۴۹ وزیر دفاع و از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۶۳ به عنوان نخستوزیر کشور بود که در این مدت اصلاحاتی چون نهضت بانوان، اعمار شاهراه و تأسیس تعدادی کارخانههای بزرگ را پایهگذاری نمود. ظاهر شاه پادشاه افغانستان او را در سال ۱۹۶۳ برکنار کرد.
در ۱۷ ژوئیه ۱۹۷۳ (۲۶ تیر ۱۳۵۲ خورشیدی) با توسل به کودتای نظامی سرد، ظاهر شاه پسر کاکایش را از سلطنت خلع کرده، نظام جمهوری را بنا نهاد. وی از ابتدا دارای افکار چپی و یک ناسیونالیست قوی بود. از این رو با حزب دموکراتیک، بهویژه شاخهٔ پرچم روابط نزدیکی داشت و از آنها در پیروزی کودتا استفاده کرده و پس از پیروزی به کادرهای این جناح پستهای مهم و کلیدی داد.
در اواخر سالهای قدرتش از مسکو و چپیها فاصله گرفت و حتی در صدد نابودی ایشان برآمد. این اقدام باعث شد تا حزب دموکراتیک خلق دست به کودتای ۷ اردیبهشت ۱۳۵۷ بزند و در همان سال او و هجده تن از اعضای فامیلش را در ارگ ریاستجمهوری افغانستان به قتل رسانیدند.[۴]
داوود خان در ۲۷ آوریل سال ۱۹۷۸ در جریان کودتا در شهر کابل کشته شد.
پیکر داوود خان روز سه شنبه ۲۷ حوت سال ۱۳۸۷ خورشیدی (۱۷ مارس ۲۰۰۹) طی مراسمی رسمی در تپه تاجبیک در غرب کابل به خاک سپرده شد.[۵]
نگارخانه
[ویرایش]-
بازدید داود خان از رادیو و تلویزیون ملی ایران در ایران، ۱۹۷۴ میلادی
پانویسها و منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ اکرم، عاصم (۱۳۸۰)، نگاهی به شخصیت، نظریات و سیاستهای سردار محمد داود، انتشارات میزان
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ بیبیسی فارسی. بازدید: فوریه ۲۰۱۶.
- ↑ Rubin, Barnett. "DĀWŪD KHAN, MOḤAMMAD". In Ehsan Yarshater (ed.). Encyclopædia Iranica (Online ed.). United States: Columbia University. Retrieved 1 January 2008.
- ↑ شناسایی جسد نخستین رئیسجمهوری افغانستان، بیبیسی فارسی
- ↑ پیکر شهید سردارمحمد داوود به خاک سپرده شد
- اعدام و ترور؛ صد سال سرنوشت خونبار رهبران افغانستان علی حسینی، بیبیسی
پیوند به بیرون
[ویرایش]مناصب سیاسی | ||
---|---|---|
پیشین: خانمحمد مرستیال |
وزیر دفاع افغانستان ۱۹۷۳–۱۹۷۷ |
پسین: غلام حیدر رسولی |
- افغانستان در دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
- اهالی کابل
- پشتون
- جمهوری دموکراتیک افغانستان
- خاکسپاریها در افغانستان
- درگذشتگان ۱۹۷۸ (میلادی)
- دودمان بارکزایی
- رئیسجمهورهای افغانستان
- رهبران به قدرت رسیده از طریق کودتا
- زادگان ۱۹۰۹ (میلادی)
- سران افغانستان در سده ۲۰ (میلادی)
- سران کشور ترورشده
- سیاستمداران اهل افغانستان
- سیاستمداران ترورشده اهل افغانستان
- سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل افغانستان
- سیاستمداران کشتهشده
- صدر اعظمهای افغانستان
- کشتهشدگان در افغانستان
- مرگها به وسیله اسلحه گرم در افغانستان
- ملیگرایان پشتون
- وزیران امور خارجه افغانستان
- وزیران دفاع افغانستان
- وزیران دولت افغانستان