Flago de oportuno
Oportuna flago estas la nacia alligiteco de ŝipo, do la lando en kiu la ŝipo estas registrita, malsama al la nacia alligiteco de ĝia posedanto. La esprimo "oportuna flago" estis uzata ekde la 1950-aj jaroj kaj originis de flago svingita de ŝipo por identigi la landon en kiu ĝi estas registrita. Ĝi estas la ŝtato de registrado, kiu determinas la juran kadron por la funkciado de la ŝipo kaj gravas en tiuj okazoj, kiam la ŝipo estas juĝata.
Fono
redaktiKomence de la 21-a jarcento, pli ol duono de la ŝipa floto komerca en la mondo (laŭ indeksoj) registras aranĝojn de oportunaj flagoj, kiu estas kelkfoje kromnomoj "malferma registrado" (angle open registries). Tradiciaj kialoj de elektado de flago de oportuno inkluzivas impostan rifuĝejon por la ŝipo, pli malmultekostajn salajrajn nivelojn por la ŝipposedanto, kaj malpli postulemajn regularojn pri la funkciado de la ŝipo.
Unu rimarkinda ekzemplo kondukanta al la registrado de ŝipo kun oportuna flago estas la fakto, ke la usona registaro trudas 50% doganan imposton al riparoj faritaj ekster usonaj havenoj, al ŝipoj kun usona flago. La kresko de tutmondiĝo ŝanĝis la mondan komercan mapon kaj kaŭzis ŝanĝojn eĉ en la posedo kaj funkciado de komercaj ŝipoj. Tradiciaj ekspedaj kompanioj, kiuj ofte estis familiaj posedantoj, malaperis de la mondo. Ili estis anstataŭigitaj per multnaciaj ekspedaj kompanioj, kiuj ankaŭ havas multnaciajn ŝipanarojn. En ĉi tiu realeco la oportuna flago ne kelkfoje forigas la "originalan" nacian identecon de la ŝipo, ĉar ĝi ne ekzistis unue.
Kontraŭuloj de la fenomeno pri oportunaj flagoj argumentas, ke oportunaj flagoj permesas al ŝipposedantoj funkciigi ŝipojn de registraj landoj, kiuj ne strikte plenumas sekurecajn regulojn, minimumajn sociajn kondiĉojn por ŝipanoj aŭ permesas al maristoj sindikatumi.
Historio
redaktiLa ŝipo Belen Quezada estis la unua eksterlanda ŝipo ricevanta panaman registradon en 1919. Kelkaj usonaj posedataj ŝipoj sekvis en 1922. La registrado de eksterlandaj ŝipoj en Panamo pliiĝis dum la venontaj 15 jaroj, multe danke al eŭropaj ŝipoj kies posedantoj elektis ĉi tiun registradon. Fine de la 1940-aj jaroj kelkaj ŝipposedantoj esprimis malkontenton pri la panama listo kaj komencis serĉi alternativan oportunan flagon, kiu konkurencus kun la panama flago.
En 1948, la registrado de fremdaj ŝipoj estis establita en Liberio, kun la helpo de usonaj komercistoj. Stavros Niarchus, konata greka ŝipa magnato en la dua duono de la 20a jarcento, registris la unuan fremdan ŝipon en Liberio, en 1949. Multaj ŝipposedantoj sekvis lin kaj la liberia registrado malrapide kreskis ĝis konkurenco komencis en la panama registro.
Registrado de fremdaj ŝipoj estas enspezfonto por la lando. Tiel en 2008 la registrado de ŝipoj enspezis 19 milionojn da usonaj dolaroj al Liberio, en kiu ĝis tiu jaro estis registritaj ĉirkaŭ 2 600 eksterlandposedataj ŝipoj.
Hodiaŭ la tri landoj kun la plej granda nombro da eksterland-listigitaj ŝipoj estas: Panamo, Liberio kaj la Marŝala Insularo. El ĉi tiuj tri, ŝipoj registritaj en Liberio kaj Bahamoj troviĝis pli ol averaĝaj ŝipoj laŭ testoj de internaciaj maraj sekurecaj organizaĵoj.