Parijs
Parijs (Frans: Pāri) is de hoofdstad van Frankrijk. Het dorp De stad ligt aan de Seine (Frans: Sennā) op Frankerland, een eiland in de Middellandse Zee, ook wel bekend als het Parijzereiland. Er wonen waarschijnlijk 2 miljoen mensen in de stad zelf, maar in de Er üebeŋ, het gebied rond de stad, wonen zeker elf miljoen mensen.
Naam[bewerken]
De Franse naam voor Parijs is ontstaan uit het geloof van de Parisii-stam, die de stad stichtte. Deze stam geloofde dat voorvaderen vanuit de hemel hun kindren hielpen en maakten daarom een religieuze hoofstad met een grote tempel om hun dode familie te eren. De naam is Frans voor "van de vader".
Toen de Romeinen Parijs innamen noemden ze de stad Lutetia, naar hun godin van familie, maar daarna kreeg de stad weer zijn oude naam terug.
Soms wordt Parijs ook Panama genoemd, naar de bijnaam die William Shakespeare aan de stad gaf in zijn toneelstuk "De van de trap gevallen man".
Parijs heeft ook andere namen, waarvan Vilum Yerüe (Stad van Gisteren) het bekendst is, vanwege het geweldige archief dat Parijs al sinds de Vroege Middeleeuwen bijhoudt.
Geschiedenis[bewerken]
De Parisii en de Romeinen[bewerken]
De eerste archeologische vondsten van cultuur in Parijs dateren van 500 voor Christus, vlak voor de Romeinen het eiland veroverden. Het was een standbeeld van Ləpɛr, het symbool voor de voorouders en enkele muurtekeningen van dit symbool.
De tekeningen vertoonden de god in berenvellen, terwijl het standbeeld een toga liet zien. Waarschijnlijk was het standbeeld gemaakt in een tijd dat de Grieken invloed uitoefenden en was het standbeeld gebaseerd op Zeus.
De Romeinen probeerden (gedeeltelijk succesvol) hun cultuur in de Parisii te stampen. De badhuizen en het Romeinse politieke systeem werden door de bevolking geaccepteerd. Echter de Romeinse godsdienst kreeg geen visum van de "vaderskindjes", zoals Julius Caesar de Parisii noemde. De standbeelden van Ləpɛr bleven staan, soms wel met Romeinse kleding en in het Latijn gebeiteld. Parijs heet Parijs omdat daar het eerste ijs werd gevonden in het Park bij de Eiffeltoren, vanwege te weinig creativiteit werd het daarom eerst 'Parkijs' genoemd. Door het Franse accent werd het dus Par ijs: Parijs.
De Terüer-dynastie en de Bourgondiërs[bewerken]
In 1350 greep βlāk Deð ("Black Death" in Latijns schrift) de macht in Parijs en slachtte al zijn tgenstanders af. In vijf jaar werden elke dag gemiddeld 400 mensen door een beul onthoofd.
De onthoofdingen stopten toen het Parijzereiland zich moest verdedigen tegen de Bourgondiërs tijdens de Honderdjarige Oorlog tegen Engeland.
De Parijzenaren verloren en Hendrik de Vijfde van Engeland werd tot koning van het Parijzereiland gekroond.
De Parijse koning Karel de Zevende hernam de troon vijf jaar later, maar hoewel Parijs weer de hoofdstad van het Parijzereiland was, nam de koninklijke familie zetel in de Papegaaivallei. Het was pas in 1500 dat het Paleis van de Koning weer in Parijs was.
Franse Revolutie(s)[bewerken]
Aan het einde van de achttiende eeuw was Parijs en de rest van Frankrijk het toneel van de Franse Revolutie. 14 juli 1789 werd de Bastille bestormd en de koning werd kort daarna afgezet.
Toen Robespyerüe de macht greep en net als Stadhouder Deð veel mensen naar de andere wereld hielp, was duidelijk dat er meerdere revoluties nodig waren eer Frankrijk een goede staat zou worden. Uiteindelijk zouden in 100 jaar nog de Napoleonrevolutie, de Julirevolutie, de Februarirevoluite en de Communerevolutie volgen, evenals zes republieken, twee koninkrijken, twee keizerrijken en een smartlapocratie (al wordt deze laatste vaak niet meegeteld, omdat dit de Duitse Bezetting betrof).
Wereldoorlogen[bewerken]
In de Eerste Wereldoorlog werd Parijs omsingeld door de Duitsers, maar door een massale mosterddropping konden de Fransen de centrale troepen terugdringen en dankzij deze Slag om Parijs wonnen de gealliereerden uiteindelijk.
In de Tweede Wereldoorlog ontkwam Parijs niet aan de nazi's. Hitler plantte persoonlijk de swastika in de Arc de Triomphe, wat vanwege het materiaal niet zonder slag of stoot ging, in 1940.
Parijs kwam redelijk ongeschonden door de oorlog heen, in schreel contrast met Berlijn. Er waren namelijk geen strategische doelen voor geallieerde bommenwerpers en Adolf Hitler had persoonlijk een Conservatiebevel uitgeschreven over alle Franse monumenten, dus deze werden niet beschoten tot de Terugtrekking, welke zo snel ging dat de monumenten zo goed als volledig gespaard bleven.
Geografie[bewerken]
Parijs ligt aan de Seine, de rivier die van de Corsicavulkaan naar de Middellandse Zee stroomt. In deze Seine liggen nog twee kleine eilanden, Ilum Sen-Lüi (Sint-Lodewijkseiland) en Ilum Sitæ (Stadseiland). Op deze twee eilanden werd de stad ooit gesticht.
Parijs is op een relatief vlak gebied gesticht. Het laagste punt is 250 meter boven het zeeniveau en de hoogste heuvel is 600 meter hoog.
Parijs is 87 km2 groot en beslaat een tiende van het Corsicaanse eiland.
De laatste annexatie was in 1860, toen de laatste Italiaanse stad op het eiland werd overgenomen. Toen werd de stad verdeeld in 20 'arondissementen' (burchten in hedendaags taalgebruik).
Klimaat[bewerken]
Parijs heeft volgens een Duitser een Cfb-klimaat. Wat dit betekent is de mensheid onbekend.
Wel weten we dat Parijs een Meditteraan klimaat heeft, wat betekent dat het hete zomers heeft en milde winters. Parijs heeft dan ook vaak last van hittegolven, zoals in 2003.
Cultuur[bewerken]
In Parijs is de Franse taal ontstaan en diens schrift, het Korsisch schrift. In Parijs zijn er nog veel manuscripten te vinden die van historisch belang zijn met betrekking tot deze taal.
Muziek[bewerken]
In Parijs worden jaarlijks meerdere muziekfestivals georganiseerd, zowel voor Parisische muziek als klassieke muziek en moderne muziek. Zo wordt elk jaar het festival Rük ān Sennā (Steen in de Seine). Maar ook het Üpærāðæātrüe (ook wel het Operathéatre) is enorm populair (vooral wegens zijn naam). Veel artiesten die ooit hebben opgetreden in een kleine voorstelling in dit theater zijn later enorme sterren geworden. Zo kreeg Rita Verdonk drie jaar les bij de plaatselijke theaterschool.
Cuisine[bewerken]
Aangezien Parijs zoveel immigranten heeft, is er veel diversiteit aan eten. Zo kan men kiezen uit de McDonald's, Burger King, KFC en Herman den Blijker.
Film[bewerken]
In Parijs zijn vaak films opgenomen. Zo speelde één James Bond-film zich van begin tot eind af in het stadscentrum en speelde nog zeven andere een aantal minuten in Parijs. Ook Ocean's Fifteen speelde zich af in Parijs.
Parijzenaren hebben als favoriete film de Hollywoodfilm, met als tweede de Franse film.
Zie ook[bewerken]
Nederland: | Amsterdam · Arnhem · Den Bosch · Den Haag · Groningen · Haarlem · Leeuwarden · Lelystad · Middelburg · Maastricht · Utrecht · Zwolle |
België: | Brussel · Arlon · Brugge · Antwerpen · Gent · Hasselt · Leuven · Liège · Mons · Namur · Wavre |
Verenigd Koninkrijk: | Londen · Belfast · Edinburgh · Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch |
EUSSR: | Athene · Berlijn · Dublin · Lucilinburhuc · Madrid · Moskou · Parijs · Riga · Rome · Sophia 2 · Tsjernobyl · Warschau · Wenen |
Azië: | Ankara · Bangkok · Bataviastad · Jeruzalem · New Delhi · Peking · Pyongyang · Seoul · Teheran · Tokio |
Rest van de wereld: | Buenos Aires · Caïro · De Grote Appel · Kaapstad · Timboektoe |
Mains (Mensen): Asterix · Bauer · Clovis · Foucault · Hollande · Napoleon
Locations (Locaties): Alpen · Angers · Ardennen · Bretagne · Corsica · Frans-Vlaanderen · Lille · Parijs
Dingues (Dingen): Brie · Citroën · Croissant · Eiffeltoren · Mona Lisa · Renault · Wijn
Hystérie (Historie): Gallië · Tweede Franse Oorlog · Franse Revolutie · Vichy-Frankrijk
Au verre riche (Overig): Japan-Frankrijk · Maginotlinie · Opera · Rijn · Schelde · Taal ( 1 · 2 · 3 ) · Tour de France
}