Gubitak Kine
Gubitak Kine (engleski: Loss of China) je izraz koji se koji se koristio u SAD tokom prvih decenija hladnog rata, odnosno koji se koristi kod dijela današnjih historičara, a kako bi se opisala pobjeda Mao Zedongovih komunista u kineskom građanskom ratu i osnivanje NR Kine 1949. godine, te posljedice tih događaja na vanjsku i unutrašnju politiku SAD. Pod "gubitkom" se podrazumijevalo prelaženje Kine kao najmnogoljudnije i kao takve izuzetno strateški važne države u komunistički Istočni blok, kao i poraz kineskih nacionalista pod Chiang Kai-Shekom čiji je režim, poznat kao Republika Kina, SAD podržavao prije, za vrijeme i poslije drugog svjetskog rata i smatrao svojim ključnim saveznikom u Aziji. Ti su se događaji zbili za vrijeme predsjednikovanja Harryja S. Trumana iz Demokratske stranke, a prvi koji su koristili taj izraz bili su njegovi kritičari iz Republikanske stranke, među kojima se posebno isticao Joseph McCarthy. Prema njihovom mišljenju, pobjeda komunista i prijelaz Kine u Istočni blok je bila rezultat kriminalne nesposobnosti Trumanove administracije, a posebno State Departmenta, koji je, prema McCarthyju i njegovim pristašama, vrvio od sovjetskih "krtica" i komunističkih simpatizera, koji su uspjeli spriječiti SAD da pomogne svom savezniku. Takve optužbe, kojima je dodatnu aktualnost dalo izbijanje korejskog rata i intervencija kineskih komunista protiv američkih trupa, su bile jedan od najvažnijih elemenata makartističkih progona. Teza o "gubitku Kine" je značajno uticala na kasnije američke administracije koji su uporno nastojali izbjeći da im se dogodi ono što se dogodilo Trumanu; to se posebno isticalo kod Johnsona koji je 1960-ih inzistirao na nastavku sve nepopularnijeg vijetnamskog rata.[1]
Povezano
urediIzvori
uredi- ↑ VanDeMark, Brian (1995). Into the Quagmire: Lyndon Johnson and the Escalation of the Vietnam War. Oxford University Press. str. 25. ISBN 9780195096507. »As [President Lyndon Johnson] later recalled "I knew Harry Truman and Dean Acheson had lost their effectiveness from the day that the Communists took over in China. I believed that the loss of China had played a large role in the rise of Joe McCarthy. And I knew that all these problems, taken together, were chickenshit compared with what might happen if we lost Vietnam."«
Litetatura
uredi- Newman, Robert P. Owen Lattimore and the "Loss" of China. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1992. ISBN 0-520-07388-6.