Лъамел
Лъамел (/ɬːämˈel/; латин: cellula , "гьитӀинаб рукъ"[1]) ккола чӀаголъиялъул формабазул аслияб структуралияб ва функционалияб цобутӀа. Щибаб лъамел гӀуцӀун букӀуна мембранаялъ жаниб бачараб цитоплазмаялдаса, жинда гъорлӀ протеинал ва нуклеял цӀекӀлъелал гӀадал гӀемерал биомолекулабиги ругеб.[2]
Лъамелазе щвезе бегьула хассал функциял, гьезда жанир тӀуразе бегьула репликация, ДНЦӀ-ялъул репарация, протеиналъул синтез гӀадал батӀи-батӀиял масъалаби. Лъамелазул букӀине бегьула специализация ва рагъардахъизе кӀвей. Жидер роцен цӀакъ гьитӀинаб букӀиналъ, лъамелал рорцуна микрометрабаздалъун.
ГӀемерисел гъветӀ-хералъулал ва рухӀчӀаголъабазулал лъамелал, жидер роцен 1-ялдаса 100 микрометралде щвезегӀан ругел, рихьизе кӀола гӀицӀго канлъулаб микроскопалъукь.[3] Электронияб микроскопиялъ кьола дагьабги цӀикӀкӀараб бихьизе реслъи, лъамелалъул цӀакъ деталияб структура бихьизабула. Организмаби классификатинарун рукӀине бегьула цолъамелал (жидер цохӀо лъамел бугел, бактериял гӀадал) яги гӀемерлъамелал (гъветӀ-херги хӀайваналги гъорлӀе рачун) гӀадин.[4] ГӀемерисел цолъамелал организмабазул классификация гьабула микроорганизмаби гӀадин. Гъвет-хералъулги хӀайваназулги лъамелазул къадар букӀуна батӀи-батӀияб гьезул навгӀазда рекъон; гӀага-шагарго рикӀкӀун буго инсанасул къаркъалаялда 37 trillion (3.72×1013) лъамел букӀин.[5] Гьездаса гӀага-шагарго 80 миллиард ккола гӀадалнахалде.[6]
Этимология
[хисизабизе | код хисизабизе]Лъамел абураб термин буго лъамизе, ай къотӀизе, батӀа гьабизе абураб пигӀлуялдасса бачӀараб.
Лъамелазул тайпаби
[хисизабизе | код хисизабизе]Лъамелазул формаби
[хисизабизе | код хисизабизе]Сублъамелиял компонентал
[хисизабизе | код хисизабизе]Лъамелалъул мембрана тун къватӀисел структураби
[хисизабизе | код хисизабизе]Лъамелиял процессал
[хисизабизе | код хисизабизе]ГӀемерлъамеллъи
[хисизабизе | код хисизабизе]ЛӀугьин
[хисизабизе | код хисизабизе]МугъчӀваял
[хисизабизе | код хисизабизе]- ^ "The Origins Of The Word 'Cell'". National Public Radio. September 17, 2010. Архивация оригиналалдаса 2021-08-05. Щвей 2021-08-05.
{{cite web}}
: Check date values in:|date=
(help)- "cellŭla". A Latin Dictionary. Charlton T. Lewis and Charles Short. 1879. ISBN 978-1-99-985578-9. Архивация оригиналалдаса 7 August 2021. Щвей 5 August 2021.
{{cite encyclopedia}}
: Check date values in:|access-date=
ва|archive-date=
(help)
- "cellŭla". A Latin Dictionary. Charlton T. Lewis and Charles Short. 1879. ISBN 978-1-99-985578-9. Архивация оригиналалдаса 7 August 2021. Щвей 5 August 2021.
- ^ Cell Movements and the Shaping of the Vertebrate Body Archived 2020-01-22 at the Wayback Machine in Chapter 21 of Molecular Biology of the Cell Archived 2017-09-27 at the Wayback Machine fourth edition, edited by Bruce Alberts (2002) published by Garland Science. The Alberts text discusses how the "cellular building blocks" move to shape developing embryos. It is also common to describe small molecules such as amino acids as "molecular building blocks Archived 2020-01-22 at the Wayback Machine".
- ^ Campbell NA, Williamson B, Heyden RJ (2006). Biology: Exploring Life. Boston, Massachusetts: Pearson Prentice Hall. ISBN 9780132508827. Архивация оригиналалдаса 2014-11-02. Щвей 2009-02-16.
- ^ Халип:NCBI-scienceprimer 30 March 2004.
- ^ Bianconi, Eva; Piovesan, Allison; Facchin, Federica; Beraudi, Alina; Casadei, Raffaella; Frabetti, Flavia; Vitale, Lorenza; Pelleri, Maria Chiara; Tassani, Simone; Piva, Francesco; Perez-Amodio, Soledad (2013-11-01). "An estimation of the number of cells in the human body". Annals of Human Biology. 40 (6): 463–471. doi:10.3109/03014460.2013.807878. ISSN 0301-4460. PMID 23829164. Архивация оригиналалдаса 2022-05-11. Щвей 2022-04-24.
- ^ Azevedo FA, Carvalho LR, Grinberg LT, Farfel JM, Ferretti RE, Leite RE, ва цгл. (April 2009). "Equal numbers of neuronal and nonneuronal cells make the human brain an isometrically scaled-up primate brain". The Journal of Comparative Neurology. 513 (5): 532–41. doi:10.1002/cne.21974. PMID 19226510. S2CID 5200449.
{{cite journal}}
: Check date values in:|date=
(help)
Баянкьелал
[хисизабизе | код хисизабизе]ТӀадеги цӀалиялъе
[хисизабизе | код хисизабизе]- Alberts B, Johnson A, Lewis J, Morgan D, Raff M, Roberts K, Walter P (2015). Molecular Biology of the Cell (6th ред.). Garland Science. гь. 2. ISBN 9780815344322.
- Alberts B, Johnson A, Lewis J, Raff M, Roberts K, Walter P (2014). Molecular Biology of the Cell (6th ред.). Garland. ISBN 9780815344322. Архивация оригинал (2014-07-14). Щвей 2016-07-06.; The fourth edition is freely available Archived 2009-10-11 at the Wayback Machine from National Center for Biotechnology Information Bookshelf.
- Lodish H, Berk A, Matsudaira P, Kaiser CA, Krieger M, Scott MP, Zipurksy SL, Darnell J (2004). Molecular Cell Biology (5th ред.). WH Freeman: New York, NY. ISBN 9780716743668.
- Cooper GM (2000). The cell: a molecular approach (2nd ред.). Washington, D.C: ASM Press. ISBN 9780878931026. Архивация оригиналалдаса 2009-06-30. Щвей 2017-08-30.
КъватӀисел регӀелал
[хисизабизе | код хисизабизе]Ингилисалда:
- MBInfo – Descriptions on Cellular Functions and Processes
- MBInfo – Cellular Organization Archived 2017-07-29 at the Wayback Machine
- Inside the Cell Archived 2017-07-20 at the Wayback Machine – a science education booklet by National Institutes of Health, in PDF and ePub.
- Cells Alive!
- Cell Biology in "The Biology Project" of University of Arizona.
- Centre of the Cell online Archived 2022-06-25 at the Wayback Machine Archived 2022-06-25 at the Wayback Machine
- The Image & Video Library of The American Society for Cell Biology Archived 2011-06-10 at the Wayback Machine, a collection of peer-reviewed still images, video clips and digital books that illustrate the structure, function and biology of the cell.
- HighMag Blog, still images of cells from recent research articles.
- New Microscope Produces Dazzling 3D Movies of Live Cells Archived 2013-05-09 at the Wayback Machine, March 4, 2011 – Howard Hughes Medical Institute.
- WormWeb.org: Interactive Visualization of the C. elegans Cell lineage – Visualize the entire cell lineage tree of the nematode C. elegans
- Cell Photomicrographs
Халип:Cellular structures Халип:Biological organisation Халип:Biotechnology
- CS1 errors: dates
- Webarchive template wayback links
- Макъалаби латин-мацӀаб текстгун
- Lang and lang-xx using deprecated ISO 639 codes
- Articles with GND identifiers
- Pages with red-linked authority control categories
- Articles with BNE identifiers
- Articles with BNF identifiers
- Articles with LCCN identifiers
- Articles with NDL identifiers
- Articles with NKC identifiers
- Articles with MA identifiers
- Articles with multiple identifiers
- Лъамелазул биология
- Лъамелазул анатомия
- 1665 сон гӀелмуялда