Іранскі рыял
Іранскі рыял | |||
---|---|---|---|
| |||
Коды і сімвалы | |||
Коды ISO 4217 | IRR | ||
Сімвалы | ﷼, ﷼ і ﷼ | ||
Тэрыторыя абарачэння | |||
Уведзена | 1932 | ||
Валюта-папярэднік | Кран[d] | ||
Эмісія і выраб монет і банкнот | |||
Эмісійны цэнтр (рэгулятар) | Central Bank of Iran[d] | ||
Вытворца банкнот | Security Printing and Minting Organization of Central Bank of Islamic Republic of Iran[d] | ||
![]() |
Рыял (перс.: ریال) — грашовая адзінка Персіі з 1798 па 1825 год і Ірана з 1932 года.
1 рыял роўны 100 дынарам, але з-за нізкага курсу рыяла дынары практычна не выкарыстоўваюцца ў разліках.
У цяперашні час маюць хаджэнне манеты вартасцю 50, 100, 250, 500, 1000, 2000 і 5000 рыялаў; банкноты наміналам 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000 рыялаў. Цэнтральны банк выпускае таксама чэкі на прад’яўніка ў 500 000, 1 000 000 і 2 000 000 рыялаў, фармальна якія не з’яўляюцца банкнотамі.
Да грашовай рэформы 1932 года валютай Ірана быў туман (1 туман = 10 кран, 1 кран = 1000 дынараў). Назва «туман» выкарыстоўваецца як неафіцыйная Падліковая адзінка для абазначэння сумы ў 10 рыялаў[1].
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]Рыял упершыню стаў вытворнай грашовай адзінкай Ірана (у той час Персіі) у 1798 годзе. рыялы былі ўведзеныя як манеты наміналам у 1250 дынараў (разменнай адзінкі) або 1/8 тумана (асноўнай адзінкі). У 1825 годзе рыял перастаў выпускацца[2] і да 1932 года валютай Ірана быў персідскі туман[3].
31 ліпеня 2019 года Урад Ірана пагадзіўся з прапановай цэнтральнага банка аб правядзенні грашовай рэформы і ўвядзенні замест рыяла новай грашовай адзінкі — тумана, роўнага 10 000 рыялам. Рашэнне аб правядзенні рэформы ўступіць у сілу пасля ўзгаднення яго парламентам Ірана[4].
4 мая 2020 года Парламент Ірана зацвердзіў законапраект аб перайменаванні і дэнамінацыі нацыянальнай грашовай адзінкі. Згодна з гэтым дакументам, новая валюта, якая ўводзіцца ў абарачэнне на тэрыторыі дзяржавы, будзе называцца туман. Пры абмене аднаму туману будуць адпавядаць 10 тысяч рыялаў[5].
Этапы грашовага звароту рыяла
[правіць | правіць зыходнік]У 1932 годзе «Банк Мелі Іран» упершыню надрукаваў банкноты наміналам 5, 10, 20, 50, 100 і 500 рыялаў. Банкноты наміналам 1000 рыялаў былі ўведзеныя ў абарачэнне ў 1935 годзе. Затым урад Ірана выпусціў у 1951 годзе банкноту наміналам 200 рыялаў, а ў наступным годзе банкноты наміналам 5000 і 10 000 рыялаў.
Цэнтральны Банк Ірана праз нейкі час спыніў выпуск некаторых банкнот: так, у 1940 годзе выйшлі з абарачэння банкноты наміналам 5, а ў 1960 — 10 рыялаў. У 1993 Цэнтральны банк абвясціў рыял цалкам канверсоўным. За апошнія два дзесяцігоддзі курс рыяла меў тэндэнцыю да пастаяннага зніжэння[6].
1932—1943
[правіць | правіць зыходнік]Першы шах дынастыя Пехлеві Рэза Пехлеві адлюстроўваўся на адным баку ўсіх выпускаў грашовых знакаў Ірана ўсіх вартасцяў, з 1928 (на туманах) па 1943 (на рыялах).
Серыя 1932 года
[правіць | правіць зыходнік]Серыя 1932 года | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал | Памер (мм) |
Асноўныя колеры | Апісанне | |||
Аверс | Рэверс | Аверс | Рэверс | ||||
![]() |
![]() |
5 рыялаў | 130×67 | Зялёны | Рэза Пехлеві | Намінал, Леў і сонца | |
![]() |
![]() |
10 рыялаў | 136×69 | Карычневы | |||
![]() |
![]() |
20 рыялаў | 142×71 | Пурпурны | |||
![]() |
![]() |
50 рыялаў | Зялёны | Рэза Пехлеві і палац Саадабад | |||
![]() |
![]() |
100 рыялаў | Шэры | Рэза Пехлеві і Персепаліс | |||
![]() |
![]() |
500 рыялаў | Сіні | Рэза Пехлеві і гара Дэмавенд |
Серыя 1937 года
[правіць | правіць зыходнік]Серыя 1937 года | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал | Памер (мм) |
Асноўныя колеры | Апісанне | |||
Аверс | Рэверс | Аверс | Рэверс | ||||
![]() |
![]() |
5 рыялаў | 130×67 | Зялёны | Рэза Пехлеві | Намінал Леў і сонца | |
![]() |
![]() |
10 рыялаў | 136×69 | Карычневы | |||
![]() |
![]() |
20 рыялаў | 142×71 | Чырвоны | |||
![]() |
![]() |
50 рыялаў | Цёмна-зялёны | Рэза Пехлеві і палац Саадабад | |||
![]() |
![]() |
100 рыялаў | Шэры | Рэза Пехлеві і Персепаліс | |||
![]() |
![]() |
500 рыялаў | Цёмна-сіні | Рэза Пехлеві і гара Дэмавенд | |||
![]() |
![]() |
1000 рыялаў | 148×73 | Зялёны | Рэза Пехлеві і Кір II | Леў і сонца Кір II |
Серыя 1942 года
[правіць | правіць зыходнік]Серыя 1942 года | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал | Памер (мм) |
Асноўныя колеры | Апісанне | |||
Аверс | Рэверс | Аверс | Рэверс | ||||
![]() |
![]() |
5 рыялаў | 130×67 | Чырвоны | Рэза Пехлеві | грабніца прарока Данііла | |
![]() |
![]() |
10 рыялаў | 136×69 | Фіялетавы | гара Дэмавенд | ||
![]() |
![]() |
20 рыялаў | 142×71 | Аранжавы | Рэза Пехлеві і Персепаліс | Чыгунка ў гарах | |
![]() |
![]() |
50 рыялаў | Зялёны | Рэза Пехлеві і гара Дэмавенд | ПерсепалісЛеў і сонца | ||
![]() |
![]() |
100 рыялаў | Чырвоны | Рэза Пехлеві і палац Саадабад | Параход і паруснік | ||
![]() |
![]() |
500 рыялаў | Цёмна-сіні | Рэза Пехлеві | Маўзалей Кіра | ||
![]() |
1,000 рыялаў | 148×73 | Шэры Зялёны |
Світанак над гарой Дэмавенд |
1944 — пачатак 1979
[правіць | правіць зыходнік]Другі шах дынастыі Пехлеві Махамед Рэза Пехлеві, шах з 1941 па 1979 год, быў намаляваны на адным баку ўсіх грашовых знакаў Ірана ўсіх выпускаў, пачынаючы з выпуску 1944 года. Яго партрэты на грошах спачатку сталелі, затым старэлі разам з ім.
Серыя 1944 года
[правіць | правіць зыходнік]Серыя 1949—1951 гадоў
[правіць | правіць зыходнік]Серыя 1949—1951 | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал | Памер (мм) |
Асноўныя колеры | Апісанне | |||
Аверс | Рэверс | Аверс | Рэверс | ||||
![]() |
![]() |
10 рыялаў | 130×67 | Сіні | Махамед Рэза Пехлеві | Крылаты цмок з Так-е Бостан | |
![]() |
![]() |
20 рыялаў | 136×69 | Чырвона-карычневы | Леў і антылопа з Так-е Бостан | ||
![]() |
![]() |
50 рыялаў | 142×71 | Зялёны | Барэльеф з Персепаліса | ||
![]() |
![]() |
100 рыялаў | 148×73 | Ружовы | Палац Дарыя ў Персепалісе | ||
![]() |
![]() |
200 рыялаў | 154×75 | Блакітны | Чыгуначны мост у гарах | ||
![]() |
![]() |
500 рыялаў | 160×77 | Сіні | Жывапіс з палаца Чэхель-сатун | ||
![]() |
![]() |
1000 рыялаў | 166×79 | Вішнёвы | Гара Дэмавенд |
Серыя 1944—1979 | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал | Памер (мм) |
Асноўныя колеры | Апісанне | |||
Аверс | Рэверс | Аверс | Рэверс | ||||
![]() |
![]() |
10 рыялаў | 130×67 | Шэры | Махамед Рэза Пехлеві | Імператарская пячатка Дарыя I | |
![]() |
![]() |
Шэры | Маўзалей Авіцэны | ||||
![]() |
![]() |
Шэры | Дамба Амір Кадзіб | ||||
![]() |
![]() |
20 рыялаў | Чырвоны | Помнік Рэза Пехлеві | |||
![]() |
![]() |
Аранжавы | Дамба Амір Кадзіб | ||||
![]() |
![]() |
50 рыялаў | Зялёны | Махамед Рэза Пехлеві на дэманстрацыі | |||
![]() |
![]() |
Зялёны | Маўзалей Кіра | ||||
![]() |
![]() |
100 рыялаў | 136×69 | Пурпурны | Сацыяльныя паслугі | ||
![]() |
![]() |
Пурпурны | Мармуровы палац | ||||
![]() |
![]() |
Пурпурны | Рэза Пехлеві і Махамед Рэза Пехлеві | 50-гадовы юбілей Дынастыі Пехлеві | |||
![]() |
![]() |
200 рыялаў | Сіні | Махамед Рэза Пехлеві | чыгуначны мост | ||
![]() |
![]() |
Сіне-зялёны | Вежа Азадзі | ||||
![]() |
![]() |
500 рыялаў | 142×71 | Серабрысты жоўты | Артэфакты з Марліка | ||
![]() |
![]() |
1000 рыялаў | 148×73 | Карычневы | Магіла Хафеза | ||
![]() |
![]() |
5000 рыялаў | 154×75 | Блакітны | Палац Галестан | ||
![]() |
![]() |
10000 рыялаў | 160×77 | Зялёны | Палац Галестан |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Пярэдні бок: 5 і 500 1944 года | Пярэдні бок: 20 1951 года і 10 1954 года |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Пярэдні бок: 200 1958 і 500 1962 года | 500 1969 і 1000 узору 1974 года |
Пасля Ісламскай рэвалюцыі 1979 года
[правіць | правіць зыходнік]Пасля перамогі Ісламскай рэвалюцыі аятала Хамейні у 1979 годзе выявы шаха Махамеда Рэза Пехлеві, які быў намаляваны на ўсіх банкнотах Ірана, запячатвалі адным (партрэт) або двума (партрэт і вадзяны знак) крыжамі, звычайна чырвонай фарбай.
![]() |
![]() |
![]() |
Наддрукоўкі 1979 года на 20 узору 1974 года | Наддрукоўкі 1979 года на 100 і 5000 узору 1974 года |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Адваротны бок 20 і 50 узору 1974 года: Лацьян і маўзалей Кіра | Адваротны бок 100 і 5000 узору 1974 года |
«Задрукоўка» 1979/1980 года
[правіць | правіць зыходнік]Затым, у 1980 годзе, малюнак іранскага шах Пехлеві на банкнотах было закрыта «мастацкім» вычварным чорным малюнкам, які паўтарае яго сілуэт.
Гэта было зроблена, паколькі ў Цэнтральным банку Ірана заставаліся вялікія запасы аддрукаваных, але не выпушчаных у абарачэнне банкнот узору 1974 года, на кожнай з якіх была выява ненавіснага новай уладзе шаха.
Былі выпушчаныя манеты наміналам 50 дынараў, 1 рыял, 2 рыяла, 5 рыялаў, 10 рыялаў, 20 рыялаў, 50 рыялаў.
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Пярэдні бок: 200 з наддрукоўкамі 1979—1980 | Пярэдні бок: 500 з наддрукоўкамі 1980 года | 1000 1979 і 50 1980 з марка з спецгашэннем 1982 |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Адваротны бок: 200 з наддрукоўкамі 1979—80 | Адваротны бок: 500 і 1000 з наддрукоўкамі 1980 года | 1000 1979 і 50 з маркай са спецгашэннем 1982 |
![]() |
Іранскія шахі бацька і сын Пехлеві I і II-й на юбілейнай банкноце 50 гадоў дынастыі (1976). Да канца дынастыі застаецца тры гады |
Выпуск 1982 года
[правіць | правіць зыходнік]Першы выпуск банкнот пасля Ісламскай рэвалюцыі. Візуальна банкноты былі падобныя з банкнотамі часоў Пехлеві, аднак выява шаха была заменена на малюнак Маўзалея Імама Рэзы. Былі выпушчаныя банкноты наміналам 100, 200, 500, 1000, 5000 і 10000 рыялаў.
Серыя 1982 года | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал | Памеры (мм) |
Асноўныя колеры | Апісанне | |||
Аверс | Рэверс | Аверс | Рэверс | ||||
![]() |
![]() |
100 рыялаў | 142×71 | Пурпурны | Маўзалей Імама Рэзы | Чахарбаг Мадрэса | |
![]() |
![]() |
200 рыялаў | 148×73 | Сіне-зялёны | Маўзалей Авіцэны | ||
![]() |
![]() |
500 рыялаў | 154×75 | Карычневы | Крылатыя быкі | ||
![]() |
![]() |
1,000 рыялаў | 160×77 | Ружовы | Грабніца Хафеза | ||
![]() |
![]() |
5,000 рыялаў | 166×79 | Пурпурны | Нафтаперапрацоўчы завод ў Тэгеране | ||
![]() |
![]() |
10,000 рыялаў | 172×81 | Зялёны | Стары будынак Парламента Ірана |
Банкноты і чэкі 1992—2017 гадоў
[правіць | правіць зыходнік]У абароце знаходзяцца банкноты наміналам у 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000 рыялаў розных гадоў выпуску і чэкі ў 500 000 і 1 000 000 рыялаў. Банкноты старога ўзору 1982—1989 гадоў выпуску з’яўляюцца плацежным сродкам і адбіраюцца з абароту па меры зносу.
На адным баку банкнот усіх выпускаў (акрамя банкнот вартасцю ў 100, 200 і 500 рыялаў і чэкаў у 500 000 і 1 000 000 рыялаў) намаляваны партрэт аяталы Хамейні. На чэках наміналам 500 000 і 1 000 000 рыялаў выканана падвойная франкіроўка (наміналы пазначаны і ў рыялах), якая сведчыць аб тым, што валютная рэформа, у выніку рэалізаваная ў 2020 годзе, была запланавана ўжо ў канцы 2000-х.
Банкноты серыі 1985—2017 гадоў | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал (рыялаў) |
Памеры (мм) | Асноўныя колеры | Апісанне | Дата выпуску ў абарачэнне | ||
Пярэдні бок | Адваротны бок | Пярэдні бок | Адваротны бок | ||||
![]() |
![]() |
100 | 130×67 | ружовы, фіялетавы |
партрэт Хасана Мадары | Будынак Сената ў Тэгеране | 1 снежня 1985 |
![]() |
![]() |
200 | 136×69 | зялёны, аранжавы |
Пятнічная мячэць у Ездзе | Сяляне-дэхкане | 30 жніўня 1982 |
![]() |
![]() |
500 | 142×71 | шэры, зялёны |
Пятнічная малітва | Тегеранскі ўніверсітэт | 15 сакавіка 1989 |
![]() |
![]() |
1000 | 148×73 | карычневы | Медрэсе Фейзіе | Мячэць Купал Скалы ў Іерусаліме | 1982 |
![]() |
зялёны, карычневы |
партрэт аяталы Хамейні | Мячэць Купал Скалы ў Іерусаліме | 24 кастрычніка 1992 | |||
![]() |
![]() |
2000 | 151×74 | фіялетавы | Вызваленне Харэмшэхра | Кааба ў Мекке | 5 жніўня 1986 |
ружовы, зялёны |
партрэт аяталы Хамейні | Кааба ў Мекке | 3 лістапада 2005 | ||||
![]() |
![]() |
5000 | 154×75 | чырвоны | Іранскія рэвалюцыянеры 1979 года | Маўзалей Фацімы Масуме | 1981 |
карычневы, ружовы |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | букет кветак з птушкамі | 5 кастрычніка 1993 | ||||
карычневы, ружовы |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Амід, Сафір, глобус з пазначанай тэрыторыяй Ірана | 3 жніўня 2009 | ||||
карычневы, ружовы |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Кераміка з Заболя | 17 чэрвеня 2013 | ||||
![]() |
![]() |
10 000 | 160×77 | сіні | Іранскія рэвалюцыянеры 1979 года | Маўзалей Імама Рэзы | 1981 |
![]() |
![]() |
зялёны, сіні |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Гара Дэмавенд | 24 кастрычніка 1992 | ||
142×71 | зялёны | партрэт аяталы Хамейні | Маўзалей Хафіза ў Шыразе | 12 чэрвеня 2017 | |||
20 000 | 163×78 | сіні, зялёны |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Плошча Імама ў Ісфахане | 14 сакавіка 2004 | ||
сіні, зялёны |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Мячэць Аль-Акса ў Іерусаліме | 3 жніўня 2009 | ||||
сіні, зялёны |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Асабняк Агазадэ | 22 кастрычніка 2014 | ||||
50 000 | 166×79 | зялёны, жоўты |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | сімвал атама на контурнай карце Ірана | 11 сакавіка 2007 | ||
зялёны, жоўты |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Тэгеранскі ўніверсітэт | 2015 | ||||
100 000 | зялёны, жоўты |
партрэт аяталы Хамейні, усходні ўзор | Маўзалей Саадзі ў Шыразе | 21 чэрвеня 2010 |
Чэкі цэнтральнага банка Ісламскай Рэспублікі Іран | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал (рыялаў) |
Памеры (мм) |
Асноўныя колеры |
Апісанне | Дата выпуску ў абарачэнне | ||
Пярэдні бок | Адваротны бок | Асабовы бок | Адваротны бок | ||||
500 000 | 160×75 | ружовы, фіялетавы |
Маўзалей Імама Рэзы | надпісы на фарсі, усходні ўзор | 2008 | ||
142×71 | фіялетавы | Маўзалей шахіншах Ісмаіла Хатаі | кастрычнік 2014 | ||||
1 000 000 | 166×79 | карычневы, ружовы |
Тачара ў Персіполе | надпісы на фарсі, усходні ўзор | 2008 | ||
блакітны | 2009 |
Серыя 2019—2023 гадоў
[правіць | правіць зыходнік]У рамках рэалізацыі валютнай рэформы 2020 года (перайменаванне нацыянальнай валюты ў туман з дэнамінацыяй у суадносінах 10000:1) з 2019 года выпускаюцца банкноты і чэкі з падвойнай франкіроўкай (і ў туманах, і ў рыялах). З мэтай падкрэслівання розніцы ў маштабах цэн у рыялах і ў туманах, новыя наміналы ў туманах вылучаныя больш яркім шрыфтам, а нулі, «адкідаюцца» у рамках валютнай рэформы — цьмяным. У лютым 2023 года ЦБ Ірана выпусціў новую купюру наміналам 2 000 000 рыялаў.[7]
Серыя 2019—2023 гадоў | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал (туманаў/рыялаў) | Памеры (мм) | Асноўныя колеры | Апісанне | |||
Аверс | Рэверс | ||||||
1/10 000 | 166 × 79 | Аліўкавы | Рухала Хамейні | Маўзалей Авіцэны ў Хамадане | |||
2/20 000 | Сіні | Маўзалей паэтаў ў Тэбрыз | |||||
5/50 000 | Фіялетавы | Грабніца Хазефа | |||||
10/100 000 | Зялёны | Маўзалей Саадзі ў Шыразе |
Чэкі цэнтральнага банка Ісламскай Рэспублікі Іран | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Малюнак | Намінал (туманаў/рыялаў) |
Памеры (мм) |
Асноўны колер |
Апісанне | Дата выпуску ў абарачэнне | ||
Пярэдні бок | Адваротны бок | Пярэдні бок | Адваротны бок | ||||
50/500 000 | 156×71 | персікавы | Маўзалей Імама Рэзы | Гара Дэмавенд | студзень 2019 | ||
100/1 000 000 | 160×75 | блакітны | Тачара ў Персепалісе | Паўднёвы Парс | 2020 | ||
100/1 000 000 | 160×75 | блакітны | Тачара ў Персепалісе | Маўзалей Фацімы Масуме | люты 2023 | ||
200/2 000 000 | 160 х 75 | Светла-блакітны, зялёны і жоўты | плаціна ГЭС Карун-3 | каліграфічны тэкст, Ісламскі дызайн кветкі | люты 2023 |
Даціроўка
[правіць | правіць зыходнік]Банкноты
[правіць | правіць зыходнік]У цяперашні час маюць хаджэнне манеты вартасцю 50, 100, 250, 500, 1000, 2000 і 5000 рыялаў; банкноты наміналам 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000 рыялаў. Цэнтральны банк выпускае таксама чэкі на прад’яўніка ў 500 000, 1 000 000 і 2 000 000 рыялаў, фармальна якія не з’яўляюцца банкнотамі.
Манеты
[правіць | правіць зыходнік]На банкнотах Ісламскай Рэспублікі Іран дата выпуску адсутнічае.
Манеты Ірана шахскага перыяду датаваныя па Сонечнай Хіджры, а таксама па г.зв. «Манархічнаму сонечнаму году» (1979 год н. э. — 2538 год), з улікам несупадзення даты пачатку года.
Інвестыцыйныя манеты
[правіць | правіць зыходнік]Паралельна з рыялам у Іране маюць беспрэцэдэнтна шырокае хаджэнне інвестыцыйныя манеты. Яны маюць плавучы курс, карэлюе з бягучай каціроўкай золата; аднак на курс таксама аказваюць уплыў іншыя фактары, такія, як час продажу-пакупкі, канкрэтны тыраж і г. д. Інвестыцыйныя манеты шырока выкарыстоўваюцца як форма банкаўскіх укладаў, як падарунак, прэмія, вясельны махр і г. д.
У сакавіку 1979 залатыя манеты дынастыі Пехлеві, якія выпускаліся ў Іране да Ісламскай рэвалюцыі лютага 1979 года, былі заменены залатымі манетамі «Вясна Свабоды»(перс.: بهار آزادی). З таго моманту было выпушчана толькі 3 залатых юбілейных манеты: да 100-годдзя з дня нараджэння аятала Хамейні — у 1999 годзе, да шыіцкага Года Імама Алі — у 2000 годзе, у азнаменаванне Года прарока Магамета — у 2007 годзе[8].
Зноскі
- ↑ Interinstitutional style guide: List of countries, territories and currencies . Архівавана з першакрыніцы 25 снежня 2018. Праверана 20 студзеня 2019.
- ↑ История риала . Архівавана з першакрыніцы 23 сакавіка 2007. Праверана 3 красавіка 2008.
- ↑ Иранский риал(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 8 жніўня 2008. Праверана 8 красавіка 2008.
- ↑ Иранское правительство одобрило начало денежной реформы Архівавана 1 жніўня 2019. // Бонистика Клуб
- ↑ Меджлис Ирана утвердил закон о деноминации валюты страны . regnum.ru. Архівавана з першакрыніцы 19 мая 2020. Праверана 4 мая 2020.
- ↑ Экономика Ирана . Архівавана з першакрыніцы 31 сакавіка 2008. Праверана 8 красавіка 2008.
- ↑ Кирилл Алексеев. Иран выпустил новую банкноту в 2000000 риалов / 200 томанов (руск.) . Блог Бониста (22 сакавіка 2023). Праверана 8 красавіка 2023.
- ↑ Иранская золотая монета(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 13 жніўня 2013. Праверана 21 красавіка 2013.