Мікалай Іванавіч Вавілаў
Мікалай Іванавіч Вавілаў | |
---|---|
![]() Мікалай Вавілаў у 1933 годзе | |
Дата нараджэння | 13 (25) лістапада 1887[1] |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 26 студзеня 1943[2][3][…] (55 гадоў) ці 1943[4] |
Месца смерці | |
Месца пахавання | |
Грамадзянства |
|
Бацька | Ivan Vavilov[d] |
Жонка | E. I. Barulina[d] |
Род дзейнасці | батанік, біёлаг, падарожнік-даследчык, генетык, географ, навуковы работнік |
Навуковая сфера | біялогія |
Месца працы | УАСГНІЛ, Усесаюзнае геаграфічнае таварыства, Усесаюзны інстытут раслінаводства, Інстытут генетыкі АН СССР |
Навуковая ступень | доктар біялагічных навук (1934[5]) |
Навуковае званне | прафесар акадэмік АН СССР акадэмік АН УССР акадэмік УАСГНІЛ |
Альма-матар | |
Вядомы як | стваральнік вучэнняў пра сусветныя цэнтры паходжання культурных раслін і пра імунітэт раслін, закона гамалагічных радоў у спадчыннай зменлівасці арганізмаў, сеткі навуковых устаноў па біялогіі і сумежным навукам |
Член у | |
Прэміі | |
Узнагароды | |
![]() |
Сістэматык жывой прыроды | ||
---|---|---|
Аўтар найменняў шэрага батанічных таксонаў. У батанічнай (бінарнай) наменклатуры гэтыя назвы дапаўняюцца скарачэннем «Vavilov».
Спіс такіх таксонаў на сайце IPNI Персанальная старонка на сайце IPNI
|
Мікалай Іванавіч Вавілаў (13 (25) лістапада 1887, Масква, Расійская імперыя — 26 студзеня 1943, Саратаў, СССР) — расійскі і савецкі вучоны-генетык, батанік, селекцыянер, географ, акадэмік АН СССР, АН УССР, УАСГНДЛ. Прэзідэнт (1929—1935), віцэ-прэзідэнт (1935—1940) УАСГНДЛ, прэзідэнт Усесаюзнага геаграфічнага таварыства (1931—1940), заснавальнік (1920) і нязменны да моманту арышту дырэктар Усесаюзнага інстытута раслінаводства (1930—1940), дырэктар Інстытута генетыкі АН СССР (1930—1940), член экспедыцыйнай камісіі АН СССР, член калегіі Наркамзема СССР, член прэзідыума Усесаюзнай асацыяцыі ўсходазнаўства. У 1926—1935 гадах член Цэнтральнага выканаўчага камітэта СССР, у 1927—1929 гг. — член Усерасійскага Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта. Старэйшы брат С. І. Вавілава.
Арганізатар і ўдзельнік батаніка-агранамічных экспедыцый, якія ахапілі большасць кантынентаў (акрамя Аўстраліі і Антарктыды), у ходзе якіх выявіў старажытныя крыніцы формаўтварэння культурных раслін. Стварыў вучэнне аб сусветных цэнтрах паходжання культурных раслін. Абгрунтаваў вучэнне аб імунітэце раслін, адкрыў закон гамалагічных шэрагаў у спадчыннай зменлівасці арганізмаў. Унёс істотны ўклад у распрацоўку вучэння аб біялагічным відзе. Пад кіраўніцтвам Вавілава была створана найбуйнейшая ў свеце калекцыя насення культурных раслін. Ён заклаў асновы сістэмы дзяржаўных выпрабаванняў сартоў палявых культур. Сфармуляваў прынцыпы дзейнасці галоўнага навуковага цэнтра краіны па аграрных навуках, стварыў сетку навуковых устаноў у гэтай галіне.
Загінуў у гады сталінскіх рэпрэсій. На падставе сфабрыкаваных абвінавачванняў быў арыштаваны ў 1940 годзе, у 1941 годзе — асуджаны і прысуджаны да расстрэлу, які пасля быў заменены 20-гадовым тэрмінам зняволення. У 1943 годзе памёр у турме. У 1955 годзе пасмяротна рэабілітаваны.
Зноскі
- ↑ Nikolai Vavilov // Encyclopædia Britannica Праверана 23 лютага 2018.
- ↑ Бахтеев Ф. Х. Вавилов Николай Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1971. — Т. 4 : Брасос — Веш. — С. 214–216. Праверана 27 верасня 2015.
- ↑ Nikolay Ivanovich Vavilov // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
- ↑ Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов - жертв политического террора в советский период (1917-1991) — СПб.: Петербургское Востоковедение, 2013. — 496 с. — (Социальная история отечественной науки о Востоке) — ISBN 978-5-85803-225-0
- ↑ Асноўныя даты жыцця і дзейнасці М. І. Вавілава" // www.sgau.ru
- ↑ а б Бахтеев Ф. Х. Вавилов Николай Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1971. — Т. 4 : Брасос — Веш. — С. 214–216. Праверана 28 верасня 2015.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Мікалай Іванавіч Вавілаў
- Нарадзіліся 25 лістапада
- Нарадзіліся ў 1887 годзе
- Нарадзіліся ў Маскве
- Памерлі 26 студзеня
- Памерлі ў 1943 годзе
- Памерлі ў Саратаве
- Пахаваныя ў Саратаве
- Дактары біялагічных навук
- Правадзейныя члены АН СССР
- Акадэмікі АН УССР
- Акадэмікі УАСГНІЛ
- Выпускнікі РДАУ-МСГА імя К. А. Ціміразева
- Члены Лонданскага каралеўскага таварыства
- Члены Леапальдзіны
- Члены РАН
- Члены АН СССР
- Лаўрэаты Ленінскай прэміі
- Узнагароджаныя залатым медалём ВДНГ
- Асобы
- Вучоныя паводле алфавіта
- Аўтары батанічных таксонаў
- Батанікі Расіі
- Генетыкі СССР
- Селекцыянеры СССР
- Члены Лонданскага Лінееўскага таварыства
- Мікалай Вавілаў
- Род Вавілавых
- Члены Імператарскага праваслаўнага палестынскага таварыства
- Рэпрэсаваныя савецкай уладай
- Памерлі ў месцах пазбаўлення волі
- Пасмяротна рэабілітаваныя ў СССР
- Дырэктары УІР
- Члены Рускага батанічнага таварыства
- Выкладчыкі Саратаўскага дзяржаўнага ўніверсітэта