ئێریتریا
دەوڵەتی ئێریتریا | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
سروود: Ertra, Ertra, Ertra ئێریتریا، ئێریتریا، ئێریتریا |
||||||
![]() |
||||||
![]() |
||||||
پایتەخت | ئەسمەرە 15°20′N 38°55′E / 15.333°N 38.917°E | |||||
گەورەترین شار | پایتەخت | |||||
زمانە فەرمییەکان | None,[١] تیگرینیا بەکاردێ وەک زمانی شوناس و نەتەوەیی[٢] | |||||
زمانە نیشتمانییەکان | ||||||
Working Languages | ||||||
گرووپە ڕەگەزییەکان (2012[٥]) | ||||||
ناوی هاووڵاتی | ئێریتریایی | |||||
دەوڵەت | One-party presidential republic | |||||
- | President | Isaias Afwerki | ||||
یاسادانەر | National Assembly | |||||
Formation | ||||||
- | Dʿmt | c. 980 BC | ||||
- | Kingdom of Aksum | c. 100 AD | ||||
- | ئێریتریای ئیتاڵی | ١٨٩٠ | ||||
- | ئێریتریای فیدراڵی | 15 September 1952 | ||||
- | De facto State of Eritrea | 24 May 1991 | ||||
- | De jure State of Eritrea | 24 May 1993 | ||||
ڕووبەر | ||||||
- | سەرجەم | ١١٧,٦٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (101st) ٤٥,٤٠٥ مایلی چوارگۆشە |
||||
- | ئاو (%) | ٠،١٤% | ||||
ژمارەی دانیشتوان | ||||||
- | بەراوردی ٢٠١٤ | 6,380,803[٣] (107th) | ||||
- | چڕی | 51.8 کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (154th) ١١١٫٧کەس لە مایلی چوارگۆشە |
||||
GDP (PPP) | بەراوردی 2016 | |||||
- | سەرجەم | $8.213 billion[٦] | ||||
- | سەرانە | $1,177[٦] | ||||
GDP (nominal) | بەراوردی 2016 | |||||
- | سەرجەم | $4.809 billion[٦] | ||||
- | سەرانە | $689[٦] | ||||
HDI (2014) | 0.391 (١٨٦th) | |||||
دراو | Nakfa (ERN ) |
|||||
ناوچەی کاتی | EAT (UTC+3) | |||||
- | ھاوین (DST) | not observed (UTC+3) | ||||
لای لێخوڕین | right | |||||
پاوانی ئینتەرنێت | .er | |||||
کۆدی تەلەفۆن | ٢٩١+ |
ئێریتریا، بە فەرمی دەوڵەتی ئێریتریا (بە عەرەبی: دولة إرتریا) وڵاتێکە لە ڕۆژھەڵاتی کیشوەری ئەفریقا، پایتەختی ئەم وڵاتە شاری ئەسمەرەیە و ژمارەی دانیشتوانی لەساڵی (۲۰۰٥) دا نزیکەی ٤٫٤٤ ملیۆن کەس بووە.
بە فەرمی ویلایەتی ئێریتریا، وڵاتێکە لە ناوچەی قۆچی ئەفریقا لە ڕۆژھەڵاتی ئەفریقا، پایتەختی وڵاتەکە ئەسمەرەیە و گەورەترین شاری وڵاتەکەیە، سنووردارە لەگەڵ چەن وڵاتێک، لە باشوور لەگەڵ ئیتیۆپیا، لە ڕۆژاوا لەگەڵ سوودان، لە باشووری ڕۆژھەڵات لەگەڵ جیبووتی، بەشی باکووری ڕۆژھەڵات و ڕۆھەڵاتی وڵاتەکە کەنار دەریاییەکی فراوانی ھەیە، لەگەل دەریای سوور، ڕێژەی پانی دەگاتە ١١٧ ھەزار و ٦٠٠ کیلۆمەتر دوجا، وڵاتەکە لە فرە ڕەگەز پێکھاتووە کە تیایدا نۆ ڕەگەزی ناسراوی تیادا دەژیت، و نۆ زمانی جیاواز قسەی پێدەکرێت لەلایەن نۆ ڕەگەزە.
ئەو زمانانەی بە زۆری قسەیان پێدەکرێت بریتین لە، زمانی تیگرینیا، زمانی عەرەبی، زمانی تجری، زمانی عەفاری، زمانی باجا، زمانی بیلین، لەنێوان زمانەکانی تر[٧] زمانەکانی تیگرینیا، عەرەبی، ئینگلیزی ئەو زمانانەن کە بەشێوەیەکی فراوان قسەی پێدەکرێت[٨][٩][١٠]
ڕووبەر
[دەستکاری]ڕووبەری (ئێریتریا) ۱۱۷.٦۰۰کم۲ یە. لەھەر مەتر چوارگۆشە (۳٦) بۆ (۳۷) کەس دەژین. ئێریتریا ھاوسنورە لەگەڵ (دەریای سوور) و دەوڵەتانی وەکو (سیبوتە، سوودان، یەمەن).
ئایین
[دەستکاری]لە ئێریتریا لەسەدا (٥۰)ی دانیشتوان (کریستیانن) و لەسەدا (٥۰)ی موسوڵمانی سوننەن.
ئابوری
[دەستکاری]ئابووری سەرەکی لە ئێریتریا بریتیە لە کاری چاندن کە نزیکەی لەسەدا (۷٥)ی دانیشتوانی ئێریتریا کاری چاندن دەکەن، کە بەشی ھەرە زۆری چاندنی گەنم، قاوە، پەمۆیە.
سامانە شروشتیەکان
[دەستکاری]لە ئێریتریا زێڕ، زێو، مس، گۆگرد، نیکل، کەلیسیۆم کاربۆنات، مەڕمەڕ ھەیە.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ^ ئ ا http://www.eritrean-embassy.se/about-eritrea/people-and-languages/ ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی
<ref>
ی ھەڵە؛ ناوی «eritrean-embassy.se» زیاتر لە یەک جار پێناسە کراوە لەگەڵ ناوەڕۆکی جیاوازدا - ^ ئ ا ب https://www.ethnologue.com/country/ER/languages
- ^ ئ ا ب پ Eritrea entry at The World Factbook
- ^ Hailemariam, Chefena; Kroon, Sjaak; Walters, Joel (1999). "Multilingualism and Nation Building: Language and Education in Eritrea" (PDF). Journal of Multilingual and Multicultural Development. 20 (6): 474–493. doi:10.1080/01434639908666385. Archived from the original (PDF) on 23ی Septemberی 2015. Retrieved 4 April 2012.
{{cite journal}}
: Check date values in:|archive-date=
(help) ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٥ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. - ^ CIA – Eritrea – Ethnic groups ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.. Cia.gov. Retrieved 25 June 2012.
- ^ ئ ا ب پ "Eritrea". International Monetary Fund. Retrieved 1 October 2014.
- ^ "EASO Country of Origin Information Report: Eritrea Country Focus" (PDF). European Asylum Support Office. May 2015. Retrieved 19 August 2021.
{{cite web}}
: CS1 maint: url-status (link) ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. - ^ "National Unity: Eritrea's core value for peace and stability".
- ^ "Eritrea at a Glance".
- ^ "Eritrea Constitution" (PDF). UNESCO. Retrieved 19 August 2021.
{{cite web}}
: CS1 maint: url-status (link)
![]() | ئەم وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت. |
![]() |
کۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە ئێریتریا تێدایە. |