ڕۆژھەڵاتی دوور
ڕۆژھەڵاتی دوور | |||||||
![]() شوێنی ڕۆژھەڵاتی دوور، کە لە ڕووی جوگرافییەوە پێناسە کراوە و دیاریکراوە | |||||||
چینیی سادەکراو | 远东 | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
چینیی تەقلیدی | 遠東 | ||||||
|
ڕۆژھەڵاتی دوور ئەو ناوچە جوگرافییەیە کە ڕۆژھەڵاتترین بەشی کیشوەری ئاسیا دەگرێتەوە، لەوانەش ڕۆژھەڵات و باکوور و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا.[١][٢]
ئەم زاراوەیە بۆ یەکەمجار لە سەدەی پازدەھەمدا لە گوتارێکی جیۆپۆلەتیکی ئەورووپیدا بەکارھات، بەتایبەتی بەریتانییەکان، کە ڕۆژھەڵاتی دوور وەک «دوورترین» سێ «ڕۆژھەڵات» دیاری دەکات.[٣] بە ھەمان شێوە لە سەردەمی شانشینی چینگ لە سەدەی نۆزدەھەم زاراوەکە بەکار ھاتووە.[٤]
لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمەوە، ئەم زاراوەیە زیاتر بۆ ناوچەی دەزگاکانی ڕاگەیاندنی گشتیی نێودەوڵەتیدا بەکارنەھاتووە بەھۆی واتا سیاسییەکانییەوە.[٥][٦][٧] باکووری ئاسیا ھەندێک جار بەھۆی جیاوازی کولتووری و نەتەوەیییەوە لەم زاراوە جوگرافییە دوورخراوەتەوە.[٨]
ناوبانگ
[دەستکاری]لە نێو ئەورووپییەکانی ڕۆژاوادا، پێش سەردەمی کۆلۆنیالیزم، ڕۆژھەڵاتی دوور ئاماژەی بە ھەر شتێک دەکرد کە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست زیاتر بێت. لە سەدەی شازدەیەمدا، شا جۆنی سێیەمی پورتوگال، ھیندستانی بە «وڵاتێکی دەوڵەمەند و سەرنجڕاکێش» لە ڕۆژھەڵاتی دوور[٩] (بە پورتوگالی: Extremo Oriente) ناوبرد، ئەم زاراوەیە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیدا وەک زاراوەیەکی تەواوکەر بۆ زەوییەکانی ڕۆژھەڵاتی ھیندستانی بەریتانیا بەکار دەھات.[١٠][١١]
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]- ئاسیا‒ھێمن
- ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
- چوار پڵنگی ئاسیا
- ئاسیای ناوەوە
- باکووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
- ڕۆژھەڵات
- باکووری ئاسیا
- باشووری ئاسیا
- باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
- ئاسیای گەرم
- کۆچی تورکەکان
ڕێکخراوەکان
- ASEAN+3
- ھاوبەشی ئابووری گشتگیر بۆ ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
- ھاوبەشی ئابووری گشتگیری ناوچەیی
- سەنتەری گەشەپێدانی ڕاوچییەکانی ماسی لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ^ "Oxford Dictionaries – Dictionary, Thesaurus, & Grammar". askoxford.com. Archived from the original on 29 September 2007. ٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
- ^ "What is the Far East?". WorldAtlas. 1 August 2017. Retrieved 9 June 2022.
- ^ "Where is the Middle East? The Near East? The Far East?". Dictionary.com. 24 February 2012. Retrieved 19 October 2021.
- ^ "List Of Countries In The Far East Region" (بە ئینگلیزی). 2013-04-08. Retrieved 2023-12-30.
- ^ Fields, Larry. "The Eurocentric Worldwiew: Misunderstanding East Asia" (PDF). asj.upd.edu.ph. p. 40. Archived (PDF) from the original on 2015-10-22. Retrieved 9 June 2022.
- ^ "A menagerie of monikers". The Economist. 7 January 2010. Retrieved 9 July 2011.
- ^ Reischauer, Edwin and John K Fairbank, East Asia: The Great Tradition, 1960.
- ^ "East and Southeast Asia". ANDE. Retrieved 19 October 2021.
- ^ Robert Sewell (1901). A Forgotten Empire: Vijayanagar; A Contribution to the History of India. ISBN 9788120601253.
- ^ "East Asia | Countries, Map, & Population | Britannica". www.britannica.com (بە ئینگلیزی). 2023-12-30. Retrieved 2023-12-30.
- ^ "About the Far East". forumvostok.ru. Retrieved 2023-12-30.
![]() |
کۆمنزی ویکیمیدیا، میدیای پەیوەندیدار بە ڕۆژھەڵاتی دوور تێدایە. |