Svoboda | Graniru | BBC Russia | Golosameriki | Facebook
See also: jasný, Jasny, and jasnÿ

Kashubian

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *ěsnъ.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): /ˈjasni/
  • Rhymes: -asni
  • Syllabification: jas‧ny

Adjective

edit

jasny (comparative jasniészi, superlative nôjasniészi, derived adverb jasno)

  1. bright (having much light)
  2. clear (of the sky; without clouds)
  3. bright (giving much light)
  4. bright (without worry; positive)
  5. (Canada) blue

Declension

edit

Derived terms

edit
adjectives
nouns
edit
adverbs

Further reading

edit
  • Stanislow Frymark (2020) “jasny”, in Kashubian Language in Canada, the USA and New Zealand; Lexical Interferences in Kashubian Language in Canada, the USA and New Zealand (in English and Kashubian), Zómk Zôbòrsczi, →ISBN
  • Stefan Ramułt (1893) “jasny”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego (in Kashubian), page 61
  • Jan Trepczyk (1994) “jasny”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
  • Eùgeniusz Gòłąbk (2011) “jasny”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi[1]
  • jasny”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Lower Sorbian

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *ěsnъ (clear).

Pronunciation

edit

Adjective

edit

jasny (comparative jasnjejšy, superlative nejjasnjejšy, adverb jasno)

  1. clear

Declension

edit

Old Polish

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *ě̀snъ. First attested in the 15th century.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): (10th–15th CE) /jasnɨ/
  • IPA(key): (15th CE) /jasnɨ/

Adjective

edit

jasny (superlative najaśniejszy, derived adverb jasno or jaśnie)

  1. (attested in Greater Poland) bright (having much light)
    • 1880-1894 [Middle of the 15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności[2], volume V, page 261:
      Wydzely w yasnem odzenyv veste candida
      [Widzieli w jasnem odzieniu veste candida]
    • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 129r:
      Splendidus [] scheynlich yąszny
      [Splendidus [] scheynlich jasny]
  2. beautiful (having much beauty)
  3. cheerful (not full of anger)
    • 1882 [End of the 15th century], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts[4], page 290:
      Raczy na mnye wezrzecz okyem myloszyernym..., yzbych mogl twoye yaszne oblycze oglądacz
      [Raczy na mnie weźrzeć okiem miłosiernym..., iżbych mogł twoje jasne oblicze oględać]
  4. clear; perfect, functional
    • 1908 [c. 1500], Sprawozdania z Posiedzeń Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, volume -, page 18:
      Jesu, kthory szwyath oszwyeczasz a yaszne rosvmy dawasz, raczy my dacz roszvm dobry
      [Jesu, ktory świat oświecasz a jasne rozumy dawasz, raczy mi dać rozum dobry]
  5. clear; bright (clear, loud, clean)
    • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[5], page 61:
      Marya... przede wschytkymy yasnem glossem rzekla: Zyvye bog oycz[o]v naschych..., yzem mąza nye poznala
      [Maryja... przede wszytkimi jasnem głosem rzekła: Żywie Bog ojc[o]w naszych..., iżem męża nie poznała]
  6. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca) dignified, famous
    • 1887 [Fifteenth century], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski[6], Krakow, Brodnia, page 55b:
      O manzowie naiassnyeyszi w rodzayu a nadoskonalsi w cznotach!
      [O mężowie najaśniejszy w rodzaju a nadoskonalszy w cnotach!]

Derived terms

edit
adverbs
nouns
verbs

Descendants

edit
  • Masurian: jasnÿ
  • Polish: jasny
  • Silesian: jasny

References

edit
  • Boryś, Wiesław (2005) “jasny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
  • Sławski, Franciszek (1958-1965) “jasny”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
  • Mańczak, Witold (2017) “jasny”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
  • Bańkowski, Andrzej (2000) “jasny”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
  • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “jasny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
  • Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “jasny”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

edit

Etymology

edit

Inherited from Old Polish jasny.

Pronunciation

edit

Adjective

edit

jasny (comparative jaśniejszy, superlative najjaśniejszy, derived adverb jasno)

  1. bright; light (of light or that which emits light: brilliant, intense)
    Synonyms: oświetlony, widny
  2. bright; light (having much light)
    Synonyms: promienny, promienisty, świetlisty, świetlany, widny
    Antonym: ciemny
  3. bright (of a colour: not muted or pale; bold, brilliant, vivid)
    Antonym: ciemny
  4. light (pale or whitish in color; highly luminous and more or less deficient in chroma)
    Synonym: ciemny
  5. light; pale (of a person's skin; having little pigmentation)
    Synonyms: blady, jasnolicy, jasnoskóry
    Antonym: ciemny
  6. light (of hair; blond)
    Synonym: blond
  7. clear (having an easy to receive and resonant sound)
    Synonym: dźwięczny
  8. bright (good and happy)
    Antonyms: ciemny, czarny
    Near-synonym: szczęśliwy
  9. bright (indicative of a positive and cheerful mood)
    Near-synonym: szczęśliwy
  10. clear (easy to understand) [with dla (+ genitive) ‘for whom’]
    Synonyms: prosty, zrozumiały
    Antonyms: ciemny, mętny
  11. clear (precise and logical)
  12. light (standing out as whitish against a darker background)
  13. brilliant, intelligent, quick-witted
    Synonym: błyskotliwy
  14. clear (of the sky; cloudless, with much sun)
  15. (archaic, usually in titles) high; good (powerful and noble-born)
  16. (obsolete) clear (see-through)
    Synonym: przezroczysty
  17. (obsolete) clear (objective; sober)
  18. (obsolete) clear (obvious)
    Synonym: oczywisty
  19. (Middle Polish) famous; great
  20. (Middle Polish) bright (of eyes, not brown)
  21. (Middle Polish) blind (not able to see)
    Synonym: ślepy
  22. (Middle Polish) sharp (of vision, very good)
  23. (Middle Polish) brave; open
  24. (Middle Polish) gracious, benevolent
    Synonyms: łaskawy, życzliwy

Declension

edit

Derived terms

edit
interjections
nouns
particles
verbs
verbs

Trivia

edit

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), jasny is one of the most used words in Polish, appearing 6 times in scientific texts, 1 time in news, 11 times in essays, 28 times in fiction, and 34 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 80 times, making it the 803rd most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

References

edit
  1. ^ Ida Kurcz (1990) “jasny”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 162

Further reading

edit
  • jasny in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
  • jasny in Polish dictionaries at PWN
  • Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “jasny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
  • JASNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 31.10.2017
  • Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “jasny”, in Słownik języka polskiego
  • Aleksander Zdanowicz (1861) “jasny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
  • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “jasny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 142

Silesian

edit

Etymology

edit

Inherited from Old Polish jasny.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): /ˈjasnɪ/
  • Rhymes: -asnɪ
  • Syllabification: jas‧ny

Adjective

edit

jasny (comparative jaśniejszny, superlative nojjaśniejszny, derived adverb jasno)

  1. bright (having much light)
  2. clear (of the sky; without clouds)
  3. bright (giving much light)
  4. bright (without worry; positive)

Declension

edit

Derived terms

edit
nouns
verbs

Further reading

edit

Slovincian

edit

Etymology

edit

Inherited from Proto-Slavic *ěsnъ.

Pronunciation

edit
  • IPA(key): /ˈjasnɪ/
  • Rhymes: -asnɪ
  • Syllabification: jas‧ny

Adjective

edit

jasny (derived adverb jasnô or jasnje)

  1. clear, bright

Further reading

edit