20-a de aŭgusto
Etoso
Kalendaro Januaro | Februaro | Marto | Aprilo | Majo | Junio | Julio | Aŭgusto | Septembro | Oktobro | Novembro | Decembro |
aŭgusto 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 |
aŭgusto | ||||||
lu | ma | me | ĵa | ve | sa | di |
1 | 2 | 3 | 4 | |||
5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | |
aranĝo de 2024 tagoj |
La 20-a de aŭgusto estas la 232-a tago de la jaro (la 233-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 133 tagoj restas.
Je la 20-a de aŭgusto okazis, interalie:
Eventoj
[redakti | redakti fonton]- Bizanca Imperio
- 636: Islama ekspansio komenciĝis: kadre de la Arab-bizancaj militoj okazis la Batalo de Jarmuk - islama armeo de Raŝiduna Kaliflando komandata de Ĥalid ibn Ŭalid venkis la bizancan en batalo apud rivero Jarmuk (alfluo de Jordano)
- 917: Venko de bulgara armeo super la bizanca en batalo de rivero Anchialos (proksime al Burgaso)
- 1012: Dum pola-germana milito Boleslao la 1-a konkeris kaj bruligis fortikaĵon Lubusz maldekstraflanke de rivero Odro
- 1083: Papo Gregorio la 7-a anoncis sanktulo la reĝon de Hungario Stefanon la 1-a
- 1191: Tria krucmilito: laŭ ordono de la reĝo de Anglio Rikardo la 1-a 2700 malliberigitajn defendantojn de Akko estis mortigitaj
- 1206: Henriko de Flandrio kroniĝis en Konstantinopolo kiel reganto de Latina imperio
- 1308: En keloj de la Kastelo de Chinon apud Luaro finiĝis tritaga enketa esploro de la plej superaj altranguloj de templanoj, farita de tri kardinaloj, delegitoj de papo Klemento la 5-a
- 1400: Venceslao la 1-a estis detronigita el la romia-germana trono
- 1409: Ordeno de germanaj kavaliroj konkeris kaj bruligis kastelon en Dobrzyń nad Wisłą
- 1416: Pollando: Grabów nad Prosną iĝis urbo
- 1609: Imperiestro Rudolfo la 2-a eldonis Majestan leteron garantiantan liberon de kredo al protestantoj en Silezio
- 1619: Princo de Transilvanio Gabor Betlen aliancis kun ĉeĥaj bienposedantoj
- 1619: 20 unuaj nigrahaŭtaj sklavoj estis alveturigitaj sur ferdeko de nederlanda ŝipo ĝis Jamestown, la unua firma angla setlejo en Nordameriko
- 1648: Tridekjara milito: venko de franca armeo super la hispana en batalo de Lens
- 1710: Milito de hispana sukcedo: aliancaj armeoj venkis la hispanan en batalo de Zaragozo
- 1728: Dana esploristo Vitus Bering malkovris insulon inter Rusio kaj Alasko, kiun li nomis Insulo Sankta Laŭrenco, honore de la sankta tago
- 1794: Insurekcio de Kościuszko: sur teritorioj de la 2-a dispartigo de Pollando eksplodis en Grandpulujo ribelo kontraŭ Reĝlando Prusio kaj disvastiĝis sur teritorioj de la 1-a aneksaĵo
- 1820: Unuan fojon oni ekkantis himnon de Ĉilio
- 1847: Meksika-Usona Milito: venko de usona armeo en bataloj de Contreras (apud Meksik-urbo) kaj de Churubusco
- 1858: Charles Darwin publikigis sian teorion pri evoluo per natura selektado en "Journal of the Proceedings of the Linnean Society of London"
- 1869 Hamburga Kunsthalle malfermiĝis (Artgalerio)
- 1882: En Katedralo de Kristo Savinto en Moskvo okazis premiero de la orkestra Uverturo 1812 de Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij
- 1905: Sun Jatsen, Song Jiaoren kaj aliaj fondis Tongmenghui, sekretan societon dediĉitan al renverso de la dinastio Qing en Ĉinio
- 1912: Usona inventisto Thomas Alva Edison patentigis fonografon kaj akumulatoron
- Unua Mondmilito
- 1917: Sándor Wekerle la trian fojon iĝis ĉefministro de Hungario
- 1920: Dua Silezia Ribelo eksplodis (nokte de la 19-a/20-a de aŭgusto) — rezulte de ĝi kreiĝis pola-germana plebiscita polico
- 1920: Soveta-Pola Milito
- Ruĝa Armeo komencis retiriĝi de la Sud-Okcidenta Fronto — komandanto de la 1-a Ĉevala Armeo plenumis plurfoje ripetatan ordonon de Sergej Kamenev pri ĉesigo de la sturmo de Lvovo kaj apogo de armeoj de Miĥail Tuĥaĉevskij ĉe la fronto apud Varsovio
- Apud Zamość la 6-a Divizio de Fusilistoj de la Armeo de Ukraina Popola Respubliko sukcese batalis kontraŭ la Ruĝa Armeo
- Poloj venkis en batalo de Ostrożany, apud Drohiczyn
- 1920: Amerika Profesia Futbala Asocio, la antaŭulo de National Football League fondiĝis kiel usona piedpilko
- 1926: Japana publika dissendanto Nippon Hōsō Kyōkai establiĝis
- 1939: Batalo de Halhin Gol: dum la japana-soveta limkonflikto komenciĝis ofensivo de soveta kaj mongola armeoj, komandata de Georgij Konstantinoviĉ Ĵukov
- 1939: Dua Pola Respubliko: en Katowice okazis funebra ceremonio de Wojciech Korfanty, pola gvidanto de Supra Silezio, kiu iĝis la plej granda manifestacio kontraŭ germanoj en Silezio
- Dua Mondmilito
- 1940: Germana okupado de Pollando: de malliberejo en Częstochowa foriris transporto kun 157 viroj al koncentrejo Buchenwald; en Meksikurbo ordone de Josif Stalin agento de NKVD Ramón Mercader faris sukcesan atencon kontraŭ Lev Trockij; en Biskaja golfo brita submarŝipo sinkigis U-Boot U-51 — pereis la tuta 43-persona skipo; Winston Churchill en Ĉambro de komunuloj dirante pri aviadilistoj de la Batalo de Anglio konstatis: Neniam antaŭe en historio de homaj konfliktoj tiom multaj ŝuldis tiom multe al tiom malmultaj; Anglio: proklamo de krizostato; Ĉina Fronto: komencita atako de 8-a Armeo kontraŭ japanaj trupoj en norda Ĉinio - t.n. batalo de 100 regimentoj (ĝis la 5-a de decembro); specialisto pri selekta bredado Nikolaj Vavilov arestita
- 1941: Germanoj ekzekutis 800 polojn apud Stanisławów, en la Nigra Arabaro; en koncentrejo Aŭŝvico pereis, post 12 tagoj, torturita pola pastro Wacław Bieliński, kiu kun sia paroĥestro Ferdynand Jacobi multe helpis al judoj
- 1942: Operaco Reinhardt: germanoj pafmortigis 1210 judojn el geto en Krzemieniec (nun en Ternopila provinco); oni likvidis geton en Falenica (nun kvartalo de Varsovio); deportado de 21 mil judoj el geto en Kielce al ekstermejoTreblinka komenciĝis (1200-1500 murditaj surloke); ĉ. 360 judoj de likvidata geto en Grybów estis pafmortigitaj de germanoj apud Nowy Sącz; germana polico pafmortigis en Różaniec (proksime al Tarnogród) 10 polojn pro helpo al sovetaj militkaptitoj; soveta aeratako kontraŭ Varsovio
- 1943: Gestapo arestis en Zagórów 17 membrojn de Pola Enlanda Armeo; el Poznań polico forveturigis en nekonatan direkton laŭvicajn 60 malliberulojn de Mosina; dum ribelanta juda geto en Bjalistoko pereas ĝia gvidanto; en Sieczychy (distrikto Wyszkowski) dum likvido de germana gardistejo lime de Ĝenerala Gubernio kaj teritorioj enkorpigitaj al Tria Regno pereis skoltestro subleŭtenanto Tadeusz Zawadzki, gvidanto de sturmaj grupoj en Varsovio; Bulgario: brit-usona bombado de Pleven, provinco Pleven kaj provinco Razgrad
- 1944: Ribelo de Varsovio: konkero de — la plej forte defendata de germanoj — oketaĝa turdomo kaj enprizonigo de 155 germanaj soldatoj (56 estis mortigitaj, 6 vunditaj), kiu ĝis fino de la ribelo restis en la polaj manoj (flanke de poloj 58 mortfalis kaj 65 vundiĝis); en bombita ribela malsanulejo pereis ĉirkaŭ 75 soldatoj de bataliono "Gozdawa"; policaj kaj armeaj fortoj de la malamiko en la ĉefurbo altiĝis ĝis tiu ĉi tago al 21 520; germanoj murdis en Varsovio ĉirkaŭ 120 personojn; germanaj regopovoj fondis en Czechowice-Dziedzice filion de sia koncentrejo en Aŭŝvico; Franklin D. Roosevelt kaj Winston Churchill depeŝis al Stalin pri kuna helpo al batalanta Varsovio (kio ne okazis); soveta Iași-Kiŝinevo-ofensivo komenciĝis; konsente de Sovetunio oni kreis la 2-an Armeon de Pola Soldataro sub komando de komunista generalo Karol Świerczewski
- 1945: Soveta invado de Manĉurio: Ruĝa Armeo konkeris Harbinon fare de la 1-a kaj 2-a Malproksimorientaj Frontoj
- 1947: Militkrimoj: Nurenberga proceso de germanaj kuracistoj, akuzitaj pri genocido, finiĝis — 7 militkrimuloj el 23 estis kondamnitaj al mortpuno
- 1949: Komunista konstitucio de Hungario ekvalidis
- 1950: Kroatio: la 9-a Ŝakolimpiko komenciĝis en Dubrovnik, kun partopreno de 16 landoj
- 1950: Korea milito: Armitaj fortoj de UN defendis Teguon, atakitan de Nord-Koreio
- 1953: Sultano de Maroko Mohamedo la 5-a estis faligita
- 1955: Alĝeria Milito de Sendependeco
- Kelktagaj kontraŭfrancaj tumultoj eksplodis en Alĝerio kaj Maroko, en kiuj pli ol 500 personoj pereis
- Kvintaga masakro de Philippeville (aktuale Skikda) komencita - perdoj de Naciliberiga Fronto (Alĝerio): 134 mortigitoj, ĉ. 2000 vunditoj, alĝeraj civiluloj - 52 mortfalintoj, perdoj de francaj trupoj: 31 mortigitoj, francaj civiluloj - 71 mortfalintoj; reprezalioj: 1273 alĝerianoj mortigitaj
- 1959: Pola Popola Respubliko: Armea Minista Korpuso malfondiĝis — kreita fine de 1949 kadre de reprezalioj kontraŭ politikaj kontraŭuloj
- 1960: Senegalo proklamis sendependecon (de Federacio Malio)
- 1960: Soveta testa artefarita satelito post du tagoj revenis kun du hundinoj — ili estis unuaj bestoj revenintaj vivaj el la kosma spaco
- 1963: En Militista Teknika Akademio en Varsovio oni funkciigis unuan polan laseron
- Invado en Ĉeĥoslovakio
- 1968: Invado de soldataroj de Varsovia Traktato en Ĉeĥoslovakion: armeoj de Sovetunio, Pollando, Hungario, Bulgario kaj Germana Demokratia Respubliko kun pli ol 600 mil soldatoj invadis Ĉeĥoslovakion nokte de la 20-a/21-a de aŭgusto — fino de la Praga printempo, pereis 108 personoj, 500 vundiĝis kaj materiaj perdoj egalis al kelkcent miliardoj da ĉeĥaj kronoj
- 3 manifestaciantoj kaj 2 milicanoj mortis dum protestoj en la unua datreveno de la soveta okupado de Prago
- 1969: Studioj Abbey Road: The Beatles lastfoje renkontiĝis en sonregistrejo kompletigante laboron pri la muzikalbumo Abbey Road
- 1971: Stanforda malliberejo-eksperimento, unu el la plej fifamaj psikologiaj esploroj, finiĝis post ses tagoj, kiam la simulado fariĝis tro ofenda
- 1977: Lanĉo de la usona kosmosondilo Voyager 2
- 1980: En Rezolucio 478, Sekureca Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj kondamnis anekson de Orienta Jerusalemo flanke de Israelo en la Sestaga milito
- 1980: Itala montgrimpisto Reinhold Messner unuafoje solece grimpis Mount Everest
- 1980: Ministerio pri Interligiteco de Ukraina SSR ordonis ĵamadon de la radiostacioj Voĉo de Usono, BBC kaj Deutsche Welle
- 1980: "Solidareco"
- Sekureca servo arestis pli ol 20 membrojn kaj kunlaborantojn de la Komitato por Defendo de Laboristoj
- Alvoko de 64 polaj intelektuloj al komenco de interparoloj kun Interfaka Strika Komitato ĉe la Pola Marbordo
- 1987: Fakuloj de Okcident-Eŭropa Unio en Hago pripensas komunan agadon por sekurigi naftoduktojn en la Persa Golfo
- 1988: Proksima Oriento: iraka-irana milito finiĝis
- 1988: Ĉirkaŭ 60 mil hektaroj de arbaroj bruliĝis en Nacia Parko Yellowstone kaj ties ĉirkaŭaĵoj
- 1988: En tertremo, kun forto de 6,6 gradoj laŭ skalo de Richter, en Nepalo kaj Barato ĉirkaŭ 1450 personoj pereis
- 1991: Estonio proklamis sendependecon
- 1993: Internacia Kortumo ordonis al Aŭstralio pagi al Nauro rekompencon egalan al 107 milionoj da aŭstraliaj dolaroj pro malutiloj kaŭzitaj de ekspluato de fosforitoj dum aŭstralia regado super la insulo
- 1995: Hinduisma templo, tiutempe la plej granda ekster Barato, malfermiĝas en Londono
- 2008: Flugo Spanair 5022 kraŝis ĵus post ekflugo de Flughaveno Madrido-Baraĥo - 154 homoj pereis
- 2009: Oficanta prezidento de Afganujo Hamid Karzai estis refoje elektita
- 2009: Jamaika kuristo Usain Bolt plibonigis en Berlino sian mondrekordon pri 200-metra kurado (19,9 s)
- 2011: En katastrofo de Boeing 737 en nova teritorio Nunavuto de Kanado 12 personoj pereis kaj 3 vundiĝis
- 2012: Absoluta temperatura rekordo en la historio de mezuroj en Ĉeĥio registriĝis, kiam meteologoj en Dobřichovice (distrikto Prago-okcidento) mezuris temperaturon de 40,4 gradoj de Celsio
- 2014: En Gubernio Hiroŝima dum intensa tuttaga pluvo pro terglitoj 72 japanoj pereis
- 2016: Terorismo: 57 kurdoj pereis kaj 66 vundiĝis dum bomba atenco de sinmortiginto kontraŭ partoprenantoj de nupto en turka Gaziantep, apudlima urbo kun Sirio
- 2018: Lige al inflaciego en Venezuelo oni reformis venezuelan bolivaron skale de 100 000:1
- Invado de Rusio en Ukrainion:
- 2022: 178-a tago de rusa agreso: Ukraina aerdefendo paffaligis super Dnipropetrovska provinco ĉiujn 4 pafaĵojn Kalibr; dum 20 tagoj ekde funkciigo de "grena koridoro" el ukrainaj havenoj elnavigis 27 ŝipoj kun agrikulturaj produktoj - 18 pluaj estas plenigataj; Ministerio pri Eksteraj Aferoj de Ukrainio vokis Aŭstrion forigi konstantan reprezentanton de Rusio ĉe internaciaj organizaĵoj en Vieno, kiu laŭ Kievo alvokis al ekstermo de ukraina nacio; en Zaporiĵa provinco ukrainaj fortoj detruis maloftan radaran sistemon kun 4 aŭtomobiloj kaj kirasitaj veturiloj; en Kievo oni malfermis ekspozicion de detruitaj rusaj kirasitaj veturiloj; en renovigita lernejo en okupata Mariupolo rusoj starigis retrovitan buston de Lenin — en la urbo landkoniga muzeo estis tute rabita post detruo
- Mondreago: Usona Instituto pri Militstudoj informis, ke ukrainaj atakoj al rusaj militbazoj en Krimeo kaj en okupata Ĥersona provinco kaŭzis panikon inter rusoj; Litovio post forsendo al Ukrainio de 28 transportoj kun armea apogo pretigas du pluajn; Kroatio transdonis al Ukrainio 15 tiratajn kanonojn el la periodo de malvarma milito; granda incendio en Soĉi; en Lodza provinco ripozas pli ol 200 ukrainaj infanoj; 100 grandaj senpilotaj aviadiloj de fora atingo atingis Ukrainion, kies frontlinio longas ĝis 2 500 km, kaj larĝas de 3 ĝis 120 km
Naskiĝoj
[redakti | redakti fonton]- 1086: Boleslavo la 3-a Kurbabuŝa, pola princo el dinastio Piastoj, fiksinta tron-principon de heredo laŭ pliaĝeco (m. 1138)
- 1337: Ŝaho Ruĥo, filo de Timur, reganto el dinastio Timuridoj (m. 1447)
- 1561: Jacopo Peri, itala komponisto kaj kantisto (tenoro) (m. 1633)
- 1601: Pierre de Fermat, franca amatora matematikisto okupiĝanta pri Diofantaj ekvacioj (m. 1665)
- 1664: János Pálffy, hungara soldato, politikisto, palatino (m. 1751)
- 1683: Johann Georg Schröter, germana orgenkonstruisto (m. 1747)
- 1695: Marie-Louise-Élisabeth d'Orléans, franca dukino (m. 1719)
- 1779: Jöns Jacob Berzelius, sveda mineralogo, kuracisto, kemiisto kaj fondinto de la moderna kemio (m. 1848)
- 1799: James Prinsep, angla orientalisto, spertulo pri antikva historio de Barato (m. 1840)
- 1819: István Gorove, hungara politikisto, ministro, ekonomikisto, membro de Hungara Scienca Akademio (m. 1881)
- 1825: Bernhard Jülg, germana filologo kaj lingvisto (m. 1886)
- 1827: Josef Strauss, aŭstra arkitekto, inventisto kaj komponisto (m. 1870)
- 1827: Sándor Szilágyi, hungara historiisto kaj akademiano (m. 1899)
- 1833: Benjamin Harrison, prezidento de Usono (m. 1901)
- 1845: Adam Chmielowski, pola pentristo, partoprenanto de la Januara Ribelo kontraŭ la Rusia Imperio, konata pro sia helpo al senhejmuloj, sanktulo (m. 1916)
- 1847: Bolesław Prus, pola publicisto kaj prozisto (m. 1912)
- 1852: Lajos Varjassy, hungara, rumania hungara juristo, politikisto (m. 1934)
- 1854: Paul Schlenther, germana verkisto kaj filozofo (m. 1916)
- 1861: Christian Wilhelm Arminius, germana verkisto kaj instruisto (m. 1917)
- 1878: Jakub Deml, ĉeĥa katolika pastro, poeto, verkisto, tradukisto (m. 1961)
- 1879: Robert William Seton-Watson, brita historiisto kontribuinta al disfalo de Aŭstrio-Hungario kaj apero de Ĉeĥoslovakio kaj Jugoslavio dum la unua mondmilito (m. 1951)
- 1884: Rudolf Bultmann, germana pastoro kaj teologo, esploristo de judkristanismo, konata de demitigo de evangelioj (m. 1976)
- 1885: József Gelei, hungara zoologo, universitata profesoro (m. 1952)
- 1885: Lajos Ütő, rumania hungara unitariisma eklezia verkisto (m. 1977)
- 1886: Paul Tillich, german-usona protestanta teologo kaj kristana filozofo (m. 1965)
- 1897: Oszkár Ascher, hungara aktoro, reĝisoro, verkisto (m. 1965)
- 1890: H. P. Lovecraft, usona verkisto de fantazia kaj horora fikcio (m. 1937)
- 1898: Vilhelm Moberg, sveda ĵurnalisto, verkisto, historiisto (m. 1973)
- 1901: Salvatore Quasimodo, itala Nobelpremiita poeto, eseisto, verkisto (m. 1968)
- 1905: Artúr Plesz, Plesz-Páll, rumania hungara-israela ĵurnalisto, redaktoro, verkisto (m. 1968)
- 1905: Jack Teagarden, usona muzikisto, trombonisto kaj kantisto (m. 1964)
- 1908: Julian Aleksandrowicz, pola interna medicinisto, hematologo, filozofo pri medicino, ekologo (m. 1988)
- 1910: Eero Saarinen, finna arkitekto kaj dezajnisto (m. 1961)
- 1921: Romuald Spasowski, pola diplomato kontraŭstarinta al enkonduko de milita stato en Pollando, kontumace kondamnita al mortpuno (m. 1995)
- 1921: Bolesław Pylak, pola katolika kleriko lekcianta pri dogmatiko en Katolika Universitato de Lublin, profesoro, ĉefepiskopo de Lublin, okupiĝanta pri radiestezo (m. 2019)
- 1924: István Szerdahelyi, hungara lingvosciencisto, vortaristo, pedagogo kaj esperantologo (m. 1987)
- 1924: Zádor Tordai, hungara filozofo (m. 2010)
- 1926: Vytautas Mažiulis, litova lingvisto, spertulo pri balta lingvaro, praprusa lingvo kaj nombrovortoj, membro de Litovia Akademio de Sciencoj (m. 2009)
- 1930: Jan Olszewski, pola juristo, opoziciisto kaj advokato en politikaj procesoj en Pola Popola Respubliko, membro de la Klubo de Kurba Rondo, kunkreinto de Komitato por Defendo de Laboristoj, ĉefministro (m. 2019)
- 1931: Claude Gacond, svisa pedagogo, sekretario de Esperanto-Junularo de Svislando kaj de ILEI-sekcio, komitatano de Svisa Esperanto-Societo, Esperanto-instruisto en La Chaux-de-Fonds, kunfondinto de Centro de Dokumentado kaj Esploro pri la Lingvo Internacia kaj de Kultura Centro Esperantista, prelegisto ĉe Esperanto-elsendoj de Svisa Radio Internacia kaj populariganto de la ideoj de Edmond Privat, honora membro de UEA kaj de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj, omaĝita de Iltis per festlibro
- 1935: Ron Paul, usona politikisto, membro de la Usona Domo de Reprezentantoj
- 1938: Klára Hadai G., rumania hungara grafikistino, tekstilistino
- 1941: Slobodan Miloŝeviĉ, prezidento de Serbio kaj Jugoslavio (m. 2006)
- 1944: Rajiv Gandhi, ĉefministro de Barato, murdita (m. 1991)
- 1944: Fausta Morganti Rossini, san-marina pedagogino, reganta kapitano de San-Marino
- 1946: Klára Tamás, hungara-usona grafikistino
- 1947: Julianna Holányi, hungara pentristino, grafikistino
- 1947: Alan Lee, angla grafikisto kaj fantast-ilustristo
- 1961: Greg Egan, aŭstralia matematikisto kaj verkisto de sciencfikcio, vegetarano
- 1964: István Erőss, hungara grafikisto, docento
- 1979: Zsolt Zayzon, hungara aktoro
- 1983: Andrew Garfield, usona-brita aktoro
- 1987: Julianna Czikó, rumania hungara aktorino, membrino de Teatro Csíki Játékszín
- 1987: Kristina Peláková, slovaka kantistino, popmuzikistino
- 1992: Demi Lovato, usona kantistino, aktorino kaj komponistino
Mortoj
[redakti | redakti fonton]- 651: Oswin, reĝo de Deira, Anglio (n. nekonata)
- 1153: Bernardo de Clairvaux, franca abato, fondinto de la cistercianoj, doktoro de eklezio, teologo, filozofo, sanktulo (n. 1090)
- 1528: Georg von Frundsberg, germana militisto, soldulo de Habsburgoj (n. 1473)
- 1611: Tomás Luis de Victoria, hispana komponisto de sakra polifonio (n. 1548)
- 1639: Martin Opitz, germana poeto kaj tradukisto, enestanta en Germana Antologio (n. 1597)
- 1672: Johan de Witt, nederlanda matematikisto kaj politikisto, murdita (n. 1625)
- 1720: Jean L'Archevêque, franca esploristo kaj soldato (n. 1672)
- 1813: Jan Křtitel Vaňhal, ĉeĥa komponisto verkinta en klasikisma stilo (n. 1739)
- 1823: Pio la 7-a, papo, sekrete leĝiginta jezuitojn en la Rusia imperio, servisto de Dio (n. 1742)
- 1823: Friedrich Arnold Brockhaus, germana eldonisto, iniciatinto kaj eldoninto de germanlingva enciklopedio Brockhaus Enzyklopädie (n. 1772)
- 1843: Hrihorij Kvitka-Osnovjanenko, ukraina verkisto, kultur-socia aganto, fondinto de ukraina literatura prozo (n. 1778)
- 1854: Friedrich Schelling, germana filozofo, reprezentanto de idealismo, iniciatinto de romantikismo (n. 1775)
- 1910: August Robert Wolff, pola librovendisto kaj eldonisto (n. 1833)
- 1912: József Samassa, hungara ĉefepiskopo de Eger, kardinalo, parlamentano, membro de Hungara Scienca Akademio (n. 1828)
- 1913: Austin Richardson, brita esperantisto, abato, partoprenanto de UK 1913, animo de Katolika Esperanto-movado, prezidanto de IKUE, direktoro de "Espero Katolika", vic-prezidanto de Belga Ligo Esperantista, defendanto de Lingvo Internacia kontraŭ idistoj (n. 1843)
- 1914: Pio la 10-a, papo, kontraŭulo de modernismo teologia, sanktulo, favora al esperanto (n. 1835)
- 1915: Paul Ehrlich, germana Nobelpremiita kemiisto kaj medicinisto, spertulo pri imunologiokaj kemioterapio (n. 1854)
- 1915: József Miletz, hungara pioniro de Esperanto en Budapeŝto kaj Kispest, poŝtŝparkasa oficisto (n. 1865)
- 1917: Adolf Von Baeyer, germana Nobelpremiita kemiisto, malkovrinto de indigo kaj sintezinto de terpeno (n. 1835)
- 1919: Ivan Luckeviĉ, belorusa publicisto, arkeologo, framasono, kuniniciatinto de Belorusa Popola Respubliko (n. 1881)
- 1926: Sándor Máté, hungara bibliotekisto, bibliografo, literaturhistoriisto (n. 1846)
- 1928: George Brinton McClellan Harvey, usona eldonisto, diplomato, prezidanto de Esperanto-Asocio de Norda Ameriko kaj idisto (n. 1864)
- 1936: Helena Hempel, pola socia aktivulino, estraranino de Societo Espero en Lvovo, aktorino kaj reĝisorino de kelkaj Esperanto-teatraĵoj, trifoja laŭdatino de Floraj Ludoj (n. 1846)
- 1942: Mihály Gyerkes, rumania hungara instruisto, redaktoro, lernolibroverkisto (n. 1873)
- 1944: Leon Chwistek, pola verkisto, profesoro, filozofo, pentristo kaj matematikisto aganta rande de Lvova-Varsovia skolo, teoriisto pri arto (n. 1884)
- 1945: Alexander Roda Roda, aŭstra verkisto kaj publicisto (n. 1872)
- 1952: Kurt Schumacher, germana politikisto, gvidanto de opozicio (n. 1895)
- 1959: Alfred Kubin, aŭstra verkisto kaj artisto, ligita kun la grupo La blua rajdanto (n. 1877)
- 1961: Percy Williams Bridgman, usona Nobelpremiita fizikisto, spertulo pri altaj premoj (n. 1882)
- 1973: Kálmán Szőcs, rumania hungara poeto, redaktoro de "Popolĵurnalo", sinmortiginto (n. 1942)
- 1981: Sándor Radó, hungara geografo kaj soveta spiono (n. 1899)
- 1982: Géza Berey, rumania hungara ĵurnalisto (n. 1908)
- 1989: George Adamson, brita naturesploristo, spertulo pri leonoj (n. 1906)
- 1995: Hugo Pratt, itala desegnisto de komiksoj, konata de la figuro Corto Maltese (n. 1927)
- 1996: József Szabó, rumania hungara biologo, lernolibro-verkisto kaj tradukisto (n. 1911)
- 1997: Sándor Bagdi, hungara-israela verkisto publikiginta en "Helikon" (n. 1925)
- 2001: Sir Fred Hoyle, angla astronomo, kosmologo, teoria astrofizikisto, verkisto pri sciencfikcio, populariganto de scienco forĵetanta praeksplodon kaj spontanan generadon (n. 1915)
- 2002: Aristóphio Andrade Alves, brazila esperantisto instruinta familianojn el Maceió (n. 1929)
- 2007: Sándor Tóth, hungara matematikhistoriisto (n. 1913)
- 2012: Meles Zenawi, prezidento kaj ĉefministro de Etiopio, ortodoksa kristano (n. 1955)
- 2013: Marian McPartland, usona pianistino kaj ĵazmuzikistino (n. 1918)
- 2013: Ewa Petelska, pola scenaristino kaj filma reĝisorino (n. 1920)
- 2014: B.K.S. Iyengar, barata instruisto de la nuntempa Hatha Jogo, kreinto de la propra skolo, aŭtoro de pluraj libroj por asanoj kaj pranajamo (n. 1918)
- 2016: Detlev Blanke, germana interlingvisto kaj esperantologo, specialiĝinta pri terminologio, kunredaktoro de Language Problems and Language Planning, Esperantologio / Esperanto Studies, estrarano de la Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj, honora prezidanto de Gesellschaft für Interlinguistik (n. 1941)
- 2017: Jerry Lewis, usono aktoro, komikisto kaj reĝisoro (n. 1926)
- 2018: Uri Avnery, israela verkisto kaj publicisto, delegito de Kneset, porparolanto de post-cionisma ŝtato (n. 1923)
- 2020: Piotr Szczepanik, pola kantisto, aktoro kaj gitaristo, bardo de Solidareco (n. 1942)
Specialaj tagoj kaj festoj
[redakti | redakti fonton]- Festoj kaj rememoroj en Katolika Eklezio:
- Sankta Bernardo, abato kaj doktoro de la eklezio
- Oswin, anglosaksa reĝo de Deira
- Samuelo, biblia profeto
- Nacia tago en Hungario, festo de Sankta Stefano, ŝtatfondinto kaj unua hungara reĝo; pliaj tagoj estas la 15-a de marto kaj la 23-a de oktobro
- Nacia tago en Estonio, reakiro de la sendependeco (1991); plia nacia tago estas la 24-a de februaro
- Maroko: Festo de Revolucio de la Reĝo kaj la Popolo
Tagoj de semajno
[redakti | redakti fonton]La 20-a de aŭgusto estas (laŭ gregoria kalendaro):
- Dimanĉo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
- Lundo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
- Mardo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;
- Merkredo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
- Ĵaŭdo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
- Vendredo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
- Sabato en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095.