McCune–Reischauer
Appearance
McCune–Reischauer erromanizazio-sistema (hangul: 매큔•라이샤워 표기법) da koreera latindar alfabetora letraldatzeko dauden bi sistema nagusietako bat; bestea koreeraren erromanizazio berritua da. George M. McCune eta Edwin O. Reischauerrek sortu zuten 1937an. Hego Korean ofiziala izan zen 1984-2000 bitartean. Baina sistema hau ez da egokia ordenagailuz idazteko, ikur diakritikoak erabiltzen dituelako; hori dela-eta, koreeraren erromanizazio berritua ofizialdu zen. Ipar Korean, McCune–Reischauer sistemaren aldaera bat erabiltzen dute, ikur diakritikorik ez duena; zehazki, kontsonante hasperendunak adierazteko h letra erabiltzen du, apostrofoaren ordez.[1]
Oinarrizko McCune–Reischauer sistema
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bokalak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hangul | ㅏ | ㅐ | ㅑ | ㅒ | ㅓ | ㅔ | ㅕ | ㅖ | ㅗ | ㅘ | ㅙ | ㅚ | ㅛ | ㅜ | ㅝ | ㅞ | ㅟ | ㅠ | ㅡ | ㅢ | ㅣ |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Erromanizazioa | a | ae | ya | yae | ŏ | e* | yŏ | ye | o | wa | wae | oe | yo | u | wŏ | we | wi | yu | ŭ | ŭi | i |
- ㅔ ë idatzi ohi da ㅏ eta ㅗ-ren atzetik.
Kontsonanteak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hangul | ㄱ | ㄲ | ㄴ | ㄷ | ㄸ | ㄹ | ㅁ | ㅂ | ㅃ | ㅅ | ㅆ | ㅇ | ㅈ | ㅉ | ㅊ | ㅋ | ㅌ | ㅍ | ㅎ | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Erromanizazioa | Hasierakoa | k | kk | n | t | tt | r | m | p | pp | s | ss | – | ch | tch | ch' | k' | t' | p' | h |
Amaierakoa | k | k | n | t | – | l | m | p | – | t | t | ng | t | – | t | k | t | p | – |
- Digrafo kontsonanteak (ㄳ, ㄵ, ㄶ, ㄺ, ㄻ, ㄼ, ㄽ, ㄾ, ㄿ, ㅀ, ㅄ) amaieran baino ez dira existitzen.
Ondoko silabaren hasierako kontsonantea | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
ㅇ1 | ㄱ k |
ㄴ n |
ㄷ t |
ㄹ (r) |
ㅁ m |
ㅂ p |
ㅅ2 s |
ㅈ ch |
ㅊ ch' |
ㅋ k' |
ㅌ t' |
ㅍ p' |
ㅎ h | ||
Amaierako kontsonantea |
ㄱ k | g | kk | ngn | kt | ngn(S)/ngr(N) | ngm | kp | ks | kch | kch' | kk' | kt' | kp' | kh |
ㄴ n | n | n'g | nn | nd | ll/nn | nm | nb | ns | nj | nch' | nk' | nt' | np' | nh | |
ㄷ t | d | tk | nn | tt | nn(S)/ll(N) | nm | tp | ss | tch | tch' | tk' | tt' | tp' | th | |
ㄹ l | r | lg | ll/nn | ld3 | ll | lm | lb | ls | lj3 | lch' | lk' | lt' | lp' | rh | |
ㅁ m | m | mg | mn | md | mn(S)/mr(N) | mm | mb | ms | mj | mch' | mk' | mt' | mp' | mh | |
ㅂ p | b | pk | mn | pt | mn(S)/mr(N) | mm | pp | ps | pch | pch' | pk' | pt' | pp' | ph | |
ㅇ ng | ng | ngg | ngn | ngd | ngn(S)/ngr(N) | ngm | ngb | ngs | ngj | ngch' | ngk' | ngt' | ngp' | ngh |
- Silaba hasierako ㅇ kontsonanteak bokalaren aurretik hotsik ez dagoela adierazten du.
- 쉬 shwi erromanizatzen da.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindiaren 171. araua: Asiako toponimia, euskaltzaindia.eus