ایرانیان مقیم خارج یا ایرانیان خارج از کشور به ایرانیانی گفته میشود که در کشور ایران به دنیا آمدهاند اما در خارج از ایران زندگی میکنند. این افراد به دلایلی مانند تحصیلی، کاری، و یا اجتماعی سیاسی در خارج از کشور اقامت دارند. بیشتر جمعیت ایرانیان مقیم خارج در اروپای غربی، آمریکای شمالی، غرب آسیا و استرالیا متمرکز است.
تاریخچه و آمارها
درخواست جمعی از ایرانیان ساکن ویرجینیا از نمایندگان مجلس آمریکا برای مذاکره نکردن با حکومتهای دیکتاتور
تفاوت فراوان آمار سازمان ثبت احوال ایران با آمار رسمی کشورهای مقصد دلایل متعددی دارد.[۷] در شهریور ۱۳۹۱ محسن کرمی معاون امور اسناد هویتی سازمان ثبت احوال کشور در گفتگو با خبرنگارخبرگزاری مهر گفت: بیشترین تعداد مهاجرین ایرانی با یک میلیون و ۴۰۰ هزار نفر جمعیت مربوط به کشور آمریکاست و بعد از آن امارات متحده عربی قرار دارد که ۸۰۰ هزار ایرانی را دارد. انگلیس و کانادا با ۴۱۰ هزار، آلمان با ۲۱۰ هزار، فرانسه با ۱۵۵ هزار و سوئد با ۱۱۰ هزار ایرانی بیشترین کشورهایی هستند که ایرانیان در آن جا حضور دارند. در حالی که آمارهای رسمی کشورهای مقصد در برخی موارد اختلافهای فاحشی را نشان میدهد که دلایل متعددی از جمله دو تابعیتی بودن، نگرفتن شناسنامه ایرانی برای فرزندان نسل دوم و سوم، مهاجرتهای دو یا چندباره بین کشورها توسط فرد مهاجر یا اعلام تابعیت غیرایرانی از سوی فرد مهاجر، تعمد و سو نگری توسط کشور مقصد و پایین اعلام کردن عمدی آمار، عدم ثبت دقیق و موارد نامشخص دیگر میتواند اثرگذار باشد. علاوه بر آن در کشورهایی مانند امارات، قطر، کویت، بحرین، عمان، آذربایجان یا ترکیه خیلی از افراد ایرانی متولد کشورهای مقصد هستند و تبدیل به یک فرد بومی آن کشور با اصالت و پیشینه ایرانی شدهاند که بهطور طبیعی به عنوان یک فرد بومی و نه ایرانی در کشورهای مقصد ثبت میشوند.[۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]
براساس برآورد مجید حلاج زاده، دبیرکل شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور در سال ۱۳۹۷، حدود ۷ میلیون ایرانی در خارج از کشور با سرمایهٔ حدوداً ۲۴ هزار میلیارد زندگی میکنند.[۱۸] موفقترین گروه ایرانیان مهاجر، ایرانیان کالیفرنیا ذکر شدهاند که به عنوان یک گروه اثرگذار مورد توجه جامعه میزبان قرار گرفته و در سیاستگذاریهای این ایالت نقش مهمی دارند.[۱۹]