Al-Ándalus
![]() | Ba chóir an t-alt seo a ghlanadh, mar: Athscríobh iomlán de dhíth
Tar éis an t-alt a ghlanadh, is féidir an teachtaireacht seo a bhaint de. Féach ar Conas Leathanach a Chur in Eagar agus an Lámhleabhar Stíle le tuilleadh eolais a fháil. |
![]() | |||||
---|---|---|---|---|---|
الأندلس (ar) ![]() | |||||
Ainmnithe in ómós | wilayah of Al-Ándalus (en) ![]() ![]() | ||||
Suíomh | |||||
| |||||
Daonra | |||||
Teanga oifigiúil | an Araibis ![]() | ||||
Sonraí stairiúla | |||||
Leanann sé/sí | Hispania ![]() | ||||
Díscaoileadh | 2 Eanáir 1492 | ||||
Eachtra thábhachtach |
Al Andalus (Araibis: الأندلس) - San 8ú haois bhí chuid mhaith de Leithinis na hIbéire (711-718) cloíte ag na Múraigh ón Afraic Thuaidh. Bhí na gabháil seo mar chuid den forleathnú Impireacht Moslamach Umayyad. Bhí cheantair ó thuaidh a d'fhan neamhspleách, go ginearálta bhí siad sa réigiún Asturias, Navarra agus An Aragóin.
D'aithin riail Ioslai, Chríostaí agus Giúdaigh mar "daoine an leabhar", agus bhí cead acu a chleachtadh, ach bhí pionóis áirithe de bharr stádas. Bhí méid na daoine a thiontaigh reiligiún ag dul i méid.
Bhí easaontú i gcomhphobail na Moslamaigh sa tír. Ba muintir na Berber ón Aifric Thuaidh formhór an airm Moslamach agus bhí coimhlint idir iad féin agus na Arabaigh sa Meán Oirthir. Tar éis tamaill bhí daonra Múrach suite i cheantair áirithe, mar shampla Ghleann abhainn, cósta Valencia, agus réigiún sléibhtiúil Granada.
Bhí Córdoba, mar phríomhchathair an cailifeacht, agus ba í an chathair is mó, is saibhris, agus is sofaisticiúil in iarthair Eorpach Meánaoiseach. Bhí caidreamh iontach idir scoláire muslamach agus Giúdach leis an Eoraip de bharr an ghabháil seo, ach faoi am an 11ú haois scair an cailifeacht i ríocht beaga, agus bhí na stáit Críostaíodh in ann talamh a ghabháil dó féin agus a gcui chumhacht a daingnigh. Tháinig Moslamaigh eile, na Almoravigh agus na Almohadaigh, a rinne athaontú ar an ríocht Moslamach ach ní raibh siad in ann stop a chur le cumhacht agus láidreacht na stáit chríostaíodh.
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]![]() | Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid. Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh. |