Այաչչո
Բնակավայր | |||||
---|---|---|---|---|---|
Այաչչո | |||||
իտալ.՝ Ajaccio | |||||
| |||||
![]() | |||||
Երկիր | ![]() | ||||
Համայնք | Հարավային Կորսիկա | ||||
Մակերես | 82,03 կմ² | ||||
ԲԾՄ | 38 մետր | ||||
Բնակչություն | ▲73 822 մարդ (հունվարի 1, 2021)[1] | ||||
Ժամային գոտի | UTC+1 և UTC+2 | ||||
Հեռախոսային կոդ | 495 | ||||
Փոստային դասիչ | 20000[2], 20167[2] և 20090[2] | ||||
Պաշտոնական կայք | ajaccio.fr(ֆր.) | ||||
| |||||
Այաչչո (ֆր.՝ Ajaccio [aʒaksjo] Աժաքսյո; ֆրանսերեն: ( ), կորսիկերեն՝ Aiacciu , իտալ.՝ Aiaccio կամ Ajaccio [aˈjattʃo], լատին․՝ Adiacium), քաղաք Կորսիկա կղզու արևմտյան ափին, Հարավային Կորսիկա դեպարտամենտի (Ֆրանսիա) վարչական կենտրոնը։ Կղզու խոշորագույն բնակավայրն է. 2019 թվականի հունվարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 71.361)։ Նավահանգիստ է և և երկաթուղային կայարան։ Զարգացած են ձկնորսությունը, նավաշինությունը, մարջանի հանույթը։ Քաղաքամերձ շրջանում զբաղվում են ցիտրուսային կուլտուրաների և ձիթենու մշակությամբ։ Հայտնի առողջարան է և զբոսաշրջության կենտրոն։
Համայնքի բնակիչները հայտնի են Ajacciens կամ Ajacciennes մականունով[3]։ Նրանցից ամենահռչակվածը Նապոլեոն Բոնապարտն է, ով ծնվել է այս քաղաքում 1769 թվականին, և ում հայրական տունը՝ Maison Bonaparte-ը, ներկայումս թանգարան է։ Նրա անունն է կրում Այաչչոյի միջազգային օդանավակայանը (Ajaccio Napoleon Bonaparte Airport)[4]:
Համբավավոր Բոնապարտներից բացի, Այաչչոյում են ծնվել 20-րդ դարի նշանավոր պարֆյումերներից մեկը՝ Ֆրանսուա Կոտին (1874—1934), 20-րդ դարի ֆրանսիացի անվանի դերասանուհի և գեղեցկության առաջին մրցույթներից մեկի հաղթող Պոլին Պոն (1904—1979), կարդինալ Ժոզեֆ Ֆեշը (1763—1839), երգչուհի Ալիզեն (ծնվ. 1984), դերասան և երգիչ Տինո Ռոսսին (1907—1983), որի՝ 1946 թվականին ձայնագրած Petit Papa Noël երգը շարունակում է մնալ ամենաշատ վաճառված ձայնագրությունը Ֆրանսիայի երաժշտության պատմության մեջ (վաճառվել է ավելի քան 30 միլիոն օրինակ)։
Ժողովրդագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պատմական բնակչություն | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Աղբյուր՝ EHESS[5] and INSEE (1968-2017)[6] |
Տեսարժան վայրեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ջենովայի Հանրապետության տիրապետության ժամանակներում կառուցված միջնաբերդն ու աշտարակները
- Բոնապարտների տուն-թանգարանը, որտեղ ծնվել և իր կյանքի առաջին ինը տարիներն անց է կացրել Նապոլեոն Բոնապարտը[7]
- Աստվածամոր վերափոխման տաճարը (1577—93)
- Կարդինալ Ժոզեֆ Ֆեշի պալատը՝ նրա հիմնադրած թանգարանով ու գրադարանով[8]
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]-
Քաղաքի կենտրոնը
-
Գրանդ հոթել կոնտինենտալ հյուրանոցը
-
Նապոլեոն Բոնապարտի հուշարձանը
-
Այաչչոյի նավահանգիստը
-
Ամրոցի փարոսը
-
Այաչչոյի ծովածոցը
-
Լաստանավեր Այաչչոյի նավահանգստում
-
Ջենովական աշտարակներից մեկը
-
Տունը, որտեղ ծնվել է Նապոլեոնը
-
Նապոլեոնի արձանը Շառլ դը Գոլի հրապարակում
-
Նապոլեոնի մահվան դիմակը
Կլիմա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Այաչչո (AJA), elevation: 5 m (16 ft), 1991–2020 normals, extremes 1949–presentի կլիմայական տվյալները | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի |
Ռեկորդային բարձր °C (°F) | 22.4 (72.3) |
25.3 (77.5) |
29.6 (85.3) |
32.2 (90) |
34.6 (94.3) |
40.1 (104.2) |
40.3 (104.5) |
39.5 (103.1) |
40.0 (104) |
35.0 (95) |
29.4 (84.9) |
22.7 (72.9) |
40.3 (104.5) |
Միջին բարձր °C (°F) | 14.0 (57.2) |
14.2 (57.6) |
16.0 (60.8) |
18.5 (65.3) |
22.1 (71.8) |
25.9 (78.6) |
28.6 (83.5) |
29.2 (84.6) |
26.1 (79) |
22.8 (73) |
18.3 (64.9) |
15.1 (59.2) |
20.9 (69.6) |
Միջին օրական °C (°F) | 9.4 (48.9) |
9.2 (48.6) |
11.0 (51.8) |
13.4 (56.1) |
17.0 (62.6) |
20.7 (69.3) |
23.2 (73.8) |
23.7 (74.7) |
20.8 (69.4) |
17.7 (63.9) |
13.6 (56.5) |
10.5 (50.9) |
15.8 (60.4) |
Միջին ցածր °C (°F) | 4.7 (40.5) |
4.3 (39.7) |
5.9 (42.6) |
8.4 (47.1) |
11.8 (53.2) |
15.4 (59.7) |
17.7 (63.9) |
18.1 (64.6) |
15.4 (59.7) |
12.6 (54.7) |
9.0 (48.2) |
5.8 (42.4) |
10.8 (51.4) |
Ռեկորդային ցածր °C (°F) | −7.0 (19.4) |
−8.1 (17.4) |
−5.6 (21.9) |
−1.7 (28.9) |
3.0 (37.4) |
6.8 (44.2) |
9.2 (48.6) |
9.1 (48.4) |
7.6 (45.7) |
1.6 (34.9) |
−3.2 (26.2) |
−4.9 (23.2) |
−8.1 (17.4) |
Տեղումներ մմ (դյույմ) | 54.1 (2.13) |
48.1 (1.894) |
50.4 (1.984) |
53.1 (2.091) |
49.8 (1.961) |
25.9 (1.02) |
8.6 (0.339) |
15.8 (0.622) |
57.8 (2.276) |
85.7 (3.374) |
111.8 (4.402) |
73.9 (2.909) |
635.0 (25) |
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 1.0 mm) | 7.0 | 6.7 | 6.3 | 7.2 | 5.0 | 2.8 | 1.2 | 1.4 | 5.1 | 7.4 | 9.3 | 8.6 | 68.0 |
Միջ. ձնառատ օրեր | 0.8 | 0.6 | 0.3 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.1 | 0.3 | 2.1 |
% խոնավություն | 81 | 80 | 80 | 80 | 80 | 78 | 76 | 76 | 78 | 80 | 81 | 82 | 79.3 |
Միջին ամսական արևային ժամ | 135.8 | 155.6 | 210.8 | 230.4 | 288.3 | 332.3 | 373.6 | 343.3 | 260.6 | 206.9 | 140.2 | 124.0 | 2801,7 |
Աղբյուր #1: Meteo France[9][10] | |||||||||||||
Աղբյուր #2: Infoclimat.fr (relative humidity 1961–1990)[11] |
Քույր քաղաքներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Այաչչոն 1991 թվականից բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել[12] իտալական Լա Մադդալենա քաղաքի հետ։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Populations légales 2021 — The National Institute of Statistics and Economic Studies, 2023.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Base officielle des codes postaux — La Poste, 2018.
- ↑ Inhabitants of Corse-du-Sud (Ֆրանսերեն)
- ↑ «What's in an eponym? Celebrity airports - could there be a commercial benefit in naming?». Centre for Aviation.
- ↑ Cassini-Ehess|339|Ajaccio
- ↑ Population en historique depuis 1968, INSEE
- ↑ «Musée de la Maison Bonaparte à Ajaccio — tourisme en Corse — histoire de Corse — Napoléon Bonaparte». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 7-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
- ↑ «Palais Fesch Musée des beaux-arts : Musée Fesch, tourisme culturel à Ajaccio». Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 1-ին. Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 25-ին.
- ↑ «Climatological Information for Strasbourg, France». Meteo France. 2019 թ․ օգոստոսի 7. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 25-ին. Վերցված է 2022 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
- ↑ «AJACCIO (20)» (PDF). Fiche Climatologique: Statistiques 1991–2020 et records (ֆրանսերեն). Meteo France. Վերցված է 2022 թ․ սեպտեմբերի 7-ին.
- ↑ «Normes et records 1961–1990: Ajaccio - Campo dell'Oro (20) – altitude 4m» (ֆրանսերեն). Infoclimat. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 15-ին. Վերցված է 2019 թ․ օգոստոսի 7-ին.
- ↑ «Jumelage Ajaccio – La Maddalena: 29 ans déjà». ajaccio.fr (ֆրանսերեն). Ajaccio. 2020. Արխիվացված է օրիգինալից 2021 թ․ ապրիլի 20-ին. Վերցված է 2021 թ․ ապրիլի 20-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը (Ֆրանսերեն)
- The Communauté d'Agglomération du Pays Ajaccien (CAPA) website (Ֆրանսերեն)
- Այաչչոյի զբոսաշրջության գրասենյակի կայքէջը (Ֆրանսերեն)
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Այաչչո» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 1, էջ 339)։ ![]() |