Wt/pms/esse
Piemontèis: esse
[edit | edit source]Verb ausiliar
[edit | edit source](coniugassion particolar)
- Esiste.
- Presensié.
- Sucede, rivé, ancapité.
- Apartnì a cheicòs o cheidun.
- Destiné.
- Consiste.
- Trovesse temporalman.
- A dsern cheicòs o cheidun.
- A atribuiss al soget na caraterìstica, në stat, na fonsion, n'apartenensa, na natura, na materia, un but con ël complement cupolant ch'a peul esse un nòm, n'agetiv o n'adverb.
- Manere ëd dì: A l'era ëd parlé: a ventava parlene. A l'é tut lòn ch'a peul esse: a l'é 'l pes ch'a-i sia. Esse a brus: esse an pèrdita; esse an sël pont ëd fé cheicòs. Esse a ca: esse a pòst acon la testa. Esse a caval: esse an na bon-a situassion. Esse a ciapëtte: avèj dle ruse an cors con cheidun. Esse a curte busche: avèj dle dificoltà. Esse a j'ùltim: sté për meuire. Esse al bon, Esse tòst al bon: esse davzin al but. Esse a le strèite, Esse andaré d'un quart d'ora: esse ignorant. Esse al largh: vive ëd fasson asià. Esse al pian dij babi: esse d'un bass livel. Esse a leugh e feu: sent-se pròpe bin. Esse a mesa bròca, Esse ant la vigna: avèj beivù tròp. Esse an bischiss: trovesse ant ij pastiss. Esse an camin a fé: forma dël present progressiv. Esse an carn: esse un pòch grass. Esse an fil: sté bin. Esse an pe: esse nen malavi. Esse an sël sò bon: esse ant l'età pi bela. Esse ant ël sò: esse cioch; avèj arcuperà dle ròbe përdùe; esse sodësfàit. Esse an via ëd na còsa: esse davzin a oten-e cheicòs. Esse apress a fé na còsa: esse ocupà a fé na ròba. Esse a tute man: esse pront a fé 'd tut. Esse chit d'un dolor: seufre pi nen ëd cheicòs. Esse con un, Esse për un: sté da la part d'un. Esse cul e camisa: esse 'd bon cambrada. Esse 'd pi: esse an na situassion anté che un a l'é inùtil. Esse ëd bon-a lun-a: esse aléghe e disponìbil. Esse ëd carn e d'òss: avèj le debolësse uman-e. Esse fòra ëd tùa: esse responsàbil për la lej. Esse l'ola: esse chi as pija tute le colpe. Essend che: dagià che. Esse ni carn ni pess: esse adolessent. Esse pel e òss: esse motobin màire. Esse reuse e fior tacà a na còsa: Valèj gnente al confront ëd cheicòs. Esse spers: sente dla nostalgìa. Esse tut nerv: esse ëd caràter motobin nervos. Esse tut sò pare: smijé a sò pare ant ël caràter. Essie: andviné, tacheje. Essie quaicòs da mòrde: essie dle possibilità ëd guadagné.
- 10. Dovrà për la formassion dij temp compòst (passà indicativ, trapassà indicativ, futur anterior indicativ e passà condissional) për ij verb intransitiv.
- An d'àutre lenghe: anglèis: to be; fransèis: être; italian: essere; lombard: vesser; sicilian: èssiri; spagneul: ser, estar.
Coniugassion
[edit | edit source]Present Indicativ | Passà Indicativ | Amperfet Indicativ | Trapassà indicativ | Futur I Indicativ | Futur II Indicativ | Present Condissional | Passà Condissional | Imperativ | Anfinì Present |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mi i son | Mi i son ëstait | Mi i j'era | Mi i j'era stàit | Mi i sarai | Mi i sarai stàit | Mi i sarìa | Mi i sarìa stàit | - | Esse |
Ti it ses | Ti it ses ëstàit | Ti it j'ere | Ti it j'ere stàit | Ti it saras | Ti it saras ëstàit | Ti it sarìe | Ti it sarìe stàit | Esse | Infinì passà |
Chiel a l'é | Chiel a l'é stàit | Chiel a l'era | Chiel a l'era stàit | Chiel a sarà | Chiel a sarà stàit | Chiel a sarìa | Chiel a sarìa stàit | Ch'a sia | Esse stàit |
Noi i soma | Noi i soma stàit | Noi i j'ero | Noi i j'ero stàit | Noi i saroma | Noi i saroma stàit | Noi i sarìo | Noi i sarìo stàit | Soma | Partissipi |
Voi i seve | Voi i seve stàit | Voi i j'ere | Voi i j'ere stàit | Voi i sareve | Voi i sareve stàit | Voi i sarìe | Voi i sarìe stàit | Esse | Stàit |
Lor a son | Lor a son ëstàit | Lor a j'ero | Lor a j'ero stàit | Lor a saran | Lor a saran ëstàit | Lor a sarìo | Lor a sarìo stàit | Ch'a sio | Gerundi |
Essend |
Nòm masculin
[edit | edit source](plural: esse)
- Ent ch'a esist.
- An d'àutre lenghe: anglèis: being; fransèis: être; italian: essere, lombard: vesser