бзэ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
ЭТИМОЛОГИЕ
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [bzɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [бз] + -э
СКЛОНЕНЭ
Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
---|---|---|---|---|
Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
Именительнэ: | бзэ | бзэр | -- | бзэхэр |
Эргативнэ: | бзэ | бзэм | -- | бзэхэм |
Послеложнэ: | бзэкӀэ | бзэмкӀэ | бзэхэкӀэ | бзэхэмкӀэ |
Обстоятельственнэ: | бзэуэ | бзэрауэ | бзэхэу | бзэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
- Зырызэпсалъэ, зырызэгурыӀуэ.
ЩАПХЪЭХЭР
- Акъыл нэхурэ бзэ нахуэрэ, нэ жанрэ гу къабзэрэ зиӀэт мэлыхъуэ Умар. ЩоджэнцӀыкӀу Ӏэдэм
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 45 |
---|---|---|
адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
Пшынэм и бзэр зэпэщщ. | Звук гармони отличный. | The sound of the accordion is excellent. |
нап. 104 | ||
ПцӀащхъуэ цӀыкӀуу зи бзэр дахэ, | Маленькая ласточка, твой голос красив. | As a small swallow with a lovely voice, |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
- Адыгэбзэ.
- Урысыбзэ.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- бзэ: language, speech
- Адыгэбзэ: Kabardino-Cherkess (Circassian) language
- Урысыбзэ: Russian language
УРЫСЫБЗЭ
- бзэ: язык, речь
- Адыгэбзэ: кабардино-черкесский язык
- Урысыбзэ: русский язык
псалъафэ зэпыщӀахэр
[Я] бзэ зэрыщӀэн
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: understand, comprehend each other Урысыбзэ: понимать друг друга. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Бзэ къабзэ
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: eloquent Урысыбзэ: красноречивый Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: pure, correct – about language, speech Урысыбзэ: чистый — о языке, речи. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
[И] бзэ хэлъын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: We couldn’t manage without his verbal participation. Урысыбзэ: без его языка не обошлось. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Бзэ ӀуэнтӀа
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: not understandable, incomprehensible, distorted (about speech, language) Урысыбзэ: непонятный, искажённый — о языке, речи. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
[И] бзэр итӀэтэн (къитӀэтэн)
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: make fluent, activate (about language), loosen one’s tongue Урысыбзэ: развязать язык. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр: И бзэр мэрэмэжьейм къитӀэтауэ мэпсалъэ Хьэжы-Исмел. Шортэн Аскэрбий
[И] бзэр иубыдын
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: not find anything to say, lose one’s gift of language, become tongue-tied Урысыбзэ: лишиться дара речи Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: to hold one’s tongue, refrain from speaking, keep one’s mouth shut Урысыбзэ: придержать язык; держать язык за зубами. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
[И] бзэр къиутӀыпщыжын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: to recover one’s speech, to find one’s tongue Урысыбзэ: обрести дар речи. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
Бзэр хуэкъута хъун
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: to master a foreign tongue Урысыбзэ: овладеть чужой речью. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
[И] бзэр хуэмыубыдын
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: not be able to hold your tongue or keep mum Урысыбзэ: не уметь держать язык за зубами. Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр:
бзэ ӀэфӀ
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: Гуапэу псалъэ. НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: affectionate, loving, tender, gentle, soft, affable, friendly Урысыбзэ: ласковый, приветливый Псалъэ зэпхахэр: Фызыжь бзэ ӀэфӀ. Шыпхъу бзэ ӀэфӀ. Щапхъэхэр: Бзэ ӀэфӀ зиӀэ ӀупэфӀэгъу иӀэщ. Псалъэжьхэр
бзэ ӀэфӀагъ (ӀэфӀыгъэ)
[зэгъэзэхуэжын]Мыхьэнэ: Бзэ ӀэфӀ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ. НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр: Инджылыбзэ: kindness, affability, friendliness, amiability Урысыбзэ: приветливость, доброта Псалъэ зэпхахэр: Щапхъэхэр: Гущабагъэрэ бзэ ӀэфӀагъэкӀэ щысабий лъэандэрэ Хьэлахъуэ Нафисэт и псэм кӀэрыпщӀат. КӀэрашэ Тембот
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
-
бзэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
ЭТИМОЛОГИЕ
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [bzɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [бз] + -э
СКЛОНЕНЭ
Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
---|---|---|---|---|
Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
Именительнэ: | бзэ | бзэр | -- | бзэхэр |
Эргативнэ: | бзэ | бзэм | -- | бзэхэм |
Послеложнэ: | бзэкӀэ | бзэмкӀэ | бзэхэкӀэ | бзэхэмкӀэ |
Обстоятельственнэ: | бзэуэ | бзэрауэ | бзэхэу | бзэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
- ӀункӀыбзэ.
ЩАПХЪЭХЭР
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
- Бзэ цӀыкӀу зыхэлъ.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- бзэ: lock
- Бзэ цӀыкӀу зыхэлъ:
УРЫСЫБЗЭ
- бзэ: замок
- Бзэ цӀыкӀу зыхэлъ:
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
-
бзэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
ЭТИМОЛОГИЕ
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [bzɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [бз] + -э
СКЛОНЕНЭ
Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
---|---|---|---|---|
Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
Именительнэ: | бзэ | бзэр | -- | бзэхэр |
Эргативнэ: | бзэ | бзэм | -- | бзэхэм |
Послеложнэ: | бзэкӀэ | бзэмкӀэ | бзэхэкӀэ | бзэхэмкӀэ |
Обстоятельственнэ: | бзэуэ | бзэрауэ | бзэхэу | бзэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
- Сэ, жан, сэдзэ.
ЩАПХЪЭХЭР
- А жан цӀыкӀур жаныфӀ дыдэт, бзитӀ дэлът жырым къыхэщӀыкӀауэ. Уэхъутэ Анзор
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- бзэ: blade (of a knife)
УРЫСЫБЗЭ
- бзэ: лезвие
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
-
3 - бзэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
ЭТИМОЛОГИЕ
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [bzɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [бз] + -э
СКЛОНЕНЭ
Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
---|---|---|---|---|
Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
Именительнэ: | бзэ | бзэр | -- | бзэхэр |
Эргативнэ: | бзэ | бзэм | -- | бзэхэм |
Послеложнэ: | бзэкӀэ | бзэмкӀэ | бзэхэкӀэ | бзэхэмкӀэ |
Обстоятельственнэ: | бзэуэ | бзэрауэ | бзэхэу | бзэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
- Пасэ зэманым зэрахьэу щыта шабзэм (Ӏэщэм) шэщӀауэ илъ кӀапсэ, бзэпс.
ЩАПХЪЭХЭР
- И бзэ гущэр лӀитӀым къахуишкъым, и шэ гущэр лӀищым зэпхедз. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
- Нахътэжь и сагъындакъыр адрей и къуэшитӀым яхуэгъауэртэкъым, апхуэдизу и бзэр ткӀийти. Адыгэ таурыхъхэр, сборник
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- бзэ: bowstring
УРЫСЫБЗЭ
- бзэ: тетива лука
БИБЛИОГРАФИЕ