Пахлава
Пахлава | |
![]() Пахлава | |
| |
Тағамның кіретін ұлттық асханасы: | |
---|---|
Шығыс асханасы | |
Мемлекеті |
Түркия, Армения, Әзірбайжан, Кавказ елдері, Араб елдері |
Құрамы | |
Негізгі |
ұн, жұмыртқа, сары май, қант, бал, жаңғақ, кардамон |
Ортаққордағы санаты | |
Пахлава немесе Баклава (моңғолша baγla — «орау»[1] немесе түр. baklağı[2][3]) — қатпарлы қамыр мен жанғақ, тосаптан тұратын танымал кондитерлік өнім. Шығыс елдер асханасында кеңінен танымал, ең алдынғы қатарда Түрік, Армян, Әзірбайжан, Кавка, Араб елдрінде қолданысқа ие. Наурыз мерекесінде таратылатын, Түркия, Таджикстан, Өзбекстан сияқты мемлекеттерде әйгілі болып саналады.
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Бұл тәтті тағам туралы ең бірінші XV ғасырда пахлава дайындау дәстүрі ассириялықтардан бізге жалғасып келген екен. Осман сұлтандығының мұражайында Топкапы жерінде пахлава туралы жазба сақталған, ең бірінші пахлава 1453 жылы тамыз айында айында пісірілген екен. Халық сөзіне қарасақ сондағы пахлава сұлтанға қатты ұнағаннан пахлава дайындау рецептің мәңгілікке сақтауа бұйырыпты. Содан бері пахлаваны мерекелерде көп пісіріп, дайындайды. Өзге нұсқада пахлава б.з.б. VIII ғасырда Кіші азия аттты жартылай аралда пайда болған деседі. Кейін грек саудагерері баглаваның кереметтерін танып білген. Оларға соншалықты ұнағаны, ол рецепті Афинаға дейін жеткізіпті. Гректердің ең басты үлесі қамыр дайындау барысында болған. Олар қамырды тақтаға ұқсас етіп жайған және нан тәріздс қылдырған[4].
Дайындалуы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Пахлава — көпқабатты десерт, әр қабат қағаз қалындығына ие және оған май жағып қабаттап салады, цилиндр тәріздес етіп орайды. Майда ұнтақталған жанғақты және фисташканы қамыдың араларына салады. Оған дейін амы ісіріліп сұйық қантқа сіңеді.
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Paul D. Buell, «Mongol Empire and Turkicization: The Evidence of Food and Foodways», p. 200ff, in Amitai-Preiss, 1999.
- ↑ Nişanyan, Sevan (2009) (in Turkish). Sözlerin Soyağacı — Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü [Words' Family Tree — An Etymological Dictionary of Contemporary Turkish]. İstanbul.
- ↑ «Baklava.» Oxford Dictionary of English 2e, Oxford University Press, 2003.
- ↑ Елена Солнцева Пахлава или жизнь.Турки защищают смесь орехов, меда и теста от иностранной агрессии (орыс.) (12.07.2006 15:30). Басты дереккөзінен мұрағатталған 24 маусым 2012.(қолжетпейтін сілтеме) Тексерілді, 8 мамыр 2012.
- Шығыс тәттілері
- Әзірбайжан асханасы
- Армян асханасы
- Шығыс асханасы
- Өзбек асханасы
- Түрік асханасы
- Балқан асханасы
- Грек асханасы
- Тәжік асханасы
- Татар асханасы
- Албан асханасы
- Босния асханасы
- Болгар асханасы
- Мысыр асханасы
- Ирак асханасы
- Левант асханасы
- Ливан асханасы
- Македон асханасы
- Палестина асханасы
- Иран асханасы
- Румын асханасы
- Серб асханасы
- Сирия асханасы
- Черногор асханасы