Kryteria dyskwalifikacji stałej dla kandydatów na dawców krwi lub dawców krwi allogenicznej oraz przeciwwskazania do jej pobrania:
- choroby układu krążenia – aktywna lub przebyta poważna choroba układu krążenia, oprócz wad wrodzonych całkowicie wyleczonych:
– wady serca (poza wadami wrodzonymi całkowicie wyleczonymi)
– choroba niedokrwienna mięśnia sercowego
– stan po zawale
– niewydolność krążenia
– miażdżyca znacznego stopnia
– choroby pochodzenia naczyniowo-mózgowego (np. stan po udarze mózgu) - Choroby układu nerwowego
– poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca,
– przebyta poważna choroba ośrodkowego układu nerwowego
(szczególnie padaczka, nawracające choroby psychiczne, organiczne schorzenia układu nerwowego oraz przewlekłe choroby OUN – ośrodkowego układu nerwowego) - Skłonność do patologicznych krwawień – zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie
- Nawracające omdlenia albo napady drgawkowe – poza drgawkami wieku dziecięcego lub sytuacją, w której co najmniej przez 3 lata po zakończeniu leczenia nie obserwuje się nawracających drgawek
- Choroby układu pokarmowego – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca (w tym schorzenia wątroby)
- Choroby układu oddechowego – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca
- Choroby układu moczowo-płciowego i nerek – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca
- Choroby układu immunologicznego – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca
- Choroby metaboliczne i choroby układu endokrynnego – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca np. choroby tarczycy, nadnerczy itp.
- Choroby krwi i układu krwiotwórczego – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca
- Choroby skóry – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca
- Choroby układowe, np. kolagenozy – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca
- Cukrzyca – kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi z rozpoznaną cukrzycą
- Choroby nowotworowe – Nowotwór złośliwy. Wyjątek stanowi nowotwór in situ pod warunkiem całkowitego wyleczenia
- Choroby zakaźne:
1) zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B;
2) zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C;
3) wirusowe zapalenie wątroby o nieustalonym rodzaju wirusa w wywiadzie, żółtaczka o niejasnej etiologii (żółtaczka pokarmowa)
4) HIV-1/2;
5) HTLV I/II – retrowirus uważany m.in. za czynnik wywołujący białaczkę/chłoniaka z komórek T u dorosłych – występuje endemicznie w południowej Japonii i basenie Morza Karaibskiego;
6) babeszjoza;
7) kala-azar (leiszmanioza trzewna);
8) trypanosomoza amerykańska (gorączka Chagasa);
9) promienica;
10) tularemia;
11) gorączka Q – postać przewlekła - Gąbczaste zwyrodnienie mózgu (TSE) (np. choroba Creutzfeldta-Jakoba, wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba)
Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi:
1) u których wywiad medyczny wskazuje na zagrożenie TSE oraz u których wykonano w przeszłości przeszczep rogówki lub opony twardej albo którzy byli leczeni preparatami uzyskanymi z ludzkich przysadek;
2) przebywający łącznie przez 6 miesięcy lub dłużej na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republiki Francuskiej lub Irlandii w okresie od dnia 1 stycznia 1980 r. do dnia 31 grudnia 1996 r.;
3) którym po dniu 1 stycznia 1980 r. przetoczono krew lub jej składniki na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republiki Francuskiej lub Irlandii - Kiła – kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, u których kiedykolwiek rozpoznano kiłę
- Produkty lecznicze stosowane drogą iniekcji każdy przypadek stosowania produktów leczniczych w postaci
zastrzyków, które nie zostały przepisane przez lekarza - Zachowania seksualne kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy ze względu na swoje zachowania seksualne należą do grup podwyższonego ryzyka zakażenia poważnymi chorobami mogącymi przenosić się drogą przetoczenia krwi
– narkomani
– osoby uprawiające prostytucję
– osoby często zmieniające partnerów seksualnych - Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych
- Biorcy ksenoprzeszczepów
- Reakcja anafilaktyczna – każdy przypadek przebycia reakcji anafilaktycznej
Kryteria dyskwalifikacji czasowej oraz przeciwwskazania do pobrania krwi od dawców krwi allogeniczne
- Choroby zakaźne – po przebyciu choroby zakaźnej kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi zostają zdyskwalifikowani na co najmniej dwa tygodnie od dnia pełnego wyleczenia. Jednak w przypadku chorób wymienionych w poniższej tabeli stosuje się następujące okresy dyskwalifikacji
- Gorączka Q – 2 lata od dnia potwierdzonego wyleczenia
- Toksoplazmoza – 6 miesięcy od dnia potwierdzonego wyleczenia
- Gruźlica – 2 lata od dnia potwierdzonego wyleczenia
- Gorączka reumatyczna – 2 lata od dnia ustąpienia objawów, jeżeli nie wystąpiła przewlekła choroba serca
- Gorączka ponad 38°C – 2 tygodnie od dnia ustąpienia objawów
- Grypa, infekcja grypopodobna – 2 tygodnie od dnia ustąpienia objawów
- Zapalenie szpiku – 2 lata od dnia potwierdzonego wyleczenia
- Po powrocie z terenów endemicznego występowania malarii – 6 miesięcy
- Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, powracający z obszaru ryzyka zakażenia:
1) wirusem Zachodniego Nilu (WNV);
2) wirusem dengi;
3) wirusem chikungunya
– 28 dni od dnia opuszczenia obszaru ryzyk zakażenia, chyba że badania wykonane metodami biologii molekularnej dają wyniki negatywne,
– w przypadku zakażenia – 120 dni od dnia wyleczenia
więcej na temat: https://krwiodawcy.org/aktualizacja-sytuacji-epidemiologicznej - Rzeżączka – w okresie choroby i 12 miesięcy od dnia zakończenia leczenia
- Mononukleoza zakaźna – 6 miesięcy od dnia wyzdrowienia
- Wirus Zika (nie dotyczy dawców krwi lub kandydatów na dawców krwi oddających osocze metodą plazmaferezy
przeznaczonego do przetworzenia w produkty krwiopochodne):
1) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy powracają z terenów potwierdzonej transmisji wirusa Zika;
2) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi zgłaszający kontakty seksualne z osobami, u których stwierdzono zakażenie wirusem Zika lub które przybywały na terenach występowania zakażeń wirusem Zika (w ciągu ostatnich 2 miesięcy w przypadku kobiet i w ciągu ostatnich 6 miesięcy w przypadku mężczyzn)
– 28 dni od opuszczenia obszaru ryzyka, na którym występuje zakażenie,
– 28 dni od dnia ostatniego kontaktu
więcej na temat: https://krwiodawcy.org/aktualizacja-sytuacji-epidemiologicznej - badanie endoskopowe przy użyciu fiberoendoskopu – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- kontakt śluzówki z krwią lub ukłucie igłą – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- przetoczenie składników krwi – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- przeszczep tkanek lub komórek pochodzenia ludzkiego – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- duży zabieg chirurgiczny – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- tatuaż lub przekłucie części ciała – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- akupunktura, o ile nie została wykonana przez wykwalifikowanego lekarza przy użyciu jałowych jednorazowych igieł – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- zabiegi kosmetyczne połączone z naruszeniem powłok skórnych – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- leczenie stomatologiczne lub wizyta u higienistki stomatologicznej:
– ekstrakcja zęba, leczenie kanałowe – 7 dni od zabiegu,
– wszczepienie implantu i inne zabiegi chirurgiczne – 4 miesiące od dnia zabiegu,
– pozostałe przypadki – 24 godziny od zakończenia leczenia lub wizyty - Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy byli albo są narażeni na ryzyko z powodu bliskiego kontaktu w warunkach domowych z chorymi na wirusowe zapalenie wątroby lub nosicielami wirusów zapalenia wątroby – Dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy
- Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy ze względu na swoje zachowania czy działalność są szczególnie narażeni na zakażenie chorobami przenoszonymi drogą przetoczenia krwi – Po zaprzestaniu ryzykownych zachowań dyskwalifikacja na okres zależny od rodzaju choroby i od dostępności odpowiednich testów. Osoby utrzymujące kontakty seksualne z partnerami, u których testy w kierunku AIDS (HIV) wypadły dodatnio – po zaprzestaniu kontaktów dyskwalifikacja na okres 12 miesięcy
- Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi przymusowo pozbawieni wolności (pobyt w zakładzie karnym, areszcie śledczym lub w zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich albo w innym miejscu, w których przebywają osoby, wobec których zastosowano środki zapobiegawcze o charakterze izolacyjnym) – Okres przymusowego pozbawienia wolności i okres 4 miesięcy po zakończeniu przymusowego pozbawienia wolności
- Kontakt z osobą chorą na chorobę zakaźną (poza wirusowym zapaleniem wątroby) – Na czas odpowiadający dwukrotnemu okresowi inkubacji, a w przypadku narażenia na zakażenie kilkoma czynnikami chorobotwórczymi – dyskwalifikacja jak dla choroby o najdłuższym okresie inkubacji
- Powrót z obszaru endemicznego występowania chorób tropikalnych – 6 miesięcy od dnia powrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w tym czasie nie wystąpiły niewyjaśniona gorączka lub inne objawy choroby
więcej na temat: https://krwiodawcy.org/aktualizacja-sytuacji-epidemiologicznej - Szczepienie: Wirusy lub bakterie atenuowane 4 tygodnie
- Szczepienie: Inaktywowane/zabite wirusy, bakterie lub riketsje – 48 godzin
- Szczepienie: Anatoksyny 48 godzin
- Szczepienie: WZW typu A 2 tygodnie pod warunkiem braku ekspozycji na zakażenie
- Szczepienie: WZW typu B 2 tygodnie pod warunkiem braku ekspozycji na zakażenie
- Szczepienie: Wścieklizna 48 godzin w przypadku ryzyka zakażenia – dyskwalifikacja na okres 1 roku
- Szczepienie: Kleszczowe zapalenie mózgu 48 godzin w przypadku ryzyka zakażenia – dyskwalifikacja na okres 1 roku
- Szczepienie: Poddanie się biernemu uodpornianiu surowicami odzwierzęcymi dyskwalifikacja na 3 miesiące
- Przyjmowanie leków – zależnie od rodzaju przepisanego leku, jego sposobu działania i leczonego schorzenia
- Ostre choroby układu oddechowego – do zakończenia leczenia
- Ostre choroby układu pokarmowego – do zakończenia leczenia
- Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek – 5 lat od całkowitego wyleczenia
- Inne ostre choroby układu moczowego – do zakończenia leczenia
- Choroby zapalne i uczuleniowe skóry – do zakończenia leczenia
- Ostre stany uczuleniowe – do czasu ustąpienia objawów
- Zaostrzenie przebiegu przewlekłej choroby alergicznej – do czasu ustąpienia objawów
- Okres odczulania w alergii – cały okres
- Hemochromatoza – w czasie występowania objawów choroby, w trakcie stosowanego innego leczenia niż krwioupusty (o możliwości oddania krwi oraz częstotliwości pomiędzy kolejnymi donacjami decyduje lekarz w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie hemochromatozy)
- Szczególna sytuacja epidemiologiczna (np. wystąpienie epidemii choroby zakaźnej) okres uzależniony od sytuacji epidemiologicznej i ryzyka zakażenia drogą przetoczenia krwi
więcej na temat: https://krwiodawcy.org/aktualizacja-sytuacji-epidemiologicznej
Zapraszamy do zapoznania się z przykładową ankietą dla kandydata na dawcę.
Zapraszamy również do zapoznania się z podstawowymi badaniami jakie są wykonywane u kandydata na dawcę oraz u dawcy krwi Badania u dawcy krwi. Jeżeli wyniki badań u wspomnianych osób nie będą mieściły się w normach to nie zostaną one dopuszczone do oddania.
Informacja o chorobach zakaźnych dla krwiodawców
Twoja krew zostanie zbadana, aby stwierdzić, czy nie jesteś zakażony/a krętkiem kiły, wirusem HIV (odpowiedzialnym za AIDS), wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV) lub C (HCV). Jeśli test wypadnie dodatnio, krew nie zostanie przetoczona. Jednak przy każdej infekcji pomiędzy momentem zakażenia i chwilą, gdy staje się możliwe wykrycie go drogą badań laboratoryjnych, upływa pewien czas. W tym okresie w żadnym przypadku nie wolno oddawać krwi, ponieważ może być źródłem zakażenia, chociaż testy laboratoryjne są jeszcze ujemne. Nie oddawaj więc krwi, jeżeli przez ryzykowne kontakty lub zachowania naraziłeś/aś się na niebezpieczeństwo.
Ryzyko stwarzają:
1. Wcześniej lub aktualnie stosowane narkotyki w postaci zastrzyków.
2. Kontakty seksualne z osobami stosującymi narkotyki w postaci zastrzyków.
3. Kontakty seksualne z wieloma partnerami/partnerkami.
4. Kontakty seksualne z partnerem/partnerką, których znasz od niedawna.
5. Kontakty seksualne w celu zarobkowym.
6. Kontakty seksualne z osobami, u których testy w kierunku HIV (AIDS), krętka kiły lub wirusów zapalenia wątroby typu B lub C (żółtaczki zakaźnej B lub C wypadły dodatnio).
Zdajemy sobie sprawę, że zadając te pytania wkraczamy w Twoją sferę prywatną. Jednak niewielkie ryzyko przeniesienia zakażenia drogą krwi można dalej zmniejszyć jedynie wtedy, gdy będąc dawcą dokładnie przemyślisz opisane tu sytuacje i skrupulatnie odpowiesz na postawione pytania. Twoje dane będą traktowane poufnie.
Przy dodatnich wynikach badań (wskazujących na infekcję) zostaniesz o tym poinformowany/a przez lekarza. Ponadto informacje o dodatnich wynikach badań zostaną przekazane Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 czerwca 2020 r. w sprawie zgłaszania wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych u ludzi (Dz.U. poz. 1118).
Dziękujemy za współpracę.
Osoby homoseksualne jeżeli mają stałych partnerów nie mogą być dyskwalifikowani z powodu swojej orientacji seksualnej. Przedstawiamy Państwu korespondencje wymienioną pomiędzy RCKiK Bydgoszcz a Kampanią Przeciw Homofobii. Cała korespondencja oraz stanowisko KPH na temat dyskwalifikacji osób homoseksualnych przez RCKiK Instytut Hematologii i Transfuzjologii potwierdził stanowisko KPH o braku podstaw do dyskwalifikacji osób LGB.
Czy przebyta kilka lat temu zakrzepica konczyn dolnych po szczepionce dyskwalifikuje mnie ?