मराठी भाषा
मराठी | |
---|---|
![]() देवनागरी लिपिमा "मराठी" शब्द | |
मूलभाषी | भारत |
क्षेत्र | महाराष्ट्र |
रैथाने(हरू) | मराठी जाति |
मातृभाषी वक्ता | ८.३ करोड |
देवनागरी लिपि | |
सरकारी दर्जा | |
आधिकारिक भाषा | ![]()
|
भाषा सङ्केतहरू | |
आइएसओ ६३९-१ | mr |
आइएसओ ६३९-२ | mar |
आइएसओ ६३९-३ | – |
omr | |
![]() |
मराठी एक आर्य भाषा हो जुन मुख्यतया भारतीय राज्य महाराष्ट्रमा मराठी मानिसहरूद्वारा बोलिने गरिन्छ। यो महाराष्ट्रको आधिकारिक भाषा हो, र गोवा राज्यमा अतिरिक्त भाषा हो। यो भारतको २२ अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एक हो। मराठी संसारमा सबैभन्दा धेरै मातृभाषीहरू भएको भाषाहरूको सूचीमा १३औँ स्थानमा छ। हिन्दी र बङ्गाली पछि, भारतमा मातृभाषीहरूको तेस्रो ठुलो सङ्ख्यामा मराठी भाषा छ। यस भाषामा सबै आधुनिक भारतीय भाषाहरूको सबैभन्दा पुरानो साहित्यहरू छन्। मराठीका प्रमुख बोलीहरू मानक मराठी र वऱ्हाडी बोली हुन्।
इतिहास
[सम्पादन गर्नुहोस्]आर्य भाषा परिवारसँग सम्बन्धित मराठी सहित भारतीय भाषाहरू प्राकृतको प्रारम्भिक रूपहरूबाट उत्पन्न भएका हुन्। मराठी धेरै भाषाहरू मध्ये एक हो जुन महाराष्ट्री प्राकृतबाट आएको हो। थप परिवर्तनहरूले पुरानो मराठी पछि जैन अपभ्रंशको गठनको नेतृत्व गर्यो। यद्यपि, यसलाई ब्लोचद्वारा चुनौती दिएका छन्, जसले मराठी मध्य भारतीय बोलीबाट अलग भइसकेपछि अपभ्रंश गठन भएको बताउँछन्।[२]
भौगोलिक वितरण
[सम्पादन गर्नुहोस्]मराठी भाषा भारतको अतिरिक्त मौरिसस र इजरायल मा पनि मराठी मूलका मानिसहरूद्वारा बोलिन्छ। यी देशका अतिरिक्त मराठी मूलका मानिसहरू बसोबास गर्ने विभिन्न देशहरू जस्तै - अमेरिका, संयुक्त अरब इमिरेट्स, दक्षिण अफ्रिका, सिङ्गापुर, जर्मनी, बेलायत, अस्ट्रेलिया, वेस्ट इन्डीज तथा न्युजिल्यान्डमा पनि यो भाषाको उपयोग गरिन्छ। भारतमा मराठी मुख्यतः महाराष्ट्रमा बोलिन्छ। यसको अतिरिक्त यो भाषा गोवा, कर्नाटक, गुजरात, आन्ध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, तमिलनाडु , दादरा र नगर हवेली, दमन र दीव रे छत्तीसगढ मा पनि बोलिन्छ।
लिपि
[सम्पादन गर्नुहोस्]मराठी भाषा देवनागरी लगायत बालबोध, र मोडी लिपिमा पनि लेखिन्छ।
व्याकरण
[सम्पादन गर्नुहोस्]पुरुषवाचक सर्वनाम
[सम्पादन गर्नुहोस्]मराठी | हिन्दी | मराठी | हिन्दी | मराठी | हिन्दी |
---|---|---|---|---|---|
मी | मैं | मी | मैंने | मला | मुझे |
आपण | हम | आम्ही | हमने | आम्हाला | हमें |
तु | तू | तु | तूने | तुला | तुझे |
तु | तुम | तुम्ही | तुमने | तुम्हाला | तुम्हें |
आपन | आप | तुम्ही | आपने | आपल्याला | आपको |
हे | यह, ये | याने, यांनी | इसने, इन्होंने | यांना | इस्स, इन्हें |
ते | वह | त्याने | उसने | त्यापासून | उस्से |
ते | वे | त्यांनी | उन्होंने | त्यांना | उन्हें |
सन्दर्भ सामग्रीहरू
[सम्पादन गर्नुहोस्]- ↑ "The Goa, Daman and Diu Official Language Act, 1987", indiacode.nic.in, अन्तिम पहुँच १२ नोभेम्बर २०२२।
- ↑ Pandharipande, Rajeshwari (१९९७), Marathi, Routledge, पृ: xxxvii, आइएसबिएन 0-415-00319-9।
- भारतका आधिकारिक भाषाहरू
- साहित्य अकादमीले मान्यता दिएका भाषाहरू
- आधिकारिक रूपमा ब्राह्मी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
- विषय–वस्तु–क्रिया भाषाहरू
- अद्वितीय लिपि भएका भाषाहरू
- गुजरातमा बोलिने भाषाहरू
- कर्नाटकमा बोलिने भाषाहरू
- महाराष्ट्रमा बोलिने भाषाहरू
- मध्य प्रदेशमा बोलिने भाषाहरू
- दक्षिणी आर्य भाषा परिवार
- देवनागरी लिपिमा लेखिने भाषाहरू
- आर्य भाषा परिवार