Leif G.W. Persson
![]() Leif Persson (2013) | |
Imię i nazwisko |
Leif Gustav Willy Persson |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
12 marca 1945 |
Narodowość | |
Język | |
Alma Mater | |
Dziedzina sztuki |
literatura |
Ważne dzieła | |
| |
Nagrody | |
| |
Strona internetowa |
Leif Gustav Willy Persson (ur. 12 marca 1945 w Sztokholmie)[1] – szwedzki kryminolog, autor powieści sensacyjno-kryminalnych, scenarzysta filmowy i aktor.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodzi z niezamożnej rodziny. Jego ojciec, Gustav, był stolarzem, a matka, Margit – gospodynią domową. Ukończył cenioną, stołeczną szkołę średnią, Norra Real, a następnie Uniwersytet Sztokholmski na wydziale kryminologii. Przez pewien czas prowadził zajęcia ze studentami zarówno na uczelni w Sztokholmie, jak i uniwersytecie w Linköping. Ponadto przez cały czas zajmował się badaniami nad przestępczością w Szwecji, a szczególnie nad metodologią i statystykami wykrywalności przestępstw. Następnie został konsultantem szwedzkiego Głównego Urzędu Statystycznego (Statistiska Centralbyrån), a od 1967 był doradcą Krajowego Zarządu Policji (Rikspolisstyrelsen) przy jego ówczesnym szefie, komisarzu Carlu Perssonie.
W 1977 został posądzony o ujawnienie dziennikarzowi „Dagens Nyheter”, Peterowi Brattowi, treści tajnego dokumentu, dotyczącego tzw. afery Geijera[2]. W przesłanym premierowi Olofowi Palme raporcie szef policji informował o tym, że minister sprawiedliwości, Lennart Geijer, regularnie korzysta z usług prostytutek jednej ze sztokholmskich agencji towarzyskich. Wywołany publikacjami Bratta skandal spowodował natychmiastowe zwolnienie z pracy Leifa Perssona. Sytuacja, w której się znalazł, niemal doprowadziła Perssona do samobójstwa. W przezwyciężeniu kryzysu pomógł mu powrót do pracy na uniwersytecie. W 1980 uzyskał stopień doktora, a dwa lata później został mianowany profesorem nadzwyczajnym. W 1991 otrzymał tytuł profesora Uniwersytetu Sztokholmskiego w dziedzinie kryminologii. Rok później powrócił także do Rikspolisstyrelsen, gdzie pracował do 2009.
Od lat 80. współpracuje ze stacjami telewizji szwedzkiej (TV3, SVT). Występuje jako komentator w programach o tematyce kryminalnej, poświęconych m.in. niewyjaśnionym przestępstwom. Jest także autorem scenariuszy do wielu telewizyjnych filmów kryminalnych, w których niekiedy grywał epizodyczne role. Na podstawie jego powieści, Grisfesten, szwedzki reżyser Bo Widerberg nakręcił film fabularny Mannen från Mallorca (Człowiek z Majorki), który wszedł na ekrany w 1984.
Jego córka Malin Persson Giolito jest prawnikiem i pisarką[3].
Pisarz
[edytuj | edytuj kod]Do zajęcia się pisarstwem skłoniły go przeżycia związane ze skandalem Geijera. Swoją pierwszą książkę, Grisfesten, opublikował w 1978. Obecnie należy do czołówki szwedzkich autorów powieści sensacyjno-kryminalnych. Wiele jego utworów zostało sfilmowanych. Jest także współautorem książek o myślistwie i kucharskich.
GW
[edytuj | edytuj kod]W 1972 napisał artykuł do jednej z głównych gazet sztokholmskich, który został opatrzony zdjęciem Leifa Perssona – szwedzkiego mistrza motocrossu. Od tego czasu między swoje pierwsze imię i nazwisko wstawia (bez kropek) litery „GW”[1], będące inicjałami jego dwóch pozostałych imion (Gustav Willy).
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Powieści
[edytuj | edytuj kod]- 1978 Grisfesten
- 1979 Profitörerna
- 1982 Samhällsbärarna
- 2002 Mellan sommarens längtan och vinterns köld – wyd. pol. Między tęsknotą lata a chłodem zimy, Czarna Owca 2010, tłum. Wojciech Łygaś, ISBN 978-83-7554-239-4
- 2003 En annan tid, ett annat liv – wyd. pol. W innym czasie w innym życiu, Czarna Owca 2011, tłum. Wojciech Łygaś, ISBN 978-83-7554-279-0
- 2005 Linda – som i Lindamordet – wyd. pol. Linda, Czarna Owca 2012, tłum. Dominika Górecka, ISBN 978-83-7554-487-9
- 2007 Faller fritt som i en dröm – wyd. pol. Swobodny upadek jak we śnie, Czarna Owca 2011, tłum. Wojciech Łygaś, ISBN 978-83-7554-006-2
- 2008 Den som dödar draken – wyd. pol. Ten, kto zabije smoka, Czarna Owca 2014, tłum. Dominika Górecka, ISBN 978-83-7554-748-1
- 2010 Den döende detektiven – wyd. pol. Umierający detektyw, Czarna Owca 2012, tłum. Dominika Górecka, ISBN 978-83-7554-398-8
- 2013 Den sanna historien om Pinocchios näsa – wyd. pol. Nos Pinokia, Czarna Owca 2014, tłum. Dominika Górecka, ISBN 978-83-7554-807-5
- 2015 Bombmakaren och hans kvinna – wyd. pol. Bomber i jego kobieta, Czarna Owca 2017, tłum. Maciej Muszalski, ISBN 978-83-8015-364-6
- 2016 Kan man dö två gånger? – wyd. pol. Czy można umrzeć dwa razy?, Czarna Owca 2018, tłum. Iwona Jędrzejewska, ISBN 978-83-8015-698-2
Inne
[edytuj | edytuj kod]- 1990 Stora Machoboken (wspólnie z Janem Guillou i Pärem Lorenzonem)
- 1991 Grabbarnas Stora Presentbok (wspólnie z Janem Guillou i Pärem Lorenzonem)
- 1992 Grabbarnas kokbok (wspólnie z Janem Guillou)
- 1996 Från Fagerhult till Sibirien – Om jakt och Jägare (wspólnie z Janem Guillou)
- 2011 Gustavs grabb – autobiografia
- 2018 Professor Wille Vingmutter, mästerdetektiv – autobiografia
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- 1982 Najlepsza szwedzka powieść kryminalna – Samhällsbärarna
- 2003 Najlepsza szwedzka powieść kryminalna – W innym czasie w innym życiu
- 2010 Najlepsza szwedzka powieść kryminalna – Umierający detektyw
- 2011 Szklany Klucz
- 2012 Nagroda im. Palle Rosenkrantza za powieść Umierający detektyw
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Leif GW Persson Website (szw.) [dostęp 2011-05-06]
- ↑ The Local – Politicians Named in Prostitution Scandal. thelocal.se. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-06)]. (ang.) [dostęp 2015-07-17]
- ↑ Persson Giolito, Malin – Alex Författarlexikon [online], Alex [dostęp 2018-02-19] (szw.).
- ISNI: 0000000078266977
- VIAF: 87448506
- LCCN: n81128572
- GND: 129753505
- LIBRIS: tr579gmc1g104f7
- BnF: 122091603
- SUDOC: 089626826
- SBN: PUVV250904
- NKC: kv2012692952
- BNE: XX1706922
- NTA: 068558260
- BIBSYS: 90120259
- Open Library: OL560992A
- PLWABN: 9810598689805606
- NUKAT: n2010304939
- J9U: 987007576694705171
- ΕΒΕ: 316443
- KRNLK: KAC201725973