Marcin Leopolita
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data śmierci |
ok. 1589 |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
Missa Paschalis |
Marcin Leopolita (zwany także Marcinem ze Lwowa lub Marcinem Lwowczykiem) (ur. ok. 1540 we Lwowie, zm. ok. 1589[1]) – polski twórca muzyki renesansowej, organista, poeta.
Prawdopodobnie studiował w Krakowie na uniwersytecie krakowskim, nie wiadomo jednak, u kogo się kształcił[2]. W maju 1560 przyjęty został do Kapeli Rorantystów jako nadworny kompozytor i organista Zygmunta II Augusta[2][3]. Działał w niej prawdopodobnie około czterech lat[3]. Następnie wrócił do Lwowa (być może w 1564[3]), gdzie spędził większą część życia, brak jednak innych informacji o tym okresie jego życia[2]. Leopolita uważany jest za najwybitniejszego polskiego kompozytora tworzącego muzykę kościelną w dojrzałym stylu polifonii franko-flamandzkiej.
Za życia nie ukazała się drukiem żadna kompozycja Leopolity[3]. Wiele pozostawionych rękopisów zaginęło, m.in. cykl introitów i sekwencji, kilkadziesiąt motetów i kilka mszy[3]. Do 1909 rękopisy dwóch jego mszy pięciogłosowych – Missa Rorate i Missa de Ressurrectione – znajdowały się w Zbiorach Kapituły Katedralnej na Wawelu.
Zachowana twórczość:
- Missa Paschalis – 5-głosowy (w Agnus Dei 6-głosowy) cykl mszalny, oparty na melodii czterech polskich pieśni wielkanocnych: Chrystus Pan zmartwychwstał, Chrystus zmartwychwstał jest, Wesoły dzień nam dziś nastał, Wstał Pan Chrystus. Jest to najstarszy zachowany pełny cykl mszalny napisany przez kompozytora polskiego.
- Cibavit eos, Mihit autem, Resurgente Christo, Spiritus Domini - 4 motety zachowane w całości w transkrypcji organowej bez tekstu, napisane w fakturze 5-głosowej a cappella, z cantus firmus w głosach środkowych[3].
- Veni in hortum meum - motet zachowany częściowo (głosy quintus i bassus)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Ewa Obniska w Dzieje muzyki polskiej red. Tadeusz Ochlewski, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984, ISBN 83-223-2013-2
- ↑ a b c Piotr Orawski: Lekcje muzyki. Średniowiecze i Renesans. Warszawa: kle, 2010, s. 288, 292. ISBN 978-83-926389-1-9.
- ↑ a b c d e f Małgorzata Wozaczyńska , Muzyka renesansu, Wydawnictwo Akademii Muzycznej w Gdańsku, 1996, s. 120-121, ISSN 0860-5750 .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Marcin Leopolita – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- Missa Paschalis - fragmenty płyty CD do odsłuchania; oprócz Leopolity na płycie także utwory Wacława z Szamotuł, wyk. zespół Collegium Vocale Bydgoszcz, wyd. Dux; album zdobył Fryderyka 2001 w dziedzinie Album roku - muzyka dawna