Sanwitalia
Wygląd
![]() Sanwitalia rozesłana | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Rodzaj |
sanwitalia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Sanvitalia Lamarck J. Hist. Nat. 2: 176. t. 33. 1 Sep 1792[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
S. procumbens Lamarck[3] | |||
Synonimy | |||
|
Sanwitalia[5], polegnatka[6] (Sanvitalia Lam.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 6 gatunków[4]. Rośliny te występują w większości w Ameryce Północnej na obszarze od Gwatemali po południowo-zachodnie Stany Zjednoczone (od Kalifornii po Teksas). Jeden gatunek (S. versicolor) rośnie w Ameryce Południowej na obszarze Boliwii i północnej Argentyny[4].
Jeden gatunek – sanwitalia rozesłana S. procumbens uprawiana jest jako jednoroczna roślina ozdobna[7]. W niektórych krajach europejskich i na Jawie roślina ta zarejestrowana została także jako zdziczała[4]. W Polsce tylko uprawiana[5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Niewysokie (osiągające od kilku do 30 cm wysokości) byliny i rośliny roczne, o łodygach ścielących się i wyprostowanych, rozgałęziających się u nasady lub na całej długości[8].
- Liście
- Łodygowe, naprzeciwległe, ogonkowe lub siedzące, owłosione lub nagie. Blaszka od równowąskiej do jajowatej, niepodzielona, całobrzega, rzadziej ząbkowana lub klapowana[8].
- Kwiaty
- Zebrane w koszyczki powstające pojedynczo na szczytach pędów. Okrywy półkuliste o średnicy od 4 do kilkunastu mm. Listki okrywy trwałe, w liczbie 8–21 wyrastają w dwóch lub trzech rzędach. Mają kształt lancetowaty do równowąskiego, dolne są zielone, listkopodobne, górne szydlasto zakończone. Dno kwiatostanowe wypukłe do stożkowatego, pokryte łuskowatymi plewinkami. Brzeżne kwiaty języczkowe w liczbie od 5 do 20 są żeńskie i płodne, ich korony są białe lub żółte. Kwiaty rurkowe wewnątrz koszyczka są obupłciowe i płodne; jest ich od 15 do ok. 60. Ich korony są żółte do pomarańczowych. Łatki na końcach rurki korony są trójkątne i jest ich 5[8].
- Owoce
- Walcowate lub słabo kanciaste lub spłaszczone niełupki. Puch kielichowy trwały, składa się 3–4 włosków[8].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj z plemienia Heliantheae w podrodzinie Asteroideae z rodziny astrowatych Asteraceae[9].
- Wykaz gatunków[4]
- Sanvitalia abertii A.Gray
- Sanvitalia acapulcensis Benth. & Hook.f. ex Hemsl.
- Sanvitalia angustifolia Engelm. ex A.Gray
- Sanvitalia fruticosa Hemsl.
- Sanvitalia ocymoides DC.
- Sanvitalia procumbens Lam. – sanwitalia rozesłana[5], polegnatka rozesłana[6]
- Sanvitalia versicolor Griseb.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2023-01-17] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-01-17] (ang.).
- ↑ a b Sanvitalia, [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ a b c d e Sanvitalia Lam., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ a b c Zbigniew Mirek i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 160, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 158. ISBN 978-83-925110-5-2.
- ↑ David J. Mabberley , Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 824, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b c d John L. Strother , Sanvitalia Lamarck, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2023-01-17] .
- ↑ Genus Sanvitalia Lam.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2023-01-09].
Identyfikatory zewnętrzne (takson):