Stepan Baran
![]() Stepan Baran w 1935 roku | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Poseł na Sejm V kadencji (II RP) | |
Okres |
od 1928 |
Przynależność polityczna |
Stepan Baran, ukr. Степан Баран (ur. 25 stycznia 1879 w Krukienicach, zm. 4 lipca 1953 w Monachium) – ukraiński działacz społeczny i nacjonalistyczny, adwokat, publicysta i dziennikarz; poseł na Sejm II RP z ramienia Ukraińskiego Zjednoczenia Narodowo-Demokratycznego (UNDO).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Ukończył gimnazjum we Lwowie, prawo i filozofię na uczelniach we Lwowie, Berlinie i Wiedniu. W 1909 roku doktoryzował się z prawa.
W czasie studiów działacz ukraińskiego ruchu niepodległościowego, wydawał pisma „Ukraina” i „Swoboda”. W latach 1913–1918 sekretarz Komitetu Narodowego Ukraińskiej Partii Narodowo-Demokratycznej.
W latach 1918–1919 członek (i wiceprezydent) Ukraińskiej Rady Narodowej. Współtwórca Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i sekretarz spraw ziemskich w rządzie Kostia Łewyckiego.
W II Rzeczypospolitej członek i prezes Rady Naczelnej UNDO we Lwowie. Prowadził kancelarie adwokackie w Zaleszczykach i Tarnopolu. Dyrektor tarnopolskiego oddziału Ukraińskiego Banku Spółdzielczego, członek zarządu Proswity i powiatowy przewodniczący Ridnej Szkoły.
W latach 1928–1939 sprawował mandat posła UNDO z okręgów Czortków i Tarnopol. Należał do władz Klubu Ukraińskiego w Sejmie. W latach 1925–1939 był członkiem Centralnego Komitetu UNDO. W roku 1938 występował w Sejmie z protestem w sprawie akcji burzenia cerkwi na Ziemi Chełmskiej.
W latach 1902–1939 pisywał artykuły do „Diła”.
Po agresji ZSRR na Polskę udał się do Krakowa na teren okupacji niemieckiej, gdzie pisywał do wydawanych w języku języku ukraińskim „Krakiwśkych Wistej” („Wieści Krakowskich”).
W 1944 wyjechał do Niemiec. Od 1952 do 4 lipca 1953 był premierem emigracyjnego rządu URL, a także członkiem zarządu Ukraińskiego Związku Dziennikarzy w Monachium.
Autor wielu opracowań historycznych, między innymi biografii metropolity Andrzeja Szeptyckiego oraz wydanej w 1940 w Krakowie książki „Po niewoli – wyzwolenie”.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Баран Степан w: Енциклопедія історії України: Т. 1. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2003, Wyd. «Наукова думка». ISBN 966-00-0632-2
- Ryszard Torzecki, „Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923–1929”, Kraków 1989, ISBN 83-08-01977-3
- Małgorzata Smogorzewska: Posłowie i senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939: słownik biograficzny. T. 1: A-D (red. naukowa Andrzej Krzysztof Kunert). Warszawa, 1998.
- Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej pod red. Jacka M. Majchrowskiego. Warszawa, 1994.
- Енциклопедія українознавства. T. 1. Lwów, 2000, s. 90. ISBN 5-7707-4048-5.
- Absolwenci i studenci Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie
- Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego
- Członkowie Ukraińskiej Rady Narodowej w latach 1918–1919
- Działacze „Proswity”
- Politycy Ukraińskiego Zjednoczenia Narodowo-Demokratycznego
- Posłowie na Sejm II kadencji (1928–1930)
- Posłowie na Sejm III kadencji (1930–1935)
- Posłowie na Sejm IV kadencji (1935–1938)
- Posłowie na Sejm V kadencji (1938–1939)
- Posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej (województwo tarnopolskie)
- Premierzy Ukraińskiej Republiki Ludowej
- Ruch prometejski
- Ukraińscy adwokaci
- Ukraińscy parlamentarzyści II Rzeczypospolitej
- Ukraińscy publicyści
- Ukraińscy dziennikarze
- Ukraińscy działacze społeczni
- Ukraińscy kolaboranci III Rzeszy
- Członkowie Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki
- Urodzeni w 1879
- Zmarli w 1953