Zoisyt
![]() Zoisyt (2,3x1,4x0,5 cm) | |
Właściwości chemiczne i fizyczne | |
Skład chemiczny |
Ca2Al3(SiO4)(Si2O7)O(OH) – zasadowy krzemian wapnia i glinu |
---|---|
Twardość w skali Mohsa |
6 –6,5 |
Przełam |
nierówny do muszlowego |
Łupliwość |
doskonała {010}, niezupełna {100} |
Pokrój kryształu |
słupkowy, pręcikowy |
Układ krystalograficzny |
rombowy |
Właściwości mechaniczne |
kruchy |
Gęstość minerału |
3,10-3,36 g/cm³[1] |
Właściwości optyczne | |
Barwa |
bezbarwny, szary, zielonobrązowy, różowy, żółty, niebieski, fioletowy, fioletowoniebieski |
Rysa |
biała lub bezbarwna |
Połysk |
szklisty, perłowy |
Współczynnik załamania |
nα = 1,696 - 1,700 nβ = 1,696 – 1,702 nγ = 1,702 – 1,718 |
Inne |
dwuosiowy dodatni, pleochroizm |
Zoisyt, zoizyt – minerał z grupy krzemianów grupowych. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.
Nazwa jest uhonorowaniem Žigi Zoisa, finansującego badania minerałów[2].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Tworzy kryształy słupkowe z wyraźnym prążkowaniem poprzecznym. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, pręcikowych. Jest polimorficzny z jednoskośnym klinozoisytem. Jest kruchy, przezroczysty, często zawiera domieszki manganu (thulit), chromu (anyolit), wanadu (tanzanit), strontu, potasu, tytanu. Po oszlifowaniu wykazuje niekiedy „efekt kociego oka”.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Minerał skał metamorficznych niskich temperatur i dużych ciśnień. Spotykany w skałach wapienno–krzemianowych, gnejsach, granulitach, amfibolitach i eklogitach.
Miejsca występowania: Tanzania, Kenia, Zambia, Rosja – Ural, USA – Wyoming, Karolina Pd, Meksyk, Austria, Norwegia, Szwajcaria.
W Polsce występuje w masywie Braszowic, Jordanowie Śląskim, Nasławicach, także w amfibolitach Sobótki, w okolicach Nowej Rudy i Sokolca k. Kłodzka.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Ta sekcja od 2015-05 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
- Ma znaczenie naukowe (wskaźnik charakteru i przeobrażeń skał),
- jest interesujący dla kolekcjonerów,
- rzadki i ceniony kamień jubilerski i ozdobny,
- służy do wyrobu drobnej galanterii ozdobnej i artystycznej, biżuterii i rzeźb.
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Zoisyt (1,7x1,0x0,8 cm)
-
Okazały kryształ zoisytu (7,5 × 4 x 2 cm)
-
Zoisyt
-
Wyraźnie zabarwiony zoisyt
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Mindat – zoisite (ang.) [dostęp 2011-06-01].
- ↑ Zoisite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2022-03-29] (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Autor: Olaf Medenbach, Cornelia Sussieck-Fornefeld: Leksykon przyrodniczy. Minerały. Warszawa: Świat Książki, 1995, s. 214, 281. ISBN 83-7129-194-9.