Centropodini
Wygląd
Centropodini | |||||
Horsfield, 1823 | |||||
![]() Przedstawiciel plemienia – kukal białobrewy (C. superciliosus) | |||||
Systematyka | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Typ | |||||
Podtyp | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Infragromada | |||||
Rząd | |||||
Rodzina | |||||
Podrodzina | |||||
Plemię |
Centropodini | ||||
Typ nomenklatoryczny | |||||
Cuculus aegyptius J.F. Gmelin, 1788[a] | |||||
| |||||
Rodzaje | |||||
|
Centropodini – monotypowe plemię ptaków z podrodziny kukali (Centropodinae) w rodzinie kukułkowatych (Cuculidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Plemię obejmuje gatunki występujące w orientalnej Azji, Australazji i Afryce[14][15].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 30–80 cm; masa ciała 88–500 g[14].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Nisus: średniowiecznołac. nisus „krogulec”, od Nisosa lub Nisusa (gr. Νίσου Nisou), w mitologii greckiej syna Pandiona II i króla Megary, który został zamieniony w jastrzębia po tym, jak jego miasto zostało zdradzone Minosowi z Krety przez jego własną córkę, Scyllę. Scylla została zamieniona w skowronka, skazana na wieczne latanie w strachu przed własnym ojcem. W niektórych wersjach mitu Nisus został zmieniony w rybołowa[16]. Gatunek typowy: Cuculus senegalensis Linnaeus, 1766.
- Centropus: gr. κεντρον kentron „ostroga, kolec”; πους pous, ποδος podos „stopa”. Kukale mają długie, ostrogo-podobne wewnętrzne tylne pazury[17].
- Polophilus: gr. πωλος pōlos „młody”; φιλος philos „miłośnik”[18]. Gatunek typowy: Cuculus phasianinus Latham, 1801.
- Huhus: na podstawie „Houhou d’Égypte” de Buffona z lat 1770–1783[19]. Gatunek typowy: nie podano.
- Onixylus: gr. ονυξ onux, ονυχος onukhos „pazur”; ξυλον xulon „maczuga”[20]. Gatunek typowy: nie podano.
- Corydonyx: gr. κορυδων korudōn, κορυδωνος korudōnos „skowronek”, od κορυς korus, κορυθος koruthos „hełm”; ονυξ onux, ονυχος onukhos „pazur, paznokieć”[21]. Gatunek typowy: Cuculus toulou Statius Müller, 1776.
- Toulou: epitet gatunkowy Cuculus toulou Statius Müller, 1776; malg. Toloho „kukal malgaski”[22]. Gatunek typowy: Cuculus toulou Statius Müller, 1776.
- Centrococcyx: gr. κεντρον kentron „ostroga, kolec”; κοκκυξ kokkux, κοκκυγος kokkugos „kukułka”[23]. Gatunek typowy: Cuculus viridis Scopoli, 1786.
- Nesocentor: gr. νησος nēsos „wyspa”; κεντωρ kentōr, κεντορος kentoros „poganiacz” (tj. z kolcem), od κεντρον kentron „ostroga”, od κεντεω kenteō „kłuć ościeniem, popędzać”[24]. Gatunek typowy: Centropus goliath Bonaparte, 1850.
- Pyrrhocentor: gr. πυρρος purrhos „koloru płomienia, czerwony”, od πυρ pur, πυρος puros „ogień”; κεντωρ kentōr, κεντορος kentoros „poganiacz” (tj. z kolcem), od κεντρον kentron „ostroga”, od κεντεω kenteō „kłuć ościeniem, popędzać”[25]. Gatunek typowy: Centropus bicolor Lesson, 1830 (= Centropus celebensis Quoy & Gaimard, 1830).
- Grillia: epitet gatunkowy Centropus grillii Hartlaub, 1861[26]; Johan Wilhelm Grill (1815–1864), szwedzki patron naukowy, antykwariusz oraz bibliofil[27]. Gatunek typowy: Centropus grillii Hartlaub, 1861.
- Megacentropus: gr. μεγας megas „wielki”; rodzaj Centropus Illiger, 1811[28]. Gatunek typowy: Centropus cupreicaudus Reichenow, 1896.
- Anacentropus: gr. ανα ana „znowu, jeszcze raz”; rodzaj Centropus Illiger, 1811[29]. Gatunek typowy: Centropus superciliosus pymi Roberts, 1914 (= Centropus superciliosus Hemprich & Ehrenberg, 1828).
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do plemienia należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[30]:
- Centropus milo – kukal płowogłowy
- Centropus ateralbus – kukal srokaty
- Centropus menbeki – kukal wielki
- Centropus chalybeus – kukal stalowy
- Centropus unirufus – kukal rdzawy
- Centropus chlororhynchos – kukal jasnodzioby
- Centropus melanops – kukal czarnolicy
- Centropus steerii – kukal czarnogłowy
- Centropus rectunguis – kukal krótkopalcowy
- Centropus celebensis – kukal celebeski
- Centropus anselli – kukal płowobrzuchy
- Centropus leucogaster – kukal białobrzuchy
- Centropus senegalensis – kukal senegalski
- Centropus monachus – kukal niebieskogłowy
- Centropus cupreicaudus – kukal miedzianosterny
- Centropus superciliosus – kukal białobrewy
- Centropus nigrorufus – kukal jawajski
- Centropus sinensis – kukal zmienny
- Centropus goliath – kukal olbrzymi
- Centropus toulou – kukal malgaski
- Centropus grillii – kukal mały
- Centropus viridis – kukal filipiński
- Centropus bengalensis – kukal bengalski
- Centropus violaceus – kukal fioletowy
- Centropus bernsteini – kukal papuaski
- Centropus phasianinus – kukal bażanci
- Centropus colossus – takson wymarły (okres istnienia nieustalony)[31].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Podgatunek C. senegalensis.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ P.H.G. Möhring: Geslachten der vogelen. Amsteldam: Pieter Meijer, 1758, s. 7, 69. (niderl.).
- ↑ W.E. Leach: The zoological miscellany, or being descriptions of new, or interesting animals. Cz. 1. London: Printed by B. McMillan for E. Nodder & Son and sold by all booksellers, 1814, s. 115. (ang.).
- ↑ Rafinesque 1815 ↓, s. 65.
- ↑ Rafinesque 1815 ↓, s. 219.
- ↑ L.J.P. Vieillot: Analyse d’une nouvelle ornithologie élémentaire. Paris: Deteville, libraire, rue Hautefeuille, 1816, s. 28. (fr.).
- ↑ L.J.P. Vieillot: Nouveau dictionnaire d’histoire naturelle, appliquée aux arts, à l’agriculture, à l’économie rurale et domestique, à la médecine, etc. T. 34. Paris: Chez Deterville, 1819, s. 294. (fr.).
- ↑ Cabanis i Heine 1862–1863 ↓, s. 109.
- ↑ Cabanis i Heine 1862–1863 ↓, s. 118.
- ↑ Cabanis i Heine 1862–1863 ↓, s. 117.
- ↑ a b A. Roberts. A review of the nomenclature of South African birds. „Annals of the Transvaal Museum”. 8, s. 220, 1921–1922. (ang.).
- ↑ A. Roberts. Synoptic checklist of the birds of South Africa. „Annals of the Transvaal Museum”. 10 (3), s. 154, 1924. (ang.).
- ↑ Centropus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2014-02-17] (ang.).
- ↑ J.K.W. Illiger: Prodromus systematis mammalium et avium: additis terminis zoographicis utriusque classis, eorumque versione germanica. Berolini: Sumptibus C. Salfeld, 1811, s. 205. (łac.).
- ↑ a b R.B. Payne: Family Cuculidae (Cuckoos). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 4: Sandgrouse to Cuckoos. Barcelona: Lynx Edicions, 1997, s. 585–587, 589–592. ISBN 84-87334-22-9. (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Turacos, bustards, cuckoos, mesites, sandgrouse. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-04-07]. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Nisus [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Centropus [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Polophilus [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Huhus [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Onixylus [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Corydonyx [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Toulou [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Centrococcyx [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Nesocentor [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Pyrrhocentor [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Grillia [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, grillii [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Megacentropus [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Anacentropus [dostęp 2022-10-22] .
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Centropodini Horsfield, 1823 (wersja: 2019-07-21). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-29].
- ↑ R.F. Baird. Avian Fossils from Quaternary Deposits in 'Green Waterhole Cave', South-eastern South Australia. „Records of the Australian Museum”. 37, 1985. ISSN 0067-1975.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 1–224. (fr.).
- J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 4: Klettervögel. Cz. 1: Kuckuke und Faulvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1862–1863, s. 1–229. (niem.).
- The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).