David Duchovny
![]() David Duchovny (2013) | |
Imię i nazwisko |
David William Duchovny |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
7 sierpnia 1960 |
Zawód |
aktor, reżyser, scenarzysta, producent, wokalista |
Współmałżonek |
Téa Leoni |
Lata aktywności |
od 1987 |
David William Duchovny[1][2][3] (ur. 7 sierpnia 1960 w Nowym Jorku) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta, producent i wokalista[4] pochodzenia żydowsko-szkockiego[5]. Znany głównie z seriali Z Archiwum X i Californication.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wczesne lata
[edytuj | edytuj kod]Jest synem Margaret z domu Miller, szkolnej administratorki i nauczycielki, i Amrama Duchovny’ego (1927–2003)[6], scenarzysty i publicysty American Jewish Committee[7]. Miał siostrę Laurie i starszego brata Daniela. Jego ojciec był Żydem, którego rodzina pochodziła z Ukrainy i Polski[8][9], a matka Szkotką (luterańską imigrantką z Aberdeen)[10][5]. Ojciec usunął z nazwiska literę "h", aby uniknąć pomyłek, które zdarzały się, gdy służył w wojsku[11].
Uczęszczał do Grace Church School i nowojorskiej szkoły dla chłopców The Collegiate School. Należał do Phi Beta Kappa Society. W 1982 ukończył studia na Uniwersytecie Princeton[12] na wydziale literatury angielskiej. Otrzymał tytuł Master of Arts na wydziale literatury angielskiej na Uniwersytecie Yale.
Kariera
[edytuj | edytuj kod]Pojawił się w dwóch scenach jako gość na przyjęciu w komediodramacie Mike’a Nicholsa Pracująca dziewczyna (Working Girl, 1988) z Harrisonem Fordem, Sigourney Weaver i Melanie Griffith. W serialu ABC Miasteczko Twin Peaks (1990-91) grał postać transseksualnego agenta specjalnego Drug Enforcement Administration Dennisa/Denise Bryson. Był narratorem i gospodarzem serialu Showtime Pamiętnik Czerwonego Pantofelka (Red Shoe Diaries, 1992–1999). W dramacie biograficznym Richarda Attenborough Chaplin (1992) z Robertem Downeyem Jr. wystąpił w roli hollywoodzkiego operatora filmowego Rolanda Herberta Totheroha.
Przełom w jego karierze nastąpił w roku 1993, kiedy przyjął rolę agenta specjalnego FBI Foxa Muldera w serialu science fiction Fox Z Archiwum X. W dreszczowcu Kalifornia (1993) u boku Brada Pitta i Juliette Lewis wystąpił jako Brian Kessler, student psychologii, który jako dziennikarz pisze artykuły o seryjnych mordercach.
Od 13 maja 1995 do 9 maja 1998 gościł w Saturday Night Live. W maju 2000 wziął udział w teleturnieju Who Wants to Be a Millionaire?. Wystąpił też w komedii romantycznej Bonnie Hunt Wróć do mnie (Return to Me, 2000) z Minnie Driver i Carrollem O’Connorem, komedii sci-fi Ivana Reitmana Ewolucja (2001) z Seannem Williamem Scottem oraz komedii Bena Stillera Zoolander (2001) jako model J.P. Prewitt. W 2003 pojawił się gościnnie w 84. odcinku serialu HBO Seks w wielkim mieście (Sex and the City) jako Jeremy, ex-przyjaciel z liceum Carrie Bradshaw, który zobowiązał się do leczenia w szpitalu psychiatrycznym w Connecticut. Za rolę Hanka Moody’ego w serialu Showtime Californication (2007-2014) otrzymał w 2008 roku nagrodę Złoty Glob.
Wyreżyserował trzy odcinki Z archiwum X (1999–2002), komedię Głowa do góry (House of D, 2004) z Robinem Williamsem, Antonem Yelchinem, Erykah Badu i Téą Leoni, jeden z odcinków serialu Kości – pt. Judas on a Pole (2006).
W 2015 nagrał folk-rockowy album Hell or Highwater (wyd. ThinkSay Music)[13]
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Był związany z Sheryl Lee (1991–1992), Perrey Reeves (1992–1995), Mandy Komlosy (od października 1992 do czerwca 1993), Sharon Stone (1993), Daną Wheeler-Nicholson (1995–1996), Lisą Loeb (1995), Winoną Ryder (1996), Ashley Judd i Maggie Wheeler[14].
6 maja 1997 ożenił się z aktorką Téą Leoni[15]. Mają dwoje dzieci: córkę Madelaine West (ur. 24 kwietnia 1999) i syna Kyda Millera (ur. 15 czerwca 2002). 14 czerwca 2014 rozwiedli się[16].
Duchovny był wegetarianem, a w 2007 roku przeszedł na pescowegetarianizm.
28 sierpnia 2008 Duchovny ogłosił, że dobrowolnie zgłosił się do kliniki odwykowej, gdzie leczy się z uzależnienia od seksu i od internetowych stron pornograficznych[17].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]filmy fabularne
[edytuj | edytuj kod]- 1988 – Pracująca dziewczyna (Working Girl) – Gość na przyjęciu
- 1988 – Nowy rok (New Year's Day) – Billy
- 1990 – Bad Influence – gość z klubu
- 1990 – "Numerek na boku" (Denial) – John
- 1991 – Nie mówcie mamie, że opiekunka nie żyje (Don’t Tell Mom the Babysitter’s Dead) – Bruce
- 1991 – Ekstaza (The Rapture) – Randy
- 1991 – Julia ma dwóch kochanków (Julia Has Two Lovers) – Daniel
- 1992 – Beethoven – Brad
- 1992 – Chaplin – Rollie Totheroh
- 1992 – Wenecja (Venice/Venice) – Dylan
- 1992 – Dziecko za wszelką cenę (Baby Snatcher) – David
- 1992 – Ruby – oficer Tippit
- 1993 – Kalifornia – Brian Kessler
- 1997 – Udając Boga (Playing God) – Eugene Sands
- 1998 – Z Archiwum X: Pokonać przyszłość – agent specjalny Fox Mulder
- 2000 – Wróć do mnie (Return to me) – Bob Rueland
- 2001 – Zoolander – J.P. Prewitt
- 2001 – Ewolucja – Ira Kane
- 2002 – Full Frontal. Wszystko na wierzchu (Full Frontal) – Bill/Gus
- 2004 – Głowa do góry (House of D) – Tom Warshaw
- 2004 – Connie i Carla (Connie and Carla) – Jeff
- 2004 – My Dark Places – James Ellroy
- 2005 – Kwestia zaufania (Trust the Man) – Tom
- 2006 – Tak się robi telewizję (The TV Set) – Mike Klein
- 2006 – Queer Duck: The Movie – maleńki Jezus (głos)
- 2007 – Druga szansa (Things We Lost in the Fire) – Brian Burke
- 2007 – Sekret (The Secret / Si j’étais toi) – Dr Benjamin Marris
- 2008 – Z Archiwum X: Chcę wierzyć (The X-Files – I want to Believe) – Fox Mulder
- 2009 – Niedościgli Jonesonowie (The Joneses) – Steve Jones
- 2011 – Kozy (Goats) – Człowiek Kozioł
- 2013 – Phantom – Bruni
- 2013 – Relative Insanity – Trent
- 2013 – Więcej niż słowa (Louder Than Words) – John Fareri
seriale i miniseriale
[edytuj | edytuj kod]- 1992–1999 – Pamiętnik Czerwonego Pantofelka (Red Shoe Diaries) – narrator; Jake Winters
- 1993–2002 – Z archiwum X – agent Fox Mulder (z przerwami)
- 2007–2014 – Californication – Hank Moody
- 2015–2016 – Era Wodnika – Sam Hodiak
- 2016–2018 – Z archiwum X – agent Fox Mulder
seriale i miniseriale – występy gościnne
[edytuj | edytuj kod]- 1990–1991 – Miasteczko Twin Peaks jako agentka specjalna Denise Bryson (3 odcinki)
- 1995 – Eek! the Cat jako agent Mulder (głos, 1 odcinek)
- 1996 – Frasier jako Tom (1 odcinek)
- 1996 – Gwiezdna eskadra (Space: Above and Beyond) jako Przystojny Alvin (1 odcinek)
- 1996 – Duckman: Private Dick/Family Man jako Richard (głos, 1 odcinek)
- 1997 – Millenium jako Bobby Wingood (1 odcinek)
- 1997 – Simpsonowie jako agent Mulder (głos, 1 odcinek)
- 2001 – Samotni strzelcy (The Lone Gunmen) jako agent Fox Mulder (1 odcinek)
- 2002 – Life with Bonnie jako Johnny Volcano (2 odcinki)
- 2003 – Seks w wielkim mieście (Sex and the City) jako Jeremy Wade (Sezon 6 odcinek 10, „Boy, Interrupted”)
- inne
- 1998 – The X Files Game (gra komputerowa) jako agent Fox Mulder
- 2003 – XIII (gra komputerowa) jako XIII
- 2004 – The X Files: Resist or Serve (gra komputerowa) jako agent Fox Mulder (głos)
- 2005 – Area 51 (gra komputerowa) jako Ethan Cole (głos)
Nagrody i nominacje
[edytuj | edytuj kod]Rok | Nagroda | Kategoria | Serial | ||
---|---|---|---|---|---|
1996 | Nagroda Satelita | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | ||
1997 | Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | ||
2007 | Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu komediowym lub musicalu | Californication | ||
Rok | Nominacja | Kategoria | Serial | ||
1995 | Nagroda Gildii Aktorów Filmowych | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | ||
Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
1996 | Nagroda Gildii Aktorów Filmowych | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | ||
Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
Saturn | Najlepszy aktor telewizyjny | Z Archiwum X | |||
1997 | Nagroda Emmy | Najlepszy gościnny występ w serialu komediowym | The Larry Sanders Show | ||
Nagroda Gildii Aktorów Filmowych | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
Nagroda Satelita | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
Nagroda Emmy | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
Saturn | Najlepszy aktor telewizyjny | Z Archiwum X | |||
1998 | Nagroda Gildii Aktorów Filmowych | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | ||
Saturn | Najlepszy aktor telewizyjny | Z Archiwum X | |||
Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
Nagroda Emmy | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | |||
1999 | Nagroda Gildii Aktorów Filmowych | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | ||
2000 | Nickelodeon Kids' Choice Awards | Najlepszy aktor w serialu dramatycznym | Z Archiwum X | ||
2003 | Nagroda Emmy | Najlepszy gościnny występ w serialu komediowym | Life with Bonnie | ||
2008 | Nagroda Satelita | Najlepszy aktor w serialu komediowym | Californication | ||
Nagroda Ewwy | Najlepszy aktor w serialu komediowym | Californication | |||
Nagroda Gildii Aktorów Filmowych | Najlepszy aktor w serialu komediowym | Californication | |||
Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu komediowym lub musicalu | Californication | |||
2009 | Złoty Glob | Najlepszy aktor w serialu komediowym lub musicalu | Californication |
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- David Duchovny, Natalya Balnova, Holly Cow: A Modern-Day Dairy Tale, 2015, Farrar, Straus and Giroux, ISBN 978-0-374-17207-7
- David Duchovny, Bucky F*cking Dent: A Novel, 2016, Farrar, Straus and Giroux, ISBN 978-0-374-11042-0
Dyskografia
[edytuj | edytuj kod]- Hell or Highwater (2015, ThinkSay Music)
- Every Third Thought (2018, Westbound Kyd)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Personalidade: David Duchovny (EUA). InterFilmes.com. [dostęp 2017-08-26]. (port.).
- ↑ David Duchovny Actor, Producer. TVGuide.com. [dostęp 2017-08-26]. (ang.).
- ↑ David Duchovny. Listal. [dostęp 2017-08-26]. (ang.).
- ↑ James Christopher Monger: David Duchovny Biography. AllMusic. [dostęp 2016-10-01]. (ang.).
- ↑ a b David Duchovny – What Nationality Ancestry. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2017-08-26]. (ang.).
- ↑ David Duchovny (7 de Agosto de 1960). Filmow.com. [dostęp 2017-08-26]. (port.).
- ↑ David Duchovny Biography (1960-). Filmreference.com. [dostęp 2017-08-26]. (ang.).
- ↑ Five Minutes With David Duchovny. gothamist.com. [dostęp 2014-04-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-10)]. (ang.).
- ↑ David Duchovny o sobie: uświadomiłem sobie, że jestem Ukraińcem. [w:] ukrainaonline.pl [on-line]. [dostęp 2014-04-08].
- ↑ My Kind of Day – David Duchovny. [w:] Radio times, zamieszczona na stronie duchovny.net [on-line]. 2005. [dostęp 2014-04-05]. (ang.).
- ↑ Don R. Hecker (2003-09-02): Amram Ducovny, 75, Late-Blossoming Novelist. The New York Times. [dostęp 2014-06-19]. (ang.).
- ↑ David Duchovny. MYmovies. [dostęp 2017-08-26]. (wł.).
- ↑ Magdalena Słomka: David Duchovny nagrał folk-rockowy album!. Antyradio. [dostęp 2015-04-11]. (pol.).
- ↑ David Duchovny Dating History. FamousFix. [dostęp 2017-08-26]. (ang.).
- ↑ Taryn Hillin: Téa Leoni Opens Up About David Duchovny For The First Time Since Divorce. Huffington Post. [dostęp 2016-05-08]. (ang.).
- ↑ Karen Mizoguchi (2015-02-24): 'Divorced and liking it': Tea Leoni reveals she's enjoying her new relationship status after split from David Duchovny. Daily Mail. [dostęp 2017-08-26]. (ang.).
- ↑ Roger Friedman (2008-02-10): David Duchovny's Sex Rehab Not Because Of Affair: Report. Huffington Post. [dostęp 2016-05-08]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- David Duchovny w bazie IMDb (ang.)
- David Duchovny w bazie Filmweb
- David Duchovny w bazie Notable Names Database (ang.)
- ISNI: 0000000109201261
- VIAF: 84043191
- LCCN: no95032951
- GND: 119439328
- NDL: 001228101
- BnF: 131715015
- SUDOC: 072310340
- NLA: 35565278
- NKC: jn20000720063
- BNE: XX1288677
- BNR: 770164898
- NTA: 157896978
- BIBSYS: 98014256
- CiNii: DA18577187
- Open Library: OL7517412A
- PLWABN: 9810531829505606
- NUKAT: n2009125729
- J9U: 987007369876005171
- PTBNP: 1631418
- CANTIC: a12347929
- LNB: 000289571
- CONOR: 10307939
- BLBNB: 001443949
- KRNLK: KAC2020L0048
- LIH: LNB:CWH2;=BA
- Amerykańscy aktorzy telewizyjni
- Amerykańscy aktorzy filmowi
- Amerykańscy producenci filmowi
- Amerykańscy reżyserzy filmowi
- Amerykańscy reżyserzy telewizyjni
- Amerykańscy producenci telewizyjni
- Amerykańscy scenarzyści
- Amerykańscy pisarze
- Amerykańscy wokaliści
- Absolwenci Uniwersytetu Yale
- Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym
- Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu komediowym lub musicalu
- Amerykanie pochodzenia żydowskiego
- Ludzie urodzeni w Nowym Jorku
- Urodzeni w 1960