Nagroda Sacharowa
![]() Wręczenie nagrody Malali Yousafzai w 2013 roku | |
Nagroda za |
walka na rzecz prawa człowieka i wolności |
---|---|
Przyznający | |
Organizacja | |
Lokalizacja | |
Pierwsze rozdanie |
1988 |
Strona internetowa |
Nagroda Sacharowa, pełna nazwa: Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli – wyróżnienie przyznawane dla jednej lub kilku osobistości, lub też grupy osób szczególnie zasłużonych w walce na rzecz praw człowieka i wolności. Nagroda ustanowiona w grudniu 1988 przez Parlament Europejski i nazwana na cześć radzieckiego naukowca oraz działacza politycznego Andrieja Sacharowa.
Nagroda Sacharowa przyznawana jest zwykle w październiku. Nominacji może udzielić grupa polityczna lub przynajmniej 40 posłów Parlamentu Europejskiego. Komisja do Spraw Zagranicznych i Komisja Rozwoju poprzez głosowanie wybierają trzech finalistów z listy nominowanych, następnie Konferencja Przewodniczących PE wybiera laureata.
Podczas pierwszej edycji nagroda została przyznana Nelsonowi Mandeli i Anatolijowi Marczenko ex aequo. W 1990 nagrodę przyznano Aung San Suu Kyi, która nie mogła jej odebrać aż do 2013 roku, ponieważ przebywała w więzieniu w Birmie. W 2020 postanowiono odebrać jej to wyróżnienie m.in. „za wspieranie masakry ludności muzułmańskiej Rohindżów w Mijanmie”[1]. Nagrodę przyznaje się również organizacjom. Pierwszą z nich, która została uhonorowana była argentyńska Matki z Plaza de Mayo w 1992. Pięciu laureatów otrzymało później Pokojową Nagrodę Nobla – kolejno: Nelson Mandela, Aung San Suu Kyi, Malala Yousafzai, Denis Mukwege i Nadia Murad.
Laureaci
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Aung San Suu Kyi suspended from the Sakharov Prize Community | News | European Parliament [online], www.europarl.europa.eu, 9 października 2020 [dostęp 2021-10-23] (ang.).
- ↑ First Sakharov Prize Laureate Nelson Mandela 1918 - 2013 [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Anatoli Marchenko [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2020-07-04] (ang.).
- ↑ Alexander Dubcek [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2015-09-25] (ang.).
- ↑ Aung San Suu Kyi [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Aung San Suu Kyi wykluczona spośród laureatów nagrody Sacharowa [online], RMF24, 10 września 2020 [dostęp 2020-09-10] (pol.).
- ↑ Adem Demaçi [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2019-07-26] (ang.).
- ↑ Las Madres de Plaza de Mayo [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Oslobodjenje [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Taslima Nasrin [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-21] (ang.).
- ↑ Leyla Zana [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-07] (ang.).
- ↑ Wei Jingsheng [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-04] (ang.).
- ↑ Salima Ghezali [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-31] (ang.).
- ↑ Ibrahim Rugova [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ José Alexandre „Xanana” Gusmão [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-03-06] (ang.).
- ↑ ¡BASTA YA! [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Nurit Peled-Elhanan [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-06-17] (ang.).
- ↑ Izzat Ghazzawi [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Dom Zacarias Kamwenho [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Oswaldo José Payá Sardiñas [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ a b UN Secretary General Kofi Annan and all the staff of the United Nations [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ The Belarusian Association of Journalists [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-10-29] (ang.).
- ↑ Ladies in White [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Reporters without Borders [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Hauwa Ibrahim [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Aliaksandr Milinkevich [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Salih Mahmoud Mohamed Osman [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Hu Jia [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-23] (ang.).
- ↑ Memorial [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Guillermo Fariñas [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-14] (ang.).
- ↑ Mohamed Bouazizi [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Asmaa Mahfouz [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-03] (ang.).
- ↑ Ahmed El Zuber El Senussi [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Razan Zaitouneh [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-28] (ang.).
- ↑ Ali Ferzat [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-05-16] (ang.).
- ↑ Jafar Panahi [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-28] (ang.).
- ↑ Nasrin Sotoudeh [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-28] (ang.).
- ↑ Malala Yousafzai receives 2013 Sakharov Prize for Freedom of Thought [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-01-13] (ang.).
- ↑ Denis Mukwege [online], Sakharov Prize Network [dostęp 2017-11-01] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-07] (ang.).
- ↑ Parlament Europejski uhonorował blogera, który „ośmieszył islam”. tvn24.pl, 29-10-2015. [dostęp 2017-11-01]. (pol.).
- ↑ a b Aleksandra Gresz (AIP): Nagroda Sacharowa 2016 dla Nadii Murady Basee Tahy i Lamii Aji Baszar - byłych niewolnic ISIS. polskatimes.pl, 27 października 2016. [dostęp 2016-10-27].
- ↑ Wenezuelska opozycja z Nagrodą Sacharowa (www.tvn24.pl) [online], TVN24, 26 października 2017 [dostęp 2017-10-26] (pol.).
- ↑ Nagroda imienia Sacharowa. W tym roku odznaczono ukraińskiego reżysera Ołeha Sencowa [online], Gazeta.pl, 25 października 2018 [dostęp 2018-10-25] (pol.).
- ↑ Ilham Tohti laureatem Nagrody Sacharowa [online], wyborcza.pl, 24 października 2019 [dostęp 2019-11-15] (pol.).
- ↑ Białoruska opozycja z Nagrodą im. Sacharowa. Wyróżnienie za „obronę wolności myśli” [online], Wprost, 22 października 2020 [dostęp 2020-10-29] (pol.).
- ↑ Demokratyczna opozycja na Białorusi - 2020, Białoruś [online], Parlament Europejski [dostęp 2020-10-29] (pol.).
- ↑ Alexej Nawalny bekommt Menschenrechtspreis der EU, Der Spiegel, 20 października 2021, ISSN 2195-1349 [dostęp 2021-10-20] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-20] (niem.).
- ↑ Wyróżnienie dla narodu ukraińskiego. Przyznano ważną nagrodę [online], wydarzenia.interia.pl [dostęp 2022-10-19] (pol.).
- ↑ Jina Mahsa Amini i irański ruch protestu kobiet z Nagrodą Sacharowa 2023 [online], PAP MediaRoom, 19 października 2023 [dostęp 2023-11-03] (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli [online], Parlament Europejski [dostęp 2016-09-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-29] .