Swietłana Gierasimienko
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Zawód, zajęcie |
astronom |
Narodowość | |
Alma Mater |
Swietłana Iwanowna Gierasimienko (ros. Светла́на Ива́новна Герасиме́нко, ukr. Світлана Іванівна Герасименко / Switłana Iwaniwna Herasymenko; ur. 23 lutego 1945 w Baryszówce, Ukraińska SRR[1]) – radziecka i tadżycka astronom polsko-ukraińskiego pochodzenia[2]. Współodkrywczyni komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko, która została wybrana jako cel dla sondy kosmicznej Rosetta.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jej ojciec był Ukraińcem, a matka Polką[2]. Astronomią zainteresowała się już w czasach szkolnych[1]. W latach 1963–1968 studiowała astronomię na wydziale fizycznym uniwersytetu w Kijowie, po czym rozpoczęła studia podyplomowe pod kierunkiem profesora Siergieja Wszechswiackiego i zajęła się badaniami komet[2]. Ponieważ macierzysty uniwersytet nie dysponował odpowiednimi teleskopami, organizowano wyprawy obserwacyjne do Instytutu Astrofizyki w Ałmaty w Kazachskiej SRR[1]. Efektem jednej z takich wypraw, kierowanej przez współpracownika z wydziału astronomii Uniwersytetu Kijowskiego, Klima Czuriumowa, było odkrycie komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko[1]. W 1973 roku, na zaproszenie Instytutu Astrofizyki Tadżykistanu, Gierasimienko przeprowadziła się do Duszanbe i tam podjęła pracę, kontynuując badania komet i innych małych obiektów Układu Słonecznego[1][2]. W Tadżykistanie została już na stałe[2].
Odkrycie komety 67P/Czuriumow–Gierasimienko
[edytuj | edytuj kod]11 września 1969 wraz z Ludmiłą Chirkową, pracując w obserwatorium Instytutu Astrofizyki im. Fesenkowa w Ałmaty, stolicy Kazachskiej SRR, wykonała zdjęcie komety 32P/Comas Solà używając 50-cm teleskopu Maksutowa[3]. Wykonane zdjęcia Gierasimienko przekazała Klimowi Czuriumowowi, który w czasie ich analizy odkrył obiekt o parametrach ruchu charakterystycznych dla komet, błędnie jednak założył, że jest to obserwowana przez nich kometa 32P/Comas Solà. 22 października, ponad miesiąc po wykonaniu zdjęcia, Czuriumow zrozumiał, że obiekt ten nie może być jednak kometą 32P/Comas Solà, ponieważ obliczenia wykazały, że jego położenie na zdjęciu powinno być wtedy ok. 2-3 stopnie obok. Dalsza analiza zdjęcia pozwoliła na uzyskanie nikłego obrazu komety 32P/Comas Solà w położeniu zgodnym z matematycznymi obliczeniami, dowodząc tym samym, że odkryty obiekt musi być inną kometą. Po przejrzeniu innych zdjęć wykonanych przez Swietłanę Gierasimienko kometę tę odnaleziono także na innych czterech zdjęciach wykonanych w okresie od 9 do 21 września 1969[4].
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]Nazwane na jej cześć
- kometa okresowa 67P/Czuriumow-Gierasimienko
- planetoida (3945) Gerasimenko
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Svetlana Gerasimenko - co-discoverer of comet 67P. 2014-11-16. [dostęp 2017-04-10]. (ang.).
- ↑ a b c d e Анора Саркорова , Герасименко: я открыла комету случайно [online], BBC Русская служба [dostęp 2017-04-04] .
- ↑ Klim Churyumov - co-discoverer of comet 67P [online], sci.esa.int [dostęp 2017-04-04] (ang.).
- ↑ Gary W. Kronk , Maik Meyer , Cometography: Volume 5, 1960-1982: A Catalog of Comets, Cambridge University Press, 11 listopada 2010, ISBN 978-0-521-87226-3 [dostęp 2017-04-04] (ang.).