Szydłowiec (gmina)
gmina miejsko-wiejska | |||||||
| |||||||
Państwo | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||
Powiat | |||||||
TERC |
1430053 | ||||||
Siedziba | |||||||
Burmistrz |
Artur Ludew | ||||||
Powierzchnia |
138,15 km² | ||||||
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności |
| ||||||
• gęstość |
137,1 os./km² | ||||||
Nr kierunkowy |
48 | ||||||
Kod pocztowy |
26-500 | ||||||
Tablice rejestracyjne |
WSZ | ||||||
Adres urzędu: Rynek Wielki 126-500 Szydłowiec | |||||||
Szczegółowy podział administracyjny | |||||||
| |||||||
Położenie na mapie powiatu![]() | |||||||
51°13′34″N 20°51′12″E/51,226111 20,853333 | |||||||
Strona internetowa | |||||||
Biuletyn Informacji Publicznej |
Szydłowiec – gmina miejsko-wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie szydłowieckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie radomskim.
Siedziba gminy to Szydłowiec.
Na terenie miasta i gminy Szydłowiec znajduje się podstrefa Specjalnej Strefy Ekonomicznej Starachowice, obejmująca obszar 9,1 ha i zagospodarowana w blisko 80%[4].
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 19 390 osób[5]. Natomiast według danych z 31 grudnia 2019 roku gminę zamieszkiwało 18 698 osób[6].
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Struktura powierzchni
[edytuj | edytuj kod]Według danych z roku 2002[7] gmina Szydłowiec ma obszar 138,15 km², w tym:
Rodzaj gruntu | Powierzchnia (ha) | Udział (%) | |
---|---|---|---|
OGÓŁEM | 13 815 | 100 | |
Użytki rolne | 7 836 | 56,72 | |
w tym: | Grunty orne | 5421 | 69,18 |
Sady | 169 | 2,16 | |
Trwałe użytki zielone | 1921 | 24,52 | |
Grunty gospodarczo ugorowane | 325 | 4,14 | |
Lasy i leśne grunty orne | 4 980 | 36,05 | |
Wody użytkowe | 41 | 0,28 | |
Nieużytki | 159 | 1,15 | |
Pozostałe | 799 | 5,8 | |
Źródło: Arch. UM (Szydłowiec), Raport o stanie Miasta i Gminy Szydłowiec z dn. 18 stycznia 2011 r., s. 15. |
Gmina stanowi 29,45% powierzchni powiatu.[potrzebny przypis]
Zmiany terytorialne
[edytuj | edytuj kod]- 1 stycznia 2000 r. – secesja miejscowości Pogorzałe i Skarżysko Książęce i włączenie w granice administracyjne miasta Skarżyska-Kamiennej, województwo świętokrzyskie
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Dane z 30 czerwca 2004[5]:
Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
---|---|---|---|---|---|---|
Jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
Populacja | 19 390 | 100 | 9814 | 50,6 | 9576 | 49,4 |
Gęstość zaludnienia [mieszk./km²] |
140,4 | 71 | 69,3 |
- Piramida wieku mieszkańców gminy Szydłowiec w 2014 roku[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Gmina swoimi korzeniami sięga 2 marca 1864, kiedy to powstała gmina wiejska Szydłowiec. Miała ona 11 941 mórg powierzchni i obejmowała wsie: Bąków, Chustki, Ciechostowice, Długosz, Hutę Szydłowiecką, Jankowice, Wolę Korzeniową, Książek, Majdów, Marywil, Mościska, Mszadłę, Moskówkę, Olszyny, Rybiankę, Sadek, Skarżysko Książęce, Starą Wieś, Szydłowiec-Podzamcze, Szydłówek, Świerczek, Świniów, Wysoką oraz Zdziechów.
Najważniejszymi urzędnikami w gminie byli wójt i pisarz gminny. W 1905 wójtem był Jan Szyszkiewicz, a pisarzem Eugeniusz Szlichnicki. Gmina należała do sądu gminnego okręgu II z siedzibą w Chlewiskach.
1 stycznia 1925 od gminy Szydłowiec odłączono Starą Wieś, Podgórze, Podzamcze i Polanki Moskiewki, które włączono do Szydłowca[8].
Ochrona przyrody
[edytuj | edytuj kod]Rezerwaty:
Stanowiska dokumentacyjne:
Użytki ekologiczne:
- użytek nr 155
- użytek nr 156
- użytek nr 157
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]Zabytki w powiecie szydłowieckim[9] | ||||
---|---|---|---|---|
Miejscowość | Obiekt | Datowanie | Zdjęcie | Rejestr |
Chustki | figura Matki Bożej „Krwią Płaczącej” | XX w. | ||
Krzcięcin | ![]() |
|||
Wysoka | kościół św. Mikołaja | XVI w. | ||
Szydłowiec | ![]() |
XVI w. | ||
![]() |
||||
![]() |
||||
![]() |
||||
![]() |
||||
![]() |
XVII w. | zburzony | ||
![]() |
1. ćw. XIX w. | |||
![]() |
2. poł. XIX w. | |||
![]() |
||||
![]() |
||||
relikt archeologiczny kościoła św. Ducha i św. Anny | XVI w. | |||
budynek dawnego szpitala z ogrodzeniem | 1. poł. XIX w. | |||
budynek dawnego browaru Stupfów | ||||
figura Matki Bożej Bolesnej | 2. poł. XIX w. | |||
krzyż wotywny | 1862 | |||
krzyż wotywny | 1863 | |||
krzyż wotywny | 1910 | |||
Zdziechów | kapliczka | 1950 |
Oświata
[edytuj | edytuj kod]- Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana III Sobieskiego w Szydłowcu,
- Publiczna Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Pawła II w Szydłowcu,
- Publiczna Szkoła Podstawowa im. Jana Chrapka w Majdowie,
- Publiczna Szkoła Podstawowa im. Janusza Kusocińskiego w Sadku,
- Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Grota-Roweckiego w Wysokiej,
- Publiczna Szkoła Podstawowa w Zdziechowie,
- Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Henryka Sienkiewicza w Szydłowcu,
- Zespół Szkół im. Korpusu Ochrony Pogranicza w Szydłowcu,
- Centrum Kształcenia Ustawicznego i Zawodowego w Szydłowcu,
Kultura
[edytuj | edytuj kod]- Szydłowieckie Centrum Kultury „Zamek”,
- Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu,
- Powiatowa Biblioteka Publiczna w Szydłowcu,
Parafie
[edytuj | edytuj kod]Zdecydowana większość mieszkańców gminy należy do Kościoła rzymskokatolickiego, metropolii częstochowskiej, diecezji radomskiej, dekanatu szydłowieckiego, w skład którego wchodzą następujące parafie obejmujące obszar gminy:
- Parafia św. Zygmunta w Szydłowcu
- Parafia Narodzenia NMP w Szydłówku
- Parafia Podwyższenia Krzyża w Majdowie
- Parafia MB Bolesnej w Sadku
- Parafia Św. Mikołaja w Wysokiej
Ponadto na terenie gminy mieszkają mariawici należący do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, diecezji warszawsko-płockiej, parafii Przemienienia Pańskiego w Wierzbicy.
W Szydłowcu swoją siedzibę ma zbór Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej oraz Świadków Jehowy.
Samorząd
[edytuj | edytuj kod]- Osobne artykuły:
Sołectwa
[edytuj | edytuj kod]Barak, Ciechostowice, Chustki, Hucisko, Jankowice, Korzyce, Krzcięcin, Łazy, Majdów, Omięcin, Rybianka, Sadek, Szydłówek I, Szydłówek II, Świerczek, Świniów, Wilcza Wola, Wola Korzeniowa, Wysocko, Wysoka, Zastronie, Zdziechów[2]
Sąsiednie gminy
[edytuj | edytuj kod]Bliżyn, Chlewiska, Jastrząb, Mirów, Orońsko, Skarżysko Kościelne, m. Skarżysko-Kamienna, Wieniawa, Wolanów
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Gmina Szydłowiec w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-03-15] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ a b BIP gminy, sołectwa
- ↑ a b Urząd Statystyczny w Warszawie
- ↑ Informacje na stronie SSE Starachowice. sse.com.pl. [dostęp 2014-12-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-10)].
- ↑ a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
- ↑ Gmina Szydłowiec w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-01-14] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
- ↑ Dz.U. z 1924 r. nr 69, poz. 674
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .