Tadeusz Antoni Porębski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
13 sierpnia 1894 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
24 maja 1970 |
Przebieg służby | |
Lata służby | |
Siły zbrojne | |
Jednostki |
Najwyższy Sąd Wojskowy |
Stanowiska |
sędzia NSW |
Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Tadeusz Antoni Porębski (ur. 13 sierpnia 1894 w Przemyślu, zm. 24 maja 1970 w Londynie) – pułkownik Wojska Polskiego, doktor prawa, prezes Najwyższej Izby Kontroli na Uchodźstwie (1967–1970). Prezydent RP na uchodźstwie August Zaleski awansował go w 1964 na generała brygady
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 13 sierpnia 1894 w Przemyślu w rodzinie Franciszka i Adeli Hallaun[1][2]. Przed I wojną światową studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim i działał w Polskich Drużynach Strzeleckich. Od sierpnia 1914 roku do lipca 1917 roku pełnił służbę w 3 pułku piechoty Legionów, a później w Ewidencji przy cesarskiej i królewskiej Komendzie Legionów Polskich. 11 lutego 1917 roku został awansowany z sekcyjnego na plutonowego. Po kryzysie przysięgowym pełnił służbę w żandarmerii Polskiej Siły Zbrojnej.
Od listopada 1918 roku służył w Żandarmerii Polowej Wojska Polskiego. 18 grudnia 1918 roku szef Sztabu Generalnego, generał dywizji Stanisław Szeptycki awansował go z sierżanta na podchorążego[3]. 25 września 1919 roku został mianowany z dniem 1 października 1919 roku podporucznikiem w żandarmerii[4]. W lutym 1920 roku przeniesiony został z dowództwa Żandarmerii do Wydziału Organizacyjnego Oddziału I Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych. 20 września 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu kapitana, w Korpusie Sądowym, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Pełnił wówczas służbę w Departamencie VI Prawno-Wojskowym Ministerstwa Spraw Wojskowych[5]. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Dowództwie Żandarmerii Wojskowej, a jego oddziałem macierzystym, jako oficera Korpusu Sprawiedliwości był Oddział VI Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych[6].
W lutym 1922 roku został asystentem w Wojskowym Sądzie Okręgowym Nr IV w Łodzi. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 35. lokatą w korpusie oficerów sądowych. W październiku 1924 roku został asystentem w Najwyższym Sądzie Wojskowym w Warszawie. W październiku następnego roku otrzymał nominację na sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego Nr I w Warszawie. 12 kwietnia 1927 roku awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 8. lokatą w korpusie oficerów sądowych[7]. W październiku 1928 roku przeniesiony został do Departamentu Sprawiedliwości Ministerstwa Spraw Wojskowych, w którym objął stanowisko kierownika referatu w Wydziale Ogólnym. W kwietniu 1934 roku został prokuratorem przy Wojskowym Sądzie Okręgowym Nr I w Warszawie. 27 czerwca 1935 roku awansował na podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 roku i 4. lokatą w korpusie oficerów sądowych[8]. Następnie został szefem Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Warszawie. Na tym stanowisku pozostawał do 17 września 1939 roku.
Po kampanii wrześniowej 1939 roku, przez Rumunię, przedostał się do Francji. W styczniu 1940 roku objął stanowisko szefa Sądu Polowego Nr 1 w Paryżu. Jako sędzia zawodowy kierował rozprawą przeciwko generałowi brygady Ludomiłowi Rayskiemu (przewodniczył generał brygady Aleksander Narbutt-Łuczyński)[9]. Od lipca 1940 roku, po ewakuacji do Wielkiej Brytanii, powołany został na stanowisko szefa Sądu Polowego I Korpusu Polskiego. W czerwcu 1943 roku mianowany został szefem Morskiego Sądu Wojennego. 27 stycznia 1944 roku został awansowany na pułkownika w korpusie oficerów audytorów. W kwietniu 1944 roku otrzymał nominację na sędziego Najwyższego Sądu Wojskowego. Od sierpnia 1945 roku do stycznia 1947 roku był szefem Służby Sprawiedliwości Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Po demobilizacji zamieszkał w Londynie. Był członkiem Kolegium Najwyższej Izby Kontroli. Prezydent RP August Zaleski awansował go na generała brygady ze starszeństwem z 11 listopada 1964 roku w korpusie generałów[10][11]. 1 marca 1967 roku Prezydent RP mianował go prezesem Najwyższej Izby Kontroli[12].
Zmarł 24 maja 1970 roku w Londynie. Pierwotnie został pochowany na cmentarzu Mortlake Cemetery[13]. Jego prochy zostały sprowadzone do Polski[10] i pochowane na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 146a-6-8)[14].
Był mężem Marii (1899–1974), ojcem Krystyny (1922–1978) i Stanisława (1924–2013)[15][14].
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 1 czerwca 1970)[16]
- Krzyż Niepodległości (2 sierpnia 1931)[17]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)[18]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 2021-09-07] .
- ↑ Tadeusz Antoni Porębski [online], Sejm-Wielki.pl [dostęp 2021-09-07] .
- ↑ Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 3 z 12 stycznia 1919 roku, poz. 131.
- ↑ Dz.Rozk. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 25 października 1919 roku, s. 2329.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 29 września 1920 roku, poz. 863.
- ↑ Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 416, 827.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 20 kwietnia 1927 roku, s. 121.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 67.
- ↑ Nazarewicz 1982 ↓, s. 176-177.
- ↑ a b Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 150.
- ↑ Dembiński 1969 ↓, s. 1.
- ↑ Dziennik Ustaw RP Nr 2 z 19 maja 1967 r.
- ↑ Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 1 (18), s. 100, Lipiec 1970. Koło Lwowian w Londynie.
- ↑ a b Cmentarz Stare Powązki: WŁADYSŁAW NAGAJ, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2022-10-25] .
- ↑ Tadeusz Antoni Porębski M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2022-10-25].
- ↑ Dziennik Ustaw RP Nr 1 z 19 stycznia 1971 r.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 178, poz. 260 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 637 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Stefan Dembiński: Lista Oficerów Polskich Sił Zbrojnych na uchodźstwie według awansów dokonanych zarządzeniami Prezydenta Rzeczypospolitej, z uwzględnieniem rodzajów broni i służb. [w:] Dziennik Ustaw RP na Uchodźstwie [on-line]. 1969-06-30. [dostęp 2016-11-29].
- Jerzy Nazarewicz. Wojskowa służba sprawiedliwości armii polskiej we Francji 1939–1940. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 3 (101), s. 161–191, 1982. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”.
- Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
- Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego
- Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich
- Ludzie urodzeni w Przemyślu
- Ludzie związani z Londynem
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie)
- Odznaczeni Krzyżem Niepodległości
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie)
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)
- Oficerowie Wojskowego Sądu Okręgowego Nr I
- Oficerowie Wojskowego Sądu Okręgowego Nr IV
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Podpułkownicy audytorzy II Rzeczypospolitej
- Porucznicy żandarmerii II Rzeczypospolitej
- Prezesi Najwyższej Izby Kontroli (władze II Rzeczypospolitej na uchodźstwie)
- Pułkownicy audytorzy Polskich Sił Zbrojnych
- Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska)
- Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska)
- Urodzeni w 1894
- Wojskowi prokuratorzy okręgowi II Rzeczypospolitej
- Zmarli w 1970
- Żołnierze II Brygady Legionów Polskich
- Żołnierze Polnische Wehrmacht