Vireo
Wygląd
Vireo[1] | |||||
Vieillot, 1808[2] | |||||
![]() Przedstawiciel rodzaju – wireonek czerwonooki (V. olivaceus) | |||||
Systematyka | |||||
Domena | |||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | |||||
Typ | |||||
Podtyp | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Infragromada | |||||
Rząd | |||||
Podrząd | |||||
Rodzina | |||||
Podrodzina | |||||
Rodzaj |
Vireo | ||||
Typ nomenklatoryczny | |||||
Vireo musicus Vieillot, 1808 (= Tanagra grisea Boddaert, 1783) | |||||
| |||||
Gatunki | |||||
|
Vireo – rodzaj ptaków z podrodziny wireonków (Vireoninae) w obrębie rodziny wireonkowatych (Vireonidae).
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce[16].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała 10–16 cm; masa ciała 7–26 g[17].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj zdefiniował w 1808 roku francuski ornitolog Louis Jean Pierre Vieillot w publikacji swojego autorstwa Histoire naturelle des oiseaux de l’Amérique Septentrionale[2]. Vieillot nie wskazał gatunku typowego. W ramach późniejszego oznaczenia w 1855 roku angielski ornitolog George Robert Gray na gatunek typowy wyznaczył wireonka białookiego (V. grisea)[18].
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Vireo: łac. vireo, vireonis „mały, zielony, wędrowny ptak”, być może samica wilgi zwyczajnej, ale także utożsamiany z dzwońcem zwyczajnym (por. vireo „jestem zielony”, od virere „być zielonym”)[19].
- Vireosylva (Vireosylvia): zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Vireo Vieillot, 1808 (wireonek) i Sylvia Scopoli, 1769 (dzierzba)[20]. Gatunek typowy: Muscicapa olivacea Linnaeus, 1766.
- Phyllomanes: gr. φυλλον phullon „liść”; -μανης -manēs „namiętnie lubić”, od μανια mania „pasja”, od μαινομαι mainomai „być wściekłym”[21].
- Neochloe: gr. νεος neos „nowy, niespodziewany”; χλοη khloē „zielony” (tj. wireonek)[22]. Gatunek typowy: Neochloe brevipennis P.L. Sclater, 1858.
- Lanivireo (Laniivireo, Laniovireo): zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Lanius Linnaeus, 1758 (dzierzba) i Vireo Vieillot, 1808 (wireonek)[23]. Gatunek typowy: Vireo flavifrons Vieillot, 1808.
- Laletes: gr. λαλητης lalētēs „gaduła, papla”, od λαλεω laleō „rozmawiać”[24]. Gatunek typowy: Laletes osburni P.L. Sclater, 1861.
- Vireonella: rodzaj Vireo Vieillot, 1808 (wireonek); łac. przyrostek zdrabniający -ella[25]. Gatunek typowy: Vireo gundlachii Lembeye, 1850.
- Chlorochroa: gr. χλωρος khlōros „zielony”; χροα khroa, χροας khroas „wzór, kolor”, od χρως khrōs, χρωτος khrōtos cera[26]. Gatunek typowy: Chlorochroa vireonina G.R. Gray, 1869 (= Vireo hypochryseus P.L. Sclater, 1863).
- Lawrencia: George Newbold Lawrence (1806–1895), amerykański biznesmen, kolekcjoner, ornitolog[27]. Gatunek typowy: Empidonax nanus Lawrence, 1875.
- Solivireo: łac. solus, solius „sam”; rodzaj Vireo Vieillot, 1808[28]. Gatunek typowy: Muscicapa solitaria A. Wilson, 1810.
- Melodivireo: łac. melodus „melodyjny”, od gr. μελωδος melōdos „muzykalny”, od μελος melos „śpiew”; rodzaj Vireo Vieillot, 1808[29]. Gatunek typowy: Muscicapa gilva Vieillot, 1808.
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące gatunki[30]:
- Vireo sclateri (Salvin & Godman, 1883) – wireonek szaroskrzydły
- Vireo philadelphica (Cassin, 1851) – wireonek cytrynowy
- Vireo gilvus (Vieillot, 1808) – wireonek szary
- Vireo leucophrys (Lafresnaye, 1844) – wireonek brązowogłowy
- Vireo magister (S.F. Baird, 1871) – wireonek wielkodzioby
- Vireo olivaceus (Linnaeus, 1766) – wireonek czerwonooki
- Vireo chivi (Vieillot, 1817) – wireonek białobrewy
- Vireo gracilirostris Sharpe, 1890 – wireonek cienkodzioby
- Vireo flavoviridis (Cassin, 1851) – wireonek białobrzuchy
- Vireo altiloquus (Vieillot, 1808) – wireonek wąsaty
- Vireo vicinior Coues, 1866 – wireonek popielaty
- Vireo huttoni Cassin, 1851 – wireonek zielonkawy
- Vireo flavifrons Vieillot, 1808 – wireonek żółtogardły
- Vireo carmioli S.F. Baird, 1866 – wireonek żółtawy
- Vireo masteri Salaman & Stiles, 1996 – wireonek jasnoskrzydły
- Vireo cassinii Xántus de Vesey, 1858 – wireonek oliwkowogrzbiety
- Vireo solitarius (A. Wilson, 1810) – wireonek siwy
- Vireo plumbeus Coues, 1866 – wireonek ołowiany
- Vireo nanus (Lawrence, 1875) – wireonek płaskodzioby
- Vireo osburni (P.L. Sclater, 1861) – wireonek szarogłowy
- Vireo latimeri S.F. Baird, 1866 – wireonek płowy
- Vireo bellii Audubon, 1844 – wireonek skromny
- Vireo brevipennis (P.L. Sclater, 1858) – wireonek stalowy
- Vireo atricapilla Woodhouse, 1852 – wireonek czarnogłowy
- Vireo nelsoni J. Bond, 1934 – wireonek mały
- Vireo caribaeus J. Bond & Meyer de Schauensee, 1942 – wireonek karaibski
- Vireo modestus P.L. Sclater, 1861 – wireonek posępny
- Vireo gundlachii Lembeye, 1850 – wireonek kubański
- Vireo pallens Salvin, 1863 – wireonek namorzynowy
- Vireo bairdi Ridgway, 1885 – wireonek brązowy
- Vireo griseus (Boddaert, 1783) – wireonek białooki
- Vireo crassirostris (H. Bryant, 1859) – wireonek grubodzioby
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Vireo, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b L.J.P. Vieillot: Histoire naturelle des oiseaux de l’Amérique Septentrionale: contenant un grand nombre d’espèces décrites ou figurées pour la première fois. T. 1. Paris: Chez Desray, 1807, s. 83. (fr.).
- ↑ Ch.-L. Bonaparte: A geographical and comparative list of the birds of Europe and North America. London: J. Van Voorst, 1838, s. 26. (ang.).
- ↑ a b J. Cabanis. Ornithologische Notizen. „Archiv für Naturgeschichte”. 13 (1), s. 321, 1847. (niem.).
- ↑ P.L. Sclater. On a Collection of Birds made by Signor Matteo Botteri in the vicinity of Orizaba in Southern Mexico. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 25, s. 213, 1857. (ang.).
- ↑ S.F. Baird & J. Henry: Reports of explorations and surveys, to ascertain the most practicable and economical route for a railroad from the Mississippi River to the Pacific Ocean. Cz. 9. Washington: A.O.P. Nicholson, Printer, 1858, s. 329. (ang.).
- ↑ Anonymous. Bibliographical notices. General Report upon the Zoology of the several Pacific Railroad Routes. Part II. Birds. By Spencer F. Baird, Assistant Secretary, Smithsonian Institution; with the co-operation of John Cassin and George N. Lawrence. 1 vol. 4to, Washington, 1858. „The Annals and Magazine of Natural History”. Third series. 2 (12), s. 467, 1858. (ang.).
- ↑ P.L. Sclater. Recent Ornithological Publications. „Ibis”. 2 (5), s. 98, 1860. (ang.).
- ↑ P.L. Sclater. List of a Collection of Birds made by the late Mr. W. Osburn in Jamaica, with Notes. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 29, s. 72, 1861. (ang.).
- ↑ P.L. Sclater. [Notka bez tytułu]. „The Athenaeum”. 1834, s. 811, 1862. (ang.).
- ↑ S.F. Baird. Review of American Birds in the Museum of the Smithsonian Institution. „Smithsonian Miscellaneous Collections”. 12, s. 326, 369, 1874. (ang.).
- ↑ G.R. Gray: Hand-list of genera and species of birds, distinguishing those contained in the British Museum. Cz. 1. London: printed by order of the Trustees, 1869, s. 382. (ang.).
- ↑ R. Ridgway. Description of a New Genus of Tyrannidæ from Santo Domingo. „The Auk”. 3, s. 382, 1886. (ang.).
- ↑ Oberholser 1974 ↓, s. 997.
- ↑ Oberholser 1974 ↓, s. 998.
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (redaktorzy), Shrikes, vireos, shrike-babblers [online], IOC World Bird List (v13.1) [dostęp 2023-06-09] (ang.).
- ↑ D.W. Winkler , S.M. Billerman & I.J. Lovette , Vireos, Shrike-Babblers, and Erpornis (Vireonidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2021, Vireo, DOI: 10.2173/bow.vireon1.01 [dostęp 2023-06-09] (ang.).
- ↑ G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 54. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Vireo [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Vireosylva [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Phyllomanes [dostęp 2023-06-09] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Neochloe [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Lanivireo [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Laletes [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Vireonella [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Chlorochroa [dostęp 2023-06-09] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Lawrencia [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Solivireo [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, Melodivireo [dostęp 2018-07-07] .
- ↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko , Podrodzina: Vireoninae Swainson, 1837 – wireonki (wersja: 2022-09-11), [w:] Kompletna lista ptaków świata [online], Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2023-06-09] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- H.Ch. Oberholser: The bird Life of Texas. Wyd. 1. University of Texas Press, 1974. ISBN 0-292-70711-8. (ang.).
- The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).