گلوبل وارمنگ
گلوبل وارمنگ | |
![]() | |
![]() | |
دس وریاں دا دنیا دا گرمی ناپ (2000 توں 2009) |
گلوبل وارمنگ زمین دے نال لگدی ہوا تے سمندر دے اوسط گرمی ناپ چ ویویں صدی دے مد توں وادا اے۔ 1980 توں لے کے ہن تک 0٫8 ڈگری سینٹی گریڈ (1٫4 ڈگری فارن ہائیٹ) دا گرمی ناپ ودیا اے۔
عالمی تپش جاں سنساری تاپ جاں گلوبل وارمنگ (انگریزی: global warming) پچھیتری 19ویں صدی توں لے کے دھرتی دی آب و ہوا اتے ودے سمندراں دے اوسط درجہ حرارت وچ آئے اتے مستقبل وچ آؤن والے عروض نوں آکھیا جاندا اے۔ اگیتری 20ویں صدی توں لے کے دھرتی دی سطح دا اوسط درجہ حرارت 0.8 °C (1.4 °F) ودھ گیا اے جس وچوں لگبھگ دو-تہائی وادھا 1980 توں ہن تک ہویا اے۔[۲] آب و ہوا دی تبدیلی بارے انترسرکاری پینل (IPCC) نے سٹہ کڈھیا اے کہ 20 ویں صدی دے مدھ توں دنیا دے اوسطاً درجہ حرارت وچ وادھا مکھ طور تے اینتھروپوجینک (anthropogenic) (انسان بنائے) گرینہاؤس گیساں دی ودھ رہی مقدار کر کے ہویا گرینہاؤس اثر اےI 90% توں ودھ سائنسدان اس گل نال متفق ہن ایہدا کارن ودھیرے توں ودھیرے ورتے جا رہے پتھراٹ بالن اتے جنگلاں دی کٹائی ورگیاں انسانی سرگرمیاں ہن۔ [۳][۴][۵][۶][۷] ایہناں گلاں نوں سارے وڈے صنعتی دیساں دیاں قومی سائنس اکادمیاں مندیاں ہن۔[۸] جوالامکھی دے نال ملکے سورجی تبدیلی (solar variation) ورگے قدرتی واقعے 1950 توں پہلاں والے صنعتی دور تک گھٹ گرمی دے اثر وکھائی دندے سن اتے 1950 دے بعد اس دے ٹھنڈا ہون دے گھٹ اثر وکھائی دندے سن۔
” | ماحول وچ حرارت دا اضافہ جو گرین ہاؤس ایفکٹ اُتے انسان دے اثراندازی توں ہورہاہے۔ | “ |
جب لوک کوئلہ ،تیل یا قدرتی گیس جلاندے نيں تاں کاربن ڈائی آکسائیڈ گیس (سی او ٹو) پیدا ہُندی اے۔ ایہ کاربن ڈائی آکسائڈ گیس جدوں پودےآں تے سمندر وچ جذب ہونے توں بچ جاندی اے تاں فضائی آلودگی دا باعث بندی اے۔ اس کرۂ ارض وچ قدرتی وسائل کروڑاں برساں توں مخفی حالت وچ پئے ہوئے سن ۔ پچھلی چند صدیاں یا دہائیاں وچ انہاں وسائل نوں نکالنے دے بعد کثرت توں استعمال کیتا جاندا اے۔ صنعتی انقلاب دے نال ہی انہاں وسائل دا بے دریغ استعمال آلودگی دا باعث بن رہیا اے۔
آکسیجن تمام جانداراں دے لئی ناگزیر اے۔ جنگلات دا صفایا اس کمی دا باعث بن رہیا اے۔ آکسیجن دے تن ایٹماں دے ملنے توں اوزون گیس بندی اے۔ ایہ گیس ساڈی بیرونی فضا وچ زمین توں 12کلو میٹر توں 48کلو میٹر تک اکٹھی ہو رہی اے۔ اوزون دا ایہ ہالہ ساڈے سیارے نوں سورج توں آنے والی مضر شعاواں توں بچاندا اے۔ فضا وچ آلودگی دی وجہ توں اوزون لہر وچ دراڑاں پڑ رہی نيں۔
اثرات
[سودھو]- عالمی حرارت توں پوری دنیا دے حرارت وچ دھیرے دھیرے اضافہ ہُندا اے۔
- عالمی حرارت توں موسمیاتی تبدیلیاں واقع ہونگی مثلاََ جتھے بارش ہو رہی اے اوتھے خشکی آسکدی اے تے جتھے خشکی اے اوتھے بارشاں ہونا شروع ہوسکدے نيں۔ اسی کچھ علاقےآں وچ بالکل قحط طاری ہو سکدا اے تے کچھ علاقے سیلاب دے لپیٹ وچ آسکدے نيں۔
- ماحولیات وچ گرما دا اضافہ ہو رہاہے ہر سال وچ پوری دنیا دے درجہ حرارت وچ اضافہ ہو رہااے۔
- عالمی حرارت توں گلیشیر پگھل کر پانی وچ تبدیل ہوجاندے نيں جنہاں دی وجہ توں سمندر دی سطح وچ اضافہ ہُندا اے۔
روک تھام
[سودھو]کچھ طریقہ کار ایداں نيں جنہاں توں عالمی حرارت نوں روکنے یا گھٹ توں گھٹ اس وچ اضافے نوں کم کیتا جاسکدا اے۔ مثلاََ
- شجرکاری: عالمی حرارت نوں کم کرنے دا سب توں بہترین راستہ شجرکاری (یعنی نويں پودےآں نوں اگانا )اے۔ پودے تے درخت کاربن ڈائی آکسائڈ جذب کردیندے نيں تے ماحول وچ اس دی مقدار کم ہوجاندی اے۔
- مختلف توانائیاں دا استعمال کم کیتا جائے جو گلوبل وارمنگ وچ اضافہ کرسکدے نيں،جو توانائی جتنی بار دوبارہ استعمال کیتی جاسکدی اے اسنوں دوبارہ استعمال کیتا جائے۔
- ہیٹر تے ایئر کنڈشنراں دا استعمال کم کیتا جائے۔ حرارتی بلب نوں انرجی سیور توں متبادل کیتا جائے۔
- آگاہی:معاشرے وچ تے یا گھٹ توں گھٹ اپنے خاندان وچ وی جے انسان اس بارے وچ آگاہی پیدا کرن تاں اس توں گلوبل وارمنگ پوری طرح ختم تاں نئيں کیتا جاسکدا لیکن گھٹ توں گھٹ اپنے توفیق تک انسان کردار ادا کر سکدا اے۔ دوسرےآں نوں آگاہی دینا تے انہاں دے اقدامات دی حوصلہ افزائی کرنا انتہائی اہم قدم اے۔
- قابل تجدید توانائیاں دا استعمال: جے زیادہ تر قابل تجدید توانائی استعمال کیتی جائے تاں اس توں کافی حد تک گلوبل وارمنگ وچ کمی دی جاسکدی اے۔
حوالے
[سودھو]- ↑ 2009 Ends Warmest Decade on Record۔ NASA Earth Observatory Image of the Day, 22 جنوری 2010.
- ↑ (2011) America's Climate Choices. Washington, D.C.: The National Academies Press, 15. ISBN 978-0-309-14585-5. “The average temperature of the Earth’s surface increased by about ۱.4 °F (۰.8 °C) over the past 100 years, with about ۱.0 °F (۰.6 °C) of this warming occurring over just the past three decades”
- ↑ Top scientists from a variety of fields say they are about as certain that global warming is a real, man-made threat as they are that cigarettes kill۔ - Borenstein, Seth (9/24/2013). "What 95% certainty of warming means to scientists". AP. http://apnews.myway.com/article/20130924/DA90R44G3.html.
- ↑ "Warming of the climate system is unequivocal, as is now evident from observations of increases in global average air and ocean temperatures, widespread melting of snow and ice and rising global average sea level." IPCC, Synthesis Report Archived 2018-11-02 at the وے بیک مشین، Section 1.1: Observations of climate change Archived 2018-08-04 at the وے بیک مشین، in IPCC AR4 SYR 2007۔
- ↑ "Three different approaches are used to describe uncertainties each with a distinct form of language. * * * Where uncertainty in specific outcomes is assessed using expert judgment and statistical analysis of a body of evidence (e.g. observations or model results)، then the following likelihood ranges are used to express the assessed probability of occurrence: virtually certain >99%; extremely likely >95%; very likely >90%; likely >66%;۔.۔.۔." IPCC, Synthesis Report Archived 2018-11-02 at the وے بیک مشین، Treatment of Uncertainty Archived 2013-03-09 at the وے بیک مشین، in IPCC AR4 SYR 2007۔
- ↑ IPCC, Synthesis Report Archived 2018-11-02 at the وے بیک مشین، Section 2.4: Attribution of climate change Archived 2018-11-03 at the وے بیک مشین، in IPCC AR4 SYR 2007۔
- ↑ America's Climate Choices: Panel on Advancing the Science of Climate Change; National Research Council (2010). Advancing the Science of Climate Change. Washington, D.C.: The National Academies Press. ISBN 0-309-14588-0. “(p1) … there is a strong, credible body of evidence, based on multiple lines of research, documenting that climate is changing and that these changes are in large part caused by human activities. While much remains to be learned, the core phenomenon, scientific questions, and hypotheses have been examined thoroughly and have stood firm in the face of serious scientific debate and careful evaluation of alternative explanations. * * * (p21-22) Some scientific conclusions or theories have been so thoroughly examined and tested, and supported by so many independent observations and results, that their likelihood of subsequently being found to be wrong is vanishingly small. Such conclusions and theories are then regarded as settled facts. This is the case for the conclusions that the Earth system is warming and that much of this warming is very likely due to human activities.”
- ↑ Lua error in ماڈیول:Citation/CS1/ar at line 3438: attempt to call field 'set_selected_modules' (a nil value).
بارلے جوڑ
[سودھو]![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: گلوبل وارمنگ |