Sašo Gešovski
Sašo Gešovski | |
---|---|
![]() | |
Biografski podatci | |
Datum rođenja | 31. 10. 1971. |
Mjesto rođenja | Kavadarci, SFR Jugoslavija |
Datum smrti | 6. 5. 1991. (dob: 19) |
Mjesto smrti | Split, SFR Jugoslavija |
Nacionalnost | Makedonac |
Nadimak | Saško |
Vojna karijera | |
Godine u službi | 1990 - 1991 |
Čin | ![]() |
Vojska | ![]() |
Rod vojske | |
Jedinice | 9. korpus JNA - Knin |
Sašo Gešovski (makedonski: Сашо Гешовски, Kavadarci, 31. 10. 1971 - Split, 6. 5. 1991), je bio vojnik (regrut) Jugoslovenske narodne armije (JNA) koji je ubijen prilikom velikih demonstracija ispred zgrade Komande Vojnopomorske oblasti u Splitu.
Sašo Gešovski je rođen 31. 10. 1971 u makedonskom gradu Kavadarci. Gešovski je u JNA je stupio kao dio redovnog služenja vojnog roka. Nakon obuke je raspoređen u Vojnu policiju, te je bio zadužen za čuvanje vojnih objekata, uključujući Komandu VPO koja se nalazila u današnjoj zgradi splitske Banovine.
Na dan njegove smrti su aktivisti Hrvatske unije sindikata (HUS) na čelu sa Ozrenom Matijaševićem i Jurom Šundovom organizirali velike demonstracije čiji je cilj bio ishoditi deblokadu Kijeva, većinski hrvatskog sela, koje se u to vrijeme nalazilo pod blokadom vojske SAO Krajine. Demonstracije su organizirale nekoliko dana nakon pogibije 12 hrvatskih policajaca u Borovom selu, događaja koji je razjario hrvatsku javnost i izazvao brojne nasilne incidente koji se ponekad nazivaju dalmatinskom kristalnom noći. JNA, za koju se tada smatralo da usprkos navodne neutralnosti stoji na strani krajinskih pobunjenika, bila je predmet sveopće mržnje. Komandu VPO su stoga, osim vojnika, čuvao i oklopni transporter.
Prilikom demonstracija je došlo do nasilja, odnosno do znamenitog juriša mase na oklopni transporter prilikom koga je njegova posada napadnuta. Pri tome je jedan od članova posade davljen, a što je zabilježeno televizijskim kamerama. Zbog te snimke, koja je obišla svijet, često se pogrešno navodi da je upravo Sašo Gešovski bio zadavljen. U stvarnosti je u tom trenutku došlo do kraće razmjene vatre između vojnika i pripadnika hrvatskog MUP-a; jedan od metaka je pogodio Gešovskog koji je poginuo. Sukob je brzo zaustavljen dogovorom o prekidu vatre.
Gešovski je bio prvi pripadnik JNA koji je poginuo u oružanim sukobima koji će postepeno eskalirati u rat u Hrvatskoj, odnosno jugoslavenske ratove u kojima njegova rodna Makedonija nije sudjelovala. Zbog toga se često u pacifističkim krugovima uzima kao simbolična žrtva ratnog besmisla.
- ОДБЕЛЕЖАНИ 20 ГОДИНИ ОД УБИСТВОТО НА САШКО ГЕШОВСКИ Arhivirano 2011-07-22 na Wayback Machine-u (mk)
- Walls of Banovina, prijevod članka Dan kada smo ubili malog Makedonca originalno objavljenog u Feral Tribuneu, autor: Predrag Lucić (en)