Ҳавайӣ (ҷазира)
ҳав. Hawai'i | |
![]() | |
Номида ба шарафи | Hawaiʻiloa[d] |
---|---|
Қитъа | Уқёнусия |
Кишвар | |
Воҳиди марзию маъмурӣ | Ҳавайӣ[d] |
Минтақаи замонӣ | HAST[d] |
Ҷойгир аст дар назди обанбори | Уқёнуси Ором |
Мавқеият | Уқёнуси Ором |
Баландтарин нуқта | Mauna Kea[d] |
Шумораи аҳолӣ |
|
Баландӣ аз сатҳи баҳр | 4 205 м |
Дарозӣ |
|
Бар | 131 км |
Масоҳат |
|
Периметр | 504 км |
![]() | |
Official symbol | M. polymorpha[d][2] |
Official color | сурх[3] |
Шумори пайгирон | 22 159 |
![]() |
Ҳава́йӣ (англ. ва ҳав. Hawaiʻi), инчунин Ҷазираи Бузург (англ. Big Island) — галаҷазира дар қисми марказии уқёнуси Ором.
Ҷуғрофиё
[вироиш | вироиши манбаъ]Галаҷазира бештар аз 3600 км тӯл кашида, аз 8 ҷазираи нисбатан калон ва 12 ҷазираи хурди дар натиҷаи оташфишонии вулканӣ бавуҷудомада иборат мебошад. Майдони умумии он 16,7 ҳазор км2. Аҳолиаш 1,7 млн нафар (2014). Пойтахт — шаҳри Гонолулу дар ҷазираи Оаху. Ҷазираҳои калон кӯҳсоранд ва боқӣ аз пуштакӯҳҳо иборатанд. Ҳарорати миёнаи моҳона 18-25°С. Боришоти солона аз 3500 то 12500 мм дар мавзеъҳои камшамол муайян шудааст. Ҷангалзорҳои тропикӣ ва марғзорҳо дорад. Дар галаҷазираҳо бештар аз 2500 навъи рустаниҳо месабзанд. Аҷдоди полинезиягиҳо дар галаҷазираҳо тақрибан аз асрҳои 4-5 сокин шудаанд. Ибтидои ҳазорсолаи 2 бошандагони галаҷазира бо дигар ҷазираҳои уқёнуси Ором робита барқарор намуданд. То ба ҷазираҳо омадани аврупоиён гавайиҳо давлат надоштанд, фақат иттиҳоди қабилаҳои ҷудогона вуҷуд дошт. Галаҷазираҳоро соли 1778 баҳрнаварди британиягӣ Ҷеймс Кук кашф кард ва онҳоро ҷазираҳои Сандвичҳо номид. Президенти чилучорумини ИМА Барак Обама дар шаҳри Ҳонолули ҷазираҳои Ҳавай таваллуд шудааст.
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]Сарчашма
[вироиш | вироиши манбаъ]- Гавай // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.