Алифбои форсӣ
|
Хатти Форсӣ (порсӣ: خط فارسی ) — xаттест барои навиштан ба Забони форсӣ. Дар Эрон ва Афғонистон ба ин xат менависанд. Дар Тоҷикистон низ то пеш аз соли 1928, ба ин xат менавиштанд. Акнун, ин xатро дар Тоҷикистон, xатти ниёгон меноманд.
Хатти Форсӣ аз xатти арабӣ гирифта шудааст ва онро аз рост ба чап навишта мешавад.
Алифбои Форсӣ (Ҳуруфи форсӣ)
[вироиш | вироиши манбаъ]Алифбои Форсӣ 33 ҳарф дорад.
№ | ном | DIN 31635 | Алифбои Фонетикии Байналхалқӣ (IPA) | Намудҳои | |||
---|---|---|---|---|---|---|---|
дар охир калима | дар миёна калима | дар аввал калима | танҳо | ||||
۱ | ء (همزه) [1] | ʾ | [ʔ] | ـئ ـأ ـؤ | ـئـ | ئـ | ء أ |
۲ | الف | ā | [ɒ] | ـا | آ / ا | ||
۳ | ب ِ | b | [b] | ـب | ـبـ | ﺑ | ب |
۴ | پِ | p | [p] | ـپ | ـپـ | ﭘ | پ |
۵ | ت ِ | t | [t] | ـت | ـتـ | ﺗ | ﺕ |
۶ | ث ِ | s̱ | [s] | ـث | ـثـ | ﺛ | ﺙ |
۷ | جیم | j | [d͡ʒ] | ﺞ | ـجـ | ﺟ | ﺝ |
۸ | چ ِ | č | [t͡ʃ] | ﭻ | ـچـ | ﭼ | ﭺ |
۹ | ح ِ | ḥ | [h] | ﺢ | ـحـ | ﺣ | ﺡ |
۱۰ | خ ِ | x | [x] | ﺦ | ـخـ | ﺧ | ﺥ |
۱۱ | دال | d | [d] | ـد | ﺩ | ||
۱۲ | ذال | ẕ | [z] | ـذ | ﺫ | ||
۱۳ | ر ِ | r | [ɾ] | ـر | ﺭ | ||
۱۴ | ز ِ | z | [z] | ـز | ﺯ | ||
۱۵ | ژ ِ | ž | [ʒ] | ـژ | ژ | ||
۱۶ | سین | s | [s] | ـس | ـسـ | ﺳ | ﺱ |
۱۷ | شین | š | [ʃ] | ـش | ـشـ | ﺷ | ﺵ |
۱۸ | صاد | ṣ | [s] | ـص | ـصـ | ﺻ | ﺹ |
۱۹ | ضاد | z̤ | [z] | ـض | ـضـ | ﺿ | ﺽ |
۲۰ | طا | ṭ | [t] | ـط | ـطـ | ﻃ | ﻁ |
۲۱ | ظا | ẓ | [z] | ـظ | ـظـ | ﻇ | ﻅ |
۲۲ | عین | ʿ | [ʔ] | ـع | ـعـ | ﻋ | ﻉ |
۲۳ | غین | ġ | [ɣ] / [ɢ] | ـغ | ـغـ | ﻏ | ﻍ |
۲۴ | فِ | f | [f] | ـف | ـفـ | ﻓ | ﻑ |
۲۵ | قاف | q | [ɢ] / [ɣ] / [q] (in some dialects) | ـق | ـقـ | ﻗ | ﻕ |
۲۶ | کاف | k | [k] | ـک | ـکـ | ﮐ | ک |
۲۷ | گاف | g | [ɡ] | ـگ | ـگـ | ﮔ | گ |
۲۸ | لام | l | [l] | ـل | ـلـ | ﻟ | ﻝ |
۲۹ | میم | m | [m] | ـم | ـمـ | ﻣ | ﻡ |
۳۰ | نون | n | [n] | ـن | ـنـ | ﻧ | ﻥ |
۳۱ | واو | v / ū / ow | [v] / [uː] / [o] / [ow] / [oː] (in Dari) | ـو | و | ||
۳۲ | ه ِ | h | [h] | ـه | ـهـ | هـ | ﻩ |
۳۳ | ی ِ | y / ī / á | [j] / [i] / [ɒː] / [eː] (in Dari) | ﯽ | ـیـ | ﻳ | ﻯ |
Навъҳои дигари ҳуруф
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар ҷадвали зерин навъҳои дигари ҳуруфе, ки тарзи навишти махсусро доранд, оварда шудаанд.
Алоҳида | Дар аввали калима |
Дар мобайни калима |
Дар охири калима |
Ном | Транслитератсия | АФБ | |
---|---|---|---|---|---|---|---|
ﺁ | — | — | ﺂ | alef madde | ā | [ɒ] | а |
ۀ | — | — | ﮥ | he ye | -eye / -eyeh | [eje] | -ейе |
ﻻ | — | — | ﻼ | lām alef | lā | [lɒ] | ла |
Дар истифода аз ҳуруфи арабӣ дар забони форсӣ тағйироте ба назар мерасад.
- ҳамхонҳо
тоҷикӣ | Ҷ ҷ | Б б | Ч ч | Д д | Ф ф | Г г | Ж ж | К к | Л л | М м | Н н | П п | Ғ ғ | Р р | С с | Ш ш | Т т | В в | Ъ ъ | Х х | Ҳ ҳ | Й й | З з | Қ қ |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
форсӣ | ج | ب | چ | د | ف | گ | ژ | ک | ل | م | ن | پ | غ | ر | س ص ث | ش | ت | و | ع ء[2] | خ | ه ح | ی | ز ذ ض ظ | ق |
Барои мисол:
каломи
"Oб, абр, анор, нон, Себ, саг, пӯст, мусофир, хурус, арӯс, доси, собун, падар, модар, бародар, анҷир, китобҳо, бодинҷон, шаб, варзиш, рӯз, гург, хона»
Навишта шудааст (Аз рост ба чап):
"آب، ابر، انار، نان، سیب، سگ، پوست، مسافر، خروس، عروس، داس، صابون، پدر، مادر، برادر، انجیر، کتاب، بادمجان، شب، ورزش، روز، گرگ، خانه"
Нигаред низ
[вироиш | вироиши манбаъ]Пайвандҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Шаблон:یادکرد وب
- ↑ магар вақтӣ мионӣ ду воке бошад,ка дар он ҳингом навашта намӣшавад(монандӣ муаллим=معلم)