ขั้นตอนวิธีของดีนิซ
ขั้นตอนวิธีของดีนิซ (อังกฤษ: Dinic's algorithm) เป็นขั้นตอนวิธีสำหรับการแก้ปัญหาการไหลมากสุด (อังกฤษ: Maximum flow) ในระบบเครือข่ายการไหล (อังกฤษ: Flow network) ถูกคิดขึ้นโดยเยฟิม ดีนิทซ์ (ฮีบรู: יפים (חיים) א 'דיניץ; อังกฤษ: Yefim (Chaim) A. Dinitz)[1] นักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ชาวยิว (อดีตเป็นชาวรัสเซีย) ในปี ค.ศ. 1970 ขั้นตอนวิธีนี้จะใกล้เคียงกับขั้นตอนวิธีของเอ็ดมอนด์-คาป (อังกฤษ: Edmonds-Karp algorithm) ซึ่งใช้หลักการหาวิถีสั้นสุดและมีอัตราการเติบโตเป็นของเวลาทำงาน แต่ขั้นตอนวิธีของดีนิซจะมีอัตราการเติบโตที่น้อยกว่าคือ ซึ่งเป็นผลมาจากการนำแนวคิดเรื่อง กราฟระดับ และ กระแสที่จำกัดการไหล มาใช้
ประวัติ
[แก้]เยฟิม ดีนิทซ์ คิดค้นขั้นตอนวิธีนี้เพื่อตอบโจทย์แบบฝึกหัดก่อนชั้นเรียนในการเรียนขั้นตอนวิธีของอเดลสัน-เวลสกี ในขณะนั้นเขาไม่รู้ข้อเท็จจริงพื้นฐานเกี่ยวกับขั้นตอนวิธีของฟอร์ด-เฟิลเกอร์สัน[2]
ดีนิทซ์กล่าวว่าการประดิษฐ์ขั้นตอนวิธีของเขาเกิดขึ้นในเดือนมกราคม พ.ศ. 2512 และได้รับการตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2513 ในวารสาร Доклады Академии Наук СССР (Doklady Akademii Nauk SSSR ) ในปี พ.ศ. 2517 ชิมอน อีเวน (שמעון אבן) และ อลอน อีไต (אלון איתי , ซึ่งกำลังศึกษาปริญญาเอกในขณะนั้น) ที่สถาบันเทคโนโลยีอิสราเอลเทคนิออน (מכון טכנולוגי לישראל - הטכניון) ในไฮฟา มีความสนใจและประทับใจกับขั้นตอนวิธีของดีนิทซ์ รวมถึงแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการปิดกั้นการไหลของอะเลคซันดร์ คาซานอฟ (Александр Викторович Карзанов) อย่างไรก็ตาม มันยากสำหรับพวกเขาที่จะถอดรหัสเอกสารทั้งสองฉบับนี้ โดยแต่ละฉบับมีเพียงสี่หน้าเพื่อให้เป็นไปตามข้อจำกัดของวารสาร Doklady Akademii Nauk SSSR โดยไม่ท้อถอยหลังจากสามวันของความพยายามก็สามารถทำความเข้าใจเอกสารทั้งสองฉบับได้ ยกเว้นปัญหาการบำรุงรักษาเครือข่ายแบบชั้น ในอีกสองสามปีต่อมาอีเวน ได้บรรยายเกี่ยวกับ "ขั้นตอนวิธีของ Dinic" โดยออกเสียงชื่อผู้เขียนผิดในขณะที่เผยแพร่ให้เป็นที่รู้จัก อีเวนและอีไตมีส่วนร่วมในขั้นตอนวิธีนี้ด้วยการรวมการค้นหาในแนวกว้าง (BFS) และการค้นหาในแนวลึก (DFS) ซึ่งปัจจุบันเป็นวิธีที่นำเสนอขั้นตอนวิธีนี้โดยทั่วไป[3]
เป็นเวลาประมาณ 10 ปีหลังจากที่ขั้นตอนวิธีของฟอร์ด-เฟิลเกอร์สัน ถูกประดิษฐ์ขึ้น ไม่มีใครรู้ว่ามันสามารถมีจุดสิ้นสุดในเวลาพหุนามในกรณีทั่วไปของความจุที่มีค่าขอบเป็นจำนวนอตรรกยะได้หรือไม่ สิ่งนี้ทำให้ไม่มีขั้นตอนวิธีเวลาพหุนามที่รู้จักสำหรับการแก้ปัญหาการไหลสูงสุดในกรณีทั่วไป ขั้นตอนวิธีของดีนิทซ์ และขั้นตอนวิธีของเอ็ดมอนด์-คาป (เผยแพร่ในปี พ.ศ. 2515) ทั้งสองแบบต่างแสดงให้เห็นว่าในขั้นตอนวิธีของฟอร์ด-เฟิลเกอร์สัน หากวิถีแต่งเติมแต่ละเส้นสั้นที่สุด ความยาวของวิถีแต่งเติมจะไม่มีการลดลงและขั้นตอนวิธีจะมีจุดสิ้นสุดเสมอ
นิยาม
[แก้]ให้ เป็นเน็ตเวิร์ก มีเส้นเชื่อมจาก ไป โดยอนุญาตให้กระแสไหลผ่านได้ และมีกระแสไหลผ่านแล้ว
- กราฟความจุคงเหลิอ (residual capacity) เป็นกราฟที่ได้จาก นิยามโดย
- เมื่อ ,
- :
- :
- นอกเหนือจากนี้
- กราฟความจุคงเหลิอ คือกราฟ ที่มี
- วิถีแต่งเติม (augmenting path) คือวิถีจาก ภายในกราฟความจุคงเหลิอ
- ให้ แทนวิถีสั้นสุดจาก ไป ในกราฟ
- จะได้ว่า กราฟระดับ (level graph) ของ คือกราฟ ที่มี
ขั้นตอนวิธี
[แก้]ขั้นตอนวิธีของดีนิซ
- อินพุต : เน็ตเวิร์ก
- เอาต์พุต : กระแส ที่มีค่ากระแสสูงสุด
- กำหนด สำหรับทุก
- สร้าง จาก ของ ถ้า ให้หยุดและคืนค่า
- หากระแสจำกัดการไหล ใน
- ขยายกระแส ด้วย จากนั้นกลับไปทำขั้นตอนที่ 2
วิเคราะห์
[แก้]จะเห็นได้ว่าจำนวนของเส้นเชื่อมในทุก กระแสจำกัดการไหล จะเพิ่มขึ้นอย่างน้อยที่ละ 1 ในการวน 1 รอบ และจะเพิ่มจนมีค่าไม่เกิน โดย เป็นจำนวนปมทั้งหมดในเน็ตเวิร์ก กราฟระดับ สามารถสร้างได้จาก การค้นตามแนวกว้าง ในเวลา โดย เป็นจำนวนเส้นเชื่อม และกระแสจำกัดการไหลในทุก ๆ กราฟระดับ จะสามารถหาได้ภายในเวลา [b] ดังนั้นขั้นตอนวิธีของดีนิซจึงใช้เวลาในการทำงานเป็น [5]
นอกจากนี้ยังสามารถทำให้ขั้นตอนวิธีของดีนิซมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นด้วยการใช้โครงสร้างข้อมูลที่เรียกว่า ต้นไม้พลวัต (dynamic trees) ซึ่งจะทำให้เวลาการหากระแสจำกัดการไหลลดลงเป็น ทำให้ขั้นตอนวิธีโดยรวมใช้ทำงานเพียง
กรณีพิเศษ
[แก้]ในเน็ตเวิร์กที่มีความจุเอกลักษณ์ จะมีขอบเขตของเวลามากขึ้น แต่ละขั้นตอนการปิดกั้นการไหลสามารถพบได้ในเวลา และสามารถแสดงให้เห็นว่าจำนวนเฟสไม่เกิน และ ดังนั้นขั้นตอนวิธีจะทำงานในเวลา [6]
ในเน็ตเวิร์กที่เกิดจากปัญหาบบการจับคู่สองส่วน]] จำนวนเฟสจะถูกจำกัดด้วย จึงนำไปสู่ขอบเขตเวลา ขั้นตอนวิธีที่ได้นั้นเรียกอีกอย่างว่าขั้นตอนวิธีฮอปครอฟต์-คาป โดยทั่วไป ขอบเขตนี้มีไว้สำหรับเน็ตเวิร์กเอกลักษณ์ใด ๆ — เครือข่ายที่จุดยอดแต่ละจุด ยกเว้นต้นทางและปลายทาง อาจมีวิถีของความจุขาเข้าเดียว หรือวิถีความจุของขาออกเดียว และความจุอื่นทั้งหมดเป็นจำนวนเต็มใด ๆ[4]
ตัวอย่าง
[แก้]ให้ G เป็นเน็ตเวิร์กเริ่มต้น ซึ่งแต่ละเส้นเชื่อมจะมีขนาดของกระแสและความจุ เป็นกราฟระดับ ปมที่มีเลขเป็นสีแดงคือค่าของ และวิถีสีน้ำเงินคือกระแสจำกัดการไหล
ดูเพิ่ม
[แก้]เชิงอรรถ
[แก้]- ↑ หมายถึงกราฟย่อยที่เกิดจากการลบวิถีที่อิ่มตัวทั้งหมด (วิถี โดย ) ไม่มีวิถีใด ๆ จาก ถึง กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ การปิดกั้นการไหล นั้นทุกเส้นทางที่เป็นไปได้จาก ถึง มีวิถีอิ่มตัว
- ↑ การค้นหาการปิดกั้นการไหลสามารถทำได้ใน รายวิถีโดยผ่านลำดับของการดำเนินการเดินหน้าและถอยกลับ (Advance and Retreat operations) ดูเพิ่มเติมที่ Blocking flows in unit-capacity graphs
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Yefim Dinitz (1970). "Algorithm for solution of a problem of maximum flow in a network with power estimation" (PDF). Doklady Akademii Nauk SSSR. 11: 1277–1280.
- ↑ Ilan Kadar; Sivan Albagli (27 พฤศจิกายน 2009). "Dinitz's algorithm for finding a maximum flow in a network".
- ↑ Yefim Dinitz. "Dinitz's Algorithm: The Original Version and Even's Version" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-08-20. สืบค้นเมื่อ 2011-09-08.
- ↑ 4.0 4.1 Tarjan 1983, p. 102.
- ↑ Yefim Dinitz (2006). "Dinitz' Algorithm: The Original Version and Even's Version" (PDF). ใน Oded Goldreich; Arnold L. Rosenberg; Alan L. Selman (บ.ก.). Theoretical Computer Science: Essays in Memory of Shimon Even. Springer. pp. 218–240. ISBN 978-3-540-32880-3. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-08-20. สืบค้นเมื่อ 2011-09-08.
- ↑ Even, Shimon; Tarjan, R. Endre (1975). "Network Flow and Testing Graph Connectivity". SIAM Journal on Computing. 4 (4): 507–518. doi:10.1137/0204043. ISSN 0097-5397.
บรรณานุกรม
[แก้]- Yefim Dinitz (2006). "Dinitz' Algorithm: The Original Version and Even's Version". ใน Oded Goldreich; Arnold L. Rosenberg; Alan L. Selman (บ.ก.). Theoretical Computer Science: Essays in Memory of Shimon Even (PDF). Springer. pp. 218–240. ISBN 978-3540328803. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-08-20. สืบค้นเมื่อ 2011-09-08.
- Tarjan, R. E. (1983). Data structures and network algorithms. Society for Industrial and Applied Mathematics. ISBN 978-0-89871-187-5. eISBN 978-1-61197-026-5. doi:10.1137/1.9781611970265.
- B. H. Korte; Jens Vygen (2008). "8.4 Blocking Flows and Fujishige's Algorithm". Combinatorial Optimization: Theory and Algorithms (Algorithms and Combinatorics, 21). Springer Berlin Heidelberg. pp. 174–176. ISBN 978-3-540-71844-4.