Türkiye-Ürdün ilişkileri
![]() | |
![]() Ürdün |
![]() Türkiye |
---|---|
Diplomatik Misyon | |
Ürdün'ün Ankara Büyükelçiliği | Türkiye'nin Amman Büyükelçiliği |
Temsilcilik | |
Büyükelçi Hazem İssam Al-Khatib Al-Tamimi | Büyükelçi Erdem Ozan |
Türkiye-Ürdün ilişkileri, Türkiye ile Ürdün arasında sürdürülen uluslararası politikaları içerir. Türkiye ve Ürdün, her ikisi de Sünni Müslüman çoğunluğa sahip olmaları ve güçlü bir tarihsel bağ paylaştıklarından dolayı uzun tarihsel ortaklıklar nedeniyle nispeten yakın bir ilişki paylaşmaktadırlar. Türkiye'nin Amman'da bir büyükelçiliği[1] ve Ürdün'ün Ankara'da bir büyükelçiliği bulunmaktadır.[2]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Osmanlı dönemi
[değiştir | kaynağı değiştir]Hicaz'ın Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilmesinden sonra 1517'de Hicaz Haşimi yöneticileri padişaha sadakat sözü verdiler. Kutsal Mekke ve Medine şehirlerini Büyük Britanya'nın desteklediği Şerif Hüseyin'in çıkardığı 1916'da Arap Ayaklanması'na kadar Osmanlı'nın koruması altına aldı.[3] Bu, Haşimi'nin Osmanlı sonrası bir devlet yaratma girişimi Türklerden Haşimilere yönelik düşmanlıklara yol açtı ve bu da başarısızlıkla sonuçlandı.[4]
Modern ilişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]Türk Kurtuluş Savaşı'nın ardından Şerif Abdullah ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün yakın bir kişisel ilişkisi vardı, hatta iki lider 1937'de İstanbul'da bir araya geldiler.[5] Sonraki yıllarda Ürdün'ün 1956'da Birleşik Krallık'tan tamamen bağımsız olmasıyla, iki ülke tam ilişki kurdular. Soğuk Savaş döneminde, Türkiye ve Ürdün, İran-Irak Savaşı sırasında Irak'ı bile destekledikleri bir noktaya kadar Batı yanlısı, komünizm karşıtı ve İran'daki yeni İslami rejimi eleştiren görüşlere sahiptiler.[6] Soğuk Savaş'ın sona ermesine doğru, her iki ülke de yeni, daha kutupsal bir dünya benimsedi. 2024 yılında Hazem İssam Al-Khatib Al-Tamimi Ürdün'ün Ankara Büyükelçisi olarak atandı.[7]
İş birliği
[değiştir | kaynağı değiştir]Türkiye ve Ürdün, ODKA gibi çalkantılı bir bölgede liberal olarak kabul edildiğinden, iki ülke ortak çıkar jestlerine dayanan yakın bir ilişkiyi paylaşıyor olsalar da, bazen Ürdün çıkarlarıyla çatışmaya bağlı olarak gerilebilmektedirler.[8] Buna karşın iki ülke de ikili ilişkilerini güçlendirme sözü verdi.[9]
Hem Türkiye hem de Ürdün, Kudüs'ün statüsü ile ilgili ortak endişeleri paylaştı ve İsrail'in bu konudaki tutumlarını eleştirmektedirler.[10]
Bununla birlikte, Türkiye ve Ürdün arasında hala ticaret anlaşmazlıkları ve Türkiye'nin Ortadoğu'daki artan rolü üzerinde çeşitli sorunlar bulunmaktadır. Yardıma oldukça bağımlı bir ülke olan Ürdün, Türkiye dahil komşuları ve hegemonlarıyla olan ilişkileri konusunda tarafsız bir tutum sağlamaya çalışır.[11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "T.C. Dışişleri Bakanlığı Amman Büyükelçiliği". Amman.emb.mfa.gov.tr. 23 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "EMBASSY OF THE HASHEMITE KINGDOM OF JORDAN TO THE REPUBLIC OF TURKEY". Jordanembassyankara.gov.jo. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "The Hashemite Kingdom of Jordan". Ynetnews.com. 19 Şubat 2008. 26 Şubat 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ Teitelbaum, Joshua (1 Ocak 1998). "Sharif Husayn ibn Ali and the Hashemite vision of the post‐Ottoman order: from chieftaincy to suzerainty". Middle Eastern Studies. 34 (1). ss. 103-122. doi:10.1080/00263209808701212.
- ^ "Mustafa Kemal Atatürk, Ürdün Kralı Abdullah'la İstanbul'da. (6-7.06.1937) - İşte Atatürk - Atatürk Hakkında Bilmek İstediğiniz Herşey". Isteataturk.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "Iraq, Turkey, and Iran". Saylordotorg.github.io. 7 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "Büyükelçilerden Cumhurbaşkanı Erdoğan'a güven mektubu". Anadolu Ajansı. 30 Ocak 2024. 30 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2024.
- ^ "Fearing Isolation in a Turbulent Region, Jordan and Turkey Inch Closer Together". Worldpoliticsreview.com. 16 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "Turkey, Jordan vow to boost economic ties". Aa.com.tr. 19 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "Archived copy". 18 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
- ^ "The ups and downs of Turkey - Jordan relations". 6 Şubat 2019. 7 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Türkiye - Ürdün Siyasi İlişkileri 10 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- EMBASSY OF THE HASHEMITE KINGDOM OF JORDAN TO THE REPUBLIC OF TURKEY2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.