Гомәр Толымбай
Гомәр Толымбай | |
---|---|
![]() | |
Туган телдә исем | Габделхак Җәләлетдин улы Шаһиәхмәтов |
Туган | 14 апрель 1900 Татарстанның Буа районы Толымбай авылы |
Үлгән | 13 июнь 1939 (39 яшь) |
Ватандашлыгы | ![]() |
Әлма-матер | А. М. Горький ис. Әдәбият институты |
Һөнәре | язучы |
Габделхак Җәләлетдин улы Шаһиәхмәтов — мәшһүр язучы.
Гомәр 1900 елның 14 апрелендә Сембер губернасының Буа өязе (хәзерге Татарстанның Буа районы) Толымбай авылында туа. Башта ул үз авылларында, аннан Буа мәдрәсәсендә укый. Аннары Петроградка китә, туган якларына кире кайтып җир даулау көрәшләрендә катнаша, 1918 елда укытучы булып эшли. Каләм тибрәтә башлавы да шушы чорга туры килә: шигырьләр яза, драматургиядә көчен сынап карый.
Г. Толымбай гражданнар сугышында катнаша. Фронттан кайткач, Казан көндәлек матбугатында, «Безнең юл» журналында бастырган сугышчан рухлы мәкаләләре һәм агитацион характердагы әдәби әсәрләре аны тиз арада яшь әдәби көчләрнең берсе итеп таныта. Г.Толымбай белемен күтәрү өчен 1924-1927 елларда Татар коммунистлар университетында укый, “Фатих Әмирхан иҗаты” дигән темага диссертация яклый, профессор дигән гыйльми дәрәҗә ала. Гомеренең соңгы елларында педагогика институтында укыта һәм Татарстан дәүләт нәшриятының матур әдәбият секторына җитәкчелек итә.
1939 елда репрессияләнгән[1]. Үлемнән соң акланган.
Иҗат
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Г. Толымбайның егерме елга якын сузылган иҗат гомерендә утыз китабы басылып чыга. Әдип калдырган төрле жанрдагы әдәби мирасның кыйммәтле өлеше – хикәяләр һәм фольклорга караган хезмәтләр. Хикәяче буларак, Г. Толымбай 20-30нчы еллардагы авыл, крестьян тормышына багышланган һәм андагы үзгәрешләрне, сыйнфый каршылыкларны, колхозлашу чоры күренешләрен тасвирлаган әсәрләре белән кызыклы.
Хәтер
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]2024 елның 20 апрелендә Буа районы Адав-Толымбай авылында бюсты ачылган[2][3]
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Гумер Тулумбай. әлеге чыганактан 2017-01-01 архивланды. 2023-06-13 тикшерелгән.
- ↑ Буада язучы Гомәр Толымбайга бюст ачылды. Татар-информ, 24.04.2024
- ↑ Буада Гомәр Толымбайга бюст ачылды. Татарстан Язучылар берлеге
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Гумер Тулумбай 2015 елның 19 июнь көнендә архивланган.(тат.)