Рубельська говірка
Перейти до навігації
Перейти до пошуку
Рубе́льська гові́рка (біл. Рубельская гаворка, Rubielskaja havorka; самоназва: рубэ́льская гово́рка) — говірка жителів агромістечка Рубель Столинського району. Говірка має свої особливості, розширене окання.
Список Сводеша із 207 слів
[ред. | ред. код]№ | Білоруська мова | Рубельська говірка | Українська мова |
---|---|---|---|
1 | я | я | я |
2 | ты | ты | ти |
3 | ён, яна | вон, вона́ | він, вона |
4 | мы | мы | ми |
5 | вы | вы | ви |
6 | яны | воны́ | вони |
7 | гэты, гэта | гэ́ты, гэ́то | цей, ця, це |
8 | той, гэны | той | той, та, те |
9 | тут, тутака | тут, ту́така | тут |
10 | там, тамака | там, та́мака | там |
11 | хто | хто | хто |
12 | што | шчо, шо | що |
13 | дзе | дзе | де |
14 | калі | колі́ | коли |
15 | як | як | як |
16 | не | не | не |
17 | усё, усе | всё, все | увесь, (ввесь), все (усе), всі (усі) |
18 | шмат | бага́то, мо́рэ | багато, море |
19 | некалькі | не́сколько | декілька, кілька |
20 | мала, няшмат | ма́ло, небага́то | мало, небагато, трохи |
21 | іншы | другі́ | інший, другий, інакший |
22 | адзін | одзі́н | один |
23 | два | два | два |
24 | тры | тры | три |
25 | чатыры | чыты́ры | чотири |
26 | пяць | пяць | п’ять |
27 | вялікі | валі́кі | великий, чималий |
28 | доўгі | до́ўгі | довгий |
29 | шырокі | шыро́кі | широкий |
30 | тоўсты | тоўсты́ | товстий, грубий, дебелий |
31 | цяжкі | важкі́ | важкий |
32 | маленькі | мале́нькі, малы́ | маленький, малий |
33 | кароткі | коро́ткі | короткий |
34 | вузкі | вузкі́ | вузький |
35 | тонкі | то́нкі | тонкий |
36 | жанчына | жо́нка | жінка |
37 | мужчына | мужчы́на | чоловік |
38 | чалавек | чолове́к | людина, чоловік |
39 | дзіця | дзіця́ | дитя, дитина |
40 | жонка | жо́нка | жінка, дружина |
41 | муж | муж | чоловік |
42 | маці, мама | ма́ма, ма́мо | мати, матір, ненька |
43 | бацька, тата | ба́цька, та́то | батько, тато |
44 | жывёла, жывёліна, зьвер | зьвер | тварина |
45 | рыба | ры́ба | риба |
46 | птушка | пта́шка | птах, птаха |
47 | сабака | соба́ка | собака, пес |
48 | вош | вош | воша |
49 | зьмяя | змая́ | змія, гад (састарэлае) |
50 | чарвяк | чарвя́к | черв’як, хробак |
51 | дрэва | дзе́раво | дерево |
52 | лес | лес | ліс, діброва |
53 | кій, палка | па́лка | палиця, палка, патик, прут |
54 | садавіна | садаві́на | фрукт, плід |
55 | насеньне | семана́ | насіння, сім’я (рэдка) |
56 | ліст | ліст | листок, лист |
57 | корань | ко́рэнь | корінь, коріння, кореневище |
58 | кара | кора́ | кора |
59 | кветка | цвато́к | квіти, квітка |
60 | трава | трава́ | трава |
61 | вяроўка, шнур | воро́ўка | шнур, мотуз, вірьовка |
62 | скура | ко́жа | шкіра |
63 | мяса | мя́со | м’ясо |
64 | кроў | кро́ў | кров |
65 | костка | ко́стка | кістка |
66 | тлушч | жыр | жир, сало, смалець |
67 | яйка | яйцо́ | яйце |
68 | рог | рог | ріг |
69 | хвост | хвост | хвіст |
70 | пяро | пяро́ | перо |
71 | валасы | ко́сы | волосся, коси |
72 | галава | голова́ | голова |
73 | вуха | ву́хо | вухо |
74 | вока | во́ко | око |
75 | нос | нос | ніс |
76 | рот, вусны | рот | рот, вуста |
77 | зуб | зуб | зуб |
78 | язык | язык | язик |
79 | пазногаць | но́гоць | ніготь |
80 | ступня | ступня́ | стопа, ступня |
81 | нага | нога́ | нога |
82 | калена | коле́но | коліно |
83 | рука, далонь | рука́ | рука, долоня |
84 | крыло | крыло́ | крило |
85 | жывот | жвот | живіт, брюхо, пузо |
86 | вантробы | внутронносьці́, кішкі́ | нутрощі, кишки, черево |
87 | шыя | шы́я | шия |
88 | сьпіна | сьпіна́ | спина |
89 | грудзі | гру́дзі | груди |
90 | сэрца | се́рцэ | серце |
91 | печань | пе́чань | печінка |
92 | піць | піць | пити |
93 | есьці | е́сьці | їсти |
94 | кусаць, грызьці | куса́ць, гры́зьці | кусати, гризтити, шматувати |
95 | ссаць, смактаць | смокта́ць | смоктати, ссати |
96 | пляваць | плява́ць | плювати, плюнути |
97 | ванітаваць | блёва́ць | блювати, вирвати |
98 | дзьмуць | дуць | дмухати, дути |
99 | дыхаць | дыша́ць | дихати |
100 | сьмяяцца | смая́цца | сміятися |
101 | бачыць | ба́чыць | бачити |
102 | чуць | чуць | чути |
103 | ведаць | знаць | знати, відати (састарэлае) |
104 | думаць | ду́маць | думати, міркувати, мислити |
105 | нюхаць | нюШаблон:Націскхаць | нюхати |
106 | баяцца | бая́цца | боятися, злякатися |
107 | спаць | спаць | спати, відпочивати |
108 | жыць | жыць | жити |
109 | паміраць | уміра́ць | помирати, вмирати |
110 | забіваць | убіва́ць, забіва́ць | вбивати, забити |
111 | біцца, змагацца | боро́цца, бі́цца | боротися, битися |
112 | паляваць | лові́ць, охо́ціцца | полювати |
113 | ударыць | уды́рыць | вдарити |
114 | рэзаць | рэ́заць | різати |
115 | разьдзяляць | розьдзялі́ць | розділяти, розпиняти |
116 | калоць | коло́ць, кольну́ць | колоти, пірнути |
117 | драпаць | цара́паць, чэса́ць | дряпати, царапати, шкрябати, чесати |
118 | капаць, рыць | копа́ць, рыць | копати, рити |
119 | плыць, плаваць | плыць, пла́ваць | пливти, плавати |
120 | лятаць, ляцець, лётаць | лята́ць, ляце́ць | летіти, літати |
121 | ісьці, хадзіць | іці́, ходзі́ць | йти (іти), ходити |
122 | прыйсьці, прыходзіць | прыйці́ | приходити |
123 | ляжаць | ляжа́ць, ляжа́ці | лежати |
124 | сядзець | сідзе́ць | сидіти |
125 | стаяць | стоя́ць | стояти |
126 | паварочвацца | воро́чаць, повэрну́ць | повертати |
127 | упасьці | упа́сьці, па́даць | падати |
128 | даваць | дава́ць, даць | давати |
129 | трымаць | дзяржа́ць | тримати |
130 | сьціскаць | сьціска́ць | стискати |
131 | церці | це́рці | терти |
132 | мыць | мыць | мити, вмивати |
133 | выціраць | выціра́ць | витирати |
134 | цягнуць | цяну́ць | тягнути |
135 | штурхаць | піха́ць | штовхати, пихати |
136 | кідаць | кі́даць | жбурляти, кидати |
137 | вязаць, зьвязваць | вяза́ць, зьвя́зваць | зав’язати, зв’язати |
138 | шыць | шыць | шити |
139 | лічыць | лічы́ць | рахувати, лічити |
140 | казаць, сказаць, паведаць | говоры́ць, сказа́ць | казати, говорити, повідати |
141 | сьпяваць | спова́ць | співати |
142 | граць, гуляць | гуля́ць | грати, гуляти |
143 | плыць, плысьці | плыць, пла́ваць | пливти |
144 | цячы | цячэ́ | тікти, тече |
145 | замерзнуць | змэ́рсьці | змерзнути |
146 | пухнуць | пу́хнуць | пухнути, набухати |
147 | сонца | со́нца | сонце |
148 | месяц | ме́сяц | місяць |
149 | зорка | зьвязда́, зьвёздачкі | зірка, зоря |
150 | вада | вода́ | вода |
151 | дождж | дошч | дощ |
152 | рака | рэка́ | ріка |
153 | возера | во́зеро | озеро |
154 | мора | мо́рэ | море |
155 | соль | соль | сіль |
156 | камень | ка́мень | камінь |
157 | пясок | пасо́к | пісок |
158 | пыл | пыл | пил, прах |
159 | зямля | зямля́ | земля |
160 | хмара, воблака | хма́ра, о́блако | хмара |
161 | імгла, туман | тума́н | туман, імла |
162 | неба | не́бо | небо |
163 | вецер | ве́цер | вітер |
164 | сьнег | сьнег | сніг |
165 | лёд | лёд | лід |
166 | дым | дым | дим |
167 | агонь | ого́нь | вогонь, ватра |
168 | попел | по́пал | попіл |
169 | гарэць | го́рэць | горіти, палати |
170 | дарога, шлях | доро́га | дорога, шлях |
171 | гара | гора́ | гора |
172 | чырвоны | чырво́ны, кра́сны | червоний |
173 | зялёны | зялёны | зелений |
174 | жоўты | жо́ўты | жовтий |
175 | белы | бе́лы | білий |
176 | чорны | чо́рны | чорний |
177 | ноч | ноч | ніч |
178 | дзень | дзень | день |
179 | год, рок | год | рік, год |
180 | цёплы | це́плы | теплий |
181 | халодны, сьцюдзёны | холо́дны | холодний |
182 | поўны | по́ўны | повний |
183 | новы | новы́ | новий |
184 | стары | стары́ | старий |
185 | добры, добра | до́бры, до́брэ | гарний, добрий |
186 | дрэнны, кепскі, благі | злы, плохі́ | поганий, кепський |
187 | гнілы | гнілы́ | гнилий |
188 | брудны | гра́зны | брудний |
189 | прамы, просты | прамы́ | прямий |
190 | круглы | кру́глы | круглий |
191 | востры | о́стры | гострий |
192 | тупы | тупы́ | тупий |
193 | гладкі | гла́дкі, ро́ўны | гладенький, рівний |
194 | мокры, вільготны | мо́кры | мокрий |
195 | сухі | сухі́ | сухий |
196 | правільны, слушны | пра́вільны | правильний, вірний |
197 | блізкі | блі́зкі | близький |
198 | далёкі | далёкі | далекий |
199 | правы | пра́вы | правий |
200 | левы | ле́вы | лівий |
201 | каля, ля, пры | во́зьле, каля́, пры | коло, біля, при, у, в |
202 | у, ў | у, ў | в, у, ув, уві |
203 | з, зь, са | з, зь, со | з, зі, із |
204 | і, ды | і | та, і, й |
205 | калі | е́сьлі, колі́ | якщо, коли |
206 | бо, таму што | потому́ шчо | бо, тому що |
207 | імя, назва | імя́, на́зва | ім’я, назва |
№ | Білоруська мова | Рубельська говірка | Українська мова |
---|---|---|---|
1 | дзяўчына | дзе́ўчына | дівчина |
2 | вёска | дзярэ́ўня | село |
3 | абы што | абы́шчо | аби що |
4 | ёсьць | е́сьцяка | є |
5 | ларок | кра́ма | ларьок |
6 | крама | ла́ўка | магазин |
7 | кагосьці | кого́ | когось |
8 | паехаў | пое́хаў | поїхав |
9 | пайшоў | пошо́ў | пішов |
10 | мне, у мяне | мне, у мане́ | мені, у мене |
11 | цудоўна | фа́йно, хва́йно | чудово |
12 | прыгожы | хоро́шы | красивий |
13 | сёньня | сёньня, цяпэ́р | сьогодні |
14 | штосьці | шо-то | щось |
15 | якая, які, якія | яка́я, якэ́, які́е | яка, який, які |
16 | покрыва | ка́па | покривало |
17 | разора | борона́ | борозна |
18 | паклада́ньне, паклада́ць | хараша́ньне, хараша́ць | кастра́ція, каструва́ти |
19 | дачка́ | до́чка, дачка́, до́нька | до́чка, до́нька |
20 | пашкадава́ць | пошкодова́ць | пошкодува́ти |
21 | пацалава́ць | поцолова́ць | поцілува́ти |
- Рубельскі лексіка-фразеалагічны слоўнік: для студ.-філолагаў / М. І. Пашкевіч. — Брэст: Выд-ва БрДУ, 2008. — 66 с. (файл)