rin
Etimolodjeye 1
[candjî]Tayon-bodje latén « ren » (« rēn ») » (minme sinse).
Prononçaedje
[candjî]- AFE :
- diferins prononçaedjes : /rɛ̃/ /rãɲ/ (minme prononçaedje cåzu pattavå)
- prononçaedje zero-cnoxheu : /rɛ̃/
- Ricepeures : nén rcepåve
Sustantif
[candjî]singulî | pluriyal |
---|---|
rin | rins |
rin omrin
- (antomeye) rino / rno (organe).
- Et J'han aveut on moussemint d' poyèges di chameau, èt on nâli d' cûr âtou d' ses reins; èt si amagnî esteût des coqs d'aousse et dè l' savage lâme — Nicolas Defrecheux, ratournant Sint Matî avou François Bailleux et Auguste Hock; lijhåve vaici.
- Vos pere et mere, vs åroz vacance :
Vos vs ripoizrez d' tos vos mås d' rin
Vos vs tchåfrez påjhûles el coulêye
[...]Et dji vs racontrè mes foleyes !— Martin Lejeune, Bultén del Societé d' Lidje, "Dj’a dîh-ût ans", tome 43, p. 143 (fråze rifondowe).
- todi pluriyal dizo del schene.
- Les macteus si metént ene faxhe åtou des rins.
- Twè, vî Pont ds Åtches, les razanêyes
Ont passé so ti screne des rins
Et s’ ti n’ as måy bodjî po rén— Joseph Vrindts, ”Vîx Lîge” (1901), p.14, “Li Bonne Chance fait tot” (fråze rifondowe). - Li vî cinsî e-st ashiou sol pas d’ ouxh ; i fome si pupe, les rins aspoyîs conte l’ ouxhelreye — Henri Simon, "Mès cwate moumints" (1907) (fråze rifondowe).
- Popa, k’ a bouté tote li djournêye å pavmint, saye di s’ rastamper ; waye les rins, waye les djnos — Paul Rousselle (fråze rifondowe).
- todi pluriyal (imådjreçmint) veyou come li djin ki rascoye li sofrixhance.
- A-t on ene rabrouxhe ou del tristesse,
Ele vos vént fé ene pitite caresse;
So l' côp, vos sintoz les tourmints
Reguiner tertos djus d' vos rins. — Henri Forir, L' awoureus manaedje (fråze rifondowe). - Dj’ raprepia m’ djîsse sins l’ voleur,
Avou so les rins,
Li måle loukeure,
D’ on solo tot blanc-moirt. — Jules Claskin, « Airs di flûte et autres poèmes wallons », édition critique de Maurice Piron, 1956, « Anôy’mint », 1925, p.40 (fråze rifondowe).
- A-t on ene rabrouxhe ou del tristesse,
- pluriyal (djeyografeye) copete d' on tier, d' ene montinne, d' on toet.
- Assiou so les rins d’ine gonhîre, Mondjårdin twèse fîrmint les ham’tês des invurons, akwatis avås les trih’s, comme des ouhês à l’ aprèpe d’on mohè. — Joseph Mignolet, "Li Payîs des Sotês", 1926, p. 27.
- Loukîz l’ toet : l’ pus ledjire lavasse
Passe houte, ç’ n’ est k’ ene pelote di strin ;
Ene mate crouweur scheut dvins les rins
Et, come èn on beur, i fwait sombe ! — Martin Lejeune, Bultén del Societé d' Lidje, "Lu pauve ome èt l’amoûr", tome 43, p. 140 (fråze rifondowe).
-
(Sinse 1) Des rins d’ agneas.
-
(Sinse 1) Chema ki mostere el côpe d’ on rin.
Mots d’ aplacaedje
[candjî]Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Li mot n’ est nén dins : R13
Ratournaedjes
[candjî]Etimolodjeye 2
[candjî]Tayon-bodje latén « ramus » (« coxhe »), dedja e vî lingaedje d’ oyi (vî francès « rain » mot cité dins l’ FEW 10 39a.
- AFE :
- diferins prononçaedjes : /rɛ̃/ /rãɲ/ /rɛ/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /rɛ̃/ (minme prononçaedje pattavå)
- Ricepeures : nén rcepåve
Sustantif
[candjî]singulî | pluriyal |
---|---|
rin | rins |
rin omrin
- coxhe avou ses coxhetes.
- I passa avou on rin di djniesses so s’ dos.
- Des rins d’ frambåjhes — Motî d’ Bastogne (fråze rifondowe).
- mwaisse coxhe d’ ene faxhene.
- Dji vôreu ki l’ lune riglatixhe
So nosse cron dos,
Et k’ ene flotchêye fwaiye ene blanke guitche
A m’ rin d’ fagot — Jean Guillaume (fråze rifondowe).
- Dji vôreu ki l’ lune riglatixhe
- (pa stindaedje do sinse) baston.
- S’ i rvént co, dji prindrè on bon rin d’ fagot, et dji lyi mzurrè ses spales disca ses fesses — Motî d’ Fosse-li-Veye (fråze rifondowe).
-
(Sinse 1) Rins rashonnés et rataetchîs so on mantche ki sieve di ramon.
Sinonimeye
[candjî]- (coxhe avou ses coxhetes): rinme
Ortografeyes
[candjî]Après 1900, foû rfondou (Feller, Feller ricandjî, nén Feller) :
E rfondou walon :
Li mot n’ est nén dins : R13
Ratournaedjes
[candjî]Omofoneye possibe
[candjî]Waitîz eto
[candjî]Lijhoz l’ årtike rin (discramiaedje) so Wikipedia.
Lijhoz l’ årtike rin (organe) so Wikipedia
Etimolodjeye
[candjî]Loukîz a : « rén »
Prononçaedje
[candjî]- AFE : /ʀɛ̃/
Adviebe
[candjî]rin
- rén.
- Nu rovîe rin, sés´ !
Sipårdaedje do mot
[candjî]w. do Levant; w. do Mitan; Basse Årdene
Ortografeyes
[candjî]Categoreyes :
- Mots do walon
- Walon
- Mots do walon vinant do latén
- Mots ki s' prononcèt parey cåzu totavå
- Mots do walon d' on seu pî
- Sustantifs do walon
- Motlî do walon po l' antomeye
- Sustantifs do walon todi pluriyals
- Mots do walon avou on sinse imådjrece
- Motlî do walon pol djeyografeye
- Mots walons rtrovés e vî lingaedje d' oyi
- Mots do walon do minme sourdant k' on mot do vî francès
- Mots ki s' prononcèt parey totavå
- Mots ki sont dins l' motî d' Fosse-li-Veye
- Mots ki l' rifondowe est dins l' motî d' Fosse-li-Veye
- Mots do walon scrîts e Feller
- Adviebes do walon scrîts e Feller
- Mots do grand Payis d' Lidje sicrîts e Feller
- Mots do grand Payis d' Nameur sicrîts e Feller
- Mots del Basse Årdene sicrîts e Feller
- Mots ki sont dins l' motî Denis